Sri Lanka Crisis : ચીનના બેલ્ટ એન્ડ રોડનો 'પોસ્ટર બોય' હતો શ્રીલંકા, જાણો કેવી રીતે દેવું વેડફાયું
બીઆરઆઈએ જે રીતે ઘણા દેશોના કાફલાને દફનાવી દીધો છે, તે જોતા સરળતાથી સમજી શકાય છે કે, તેનો એકમાત્ર હેતુ તે દેશોને ડ્રેગનના પંજામાં ફસાવવાનો છે.
Sri Lanka Crisis : ચીને વર્ષ 2013માં 'વન બેલ્ટ વન રોડ'ની શરૂઆત કરી હતી, જે હવે 'બેલ્ટ એન્ડ રોડ ઇનિશિયેટિવ' (BRI) તરીકે ઓળખાય છે. બીઆરઆઈએ જે રીતે ઘણા દેશોના કાફલાને દફનાવી દીધો છે, તે જોતા સરળતાથી સમજી શકાય છે કે, તેનો એકમાત્ર હેતુ તે દેશોને ડ્રેગનના પંજામાં ફસાવવાનો છે. એવા ઘણા ઉદાહરણો છે કે, જ્યાં આર્થિક રીતે નબળા દેશો, પછી ભલે તે વિકસિત હોય કે વિકાસશીલ, જ્યારે ચીને BRIની રજૂઆત કરી ત્યારે તેઓ દેવાના તળિયા વગરના મહાસાગરમાં ડૂબી ગયા, જેનાથી બહાર નીકળવું તેમના માટે લગભગ અશક્ય બની ગયું હતું.
વર્ષ 2018માં સેન્ટર ફોર ગ્લોબલ ડેવલપમેન્ટે એવા દેશો પર સંશોધન કર્યું હતું, જ્યાં ચીનના BRI પ્રોજેક્ટ પર કામ કરવામાં આવ્યું છે. સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે, 23 દેશો એવા છે જે ગંભીર દેવાની કટોકટીમાં છે. આના તાજા ઉદાહરણ હવે શ્રીલંકા અને પાકિસ્તાન છે. બંને ભારતના પડોશી દેશો છે અને બંને ચીનના BRI પ્રોજેક્ટના 'પોસ્ટર બોય' રહ્યા છે. શ્રીલંકાની આર્થિક સ્થિતિ હવે એવી થઈ ગઈ છે કે, ત્યાં દરેક વસ્તુની ભારે અછત છે અને લોકો મોંઘવારીને કારણે દેશ છોડીને ભાગી રહ્યા છે. શ્રીલંકાએ ચીન પાસેથી ત્રણથી છ ટકાના વ્યાજ દરે લોન લીધી હતી, જ્યારે વિશ્વ બેંક અને ઈન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડનો દર એકથી ત્રણ ટકા સુધીનો છે. જ્યારે શ્રીલંકા દેવું ચૂકવવામાં અસમર્થ હતું, ત્યારે તેણે ચીનની કંપનીઓને તેનો હિસ્સો વેચવાનું શરૂ કર્યું હતું.
હંબનટોટા પોર્ટ ચીનને 99 વર્ષની લીઝ પર આપવું પડ્યું
ચીનના આ વમળમાં ફસાયેલા શ્રીલંકાએ તેનું હમ્બનટોટા બંદર ચાઈના મર્ચન્ટ પોર્ટ હોલ્ડિંગને 99 વર્ષની લીઝ પર આપવું પડ્યું હતું. તે વ્યૂહાત્મક મહત્વ ધરાવતું બંદર છે, પરંતુ હવે તેમાં શ્રીલંકાની સરકારનો હિસ્સો નહિવત છે. શ્રીલંકાની પોર્ટ ઓથોરિટી પાસે આ પોર્ટમાં 20 ટકા હિસ્સો છે, જ્યારે 80 ટકા હિસ્સો ચીનની કંપનીની છે. એ જ રીતે, ચીને શ્રીલંકાના કોલંબો પોર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટમાં લગભગ 1.4 બિલિયન ડોલરનું રોકાણ કર્યું છે, જે શ્રીલંકાના ઇતિહાસમાં અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું વિદેશી રોકાણ છે. તેને ખાનગી જાહેર ભાગીદારી તરીકે રજૂ કરવામાં આવી હતી. આ ભાગીદારી શ્રીલંકા સરકાર અને CHEC પોર્ટ સિટી કોલંબો વચ્ચે હતી અને તેને રોજગારીની મોટી તકો અને દેશ માટે આવકના મુખ્ય સ્ત્રોત તરીકે પ્રમોટ કરવામાં આવી હતી.
આ પ્રોજેક્ટ માટે 269 હેક્ટર જમીનનો કબ્જો અને પ્રોજેક્ટમાં CPCCનો 43 ટકા હિસ્સો જે જાહેર કરવામાં આવ્યો ન હતો. આ માટે 99 વર્ષના લીઝ કરાર પર પણ હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. એટલે કે એ જ દેશમાં ફરી એકવાર હંબનટોટા બંદરની સ્ટોરીનું પુનરાવર્તન થઈ રહ્યું છે. શ્રીલંકા એ વાતનો જીવતો જાગતો પુરાવો છે કે, ચીન કેવી રીતે BRIની આડમાં નકામા અને બિનકાર્યક્ષમ પ્રોજેક્ટો દેશો પર લાદે છે અને પછી તેમને દેવાની જાળમાં ફસાવીને તેમને અપંગ બનાવે છે. તે તે દેશોને તેમની જરૂરિયાતો અનુસાર પ્રોજેક્ટ કરવા માટે સમજાવતો નથી, પરંતુ તે આવા વિશાળ પ્રોજેક્ટ્સ લાવે છે, જેમાં ભારે રોકાણ કરવામાં આવે છે અને તે ફક્ત ચીન માટે જ ફાયદાકારક હોય છે. BRI ચીનને સરળ અને સુલભ તકો આપે છે અને તેની તકો તે દેશો દ્વારા ચૂકવવામાં આવે છે, જ્યાં પ્રોજેક્ટ હાથ ધરવામાં આવે છે.
મતાલા એરપોર્ટ વિશ્વનું ખાલી એરપોર્ટ છે
ચીનની પદ્ધતિ એવી છે કે તેની સરકારી કંપનીઓ નાના દેશોની અર્થવ્યવસ્થાને દબાવી દે છે અને પછી તેમને દેશ ચલાવવા માટે લોન આપવામાં આવે છે, જેથી સમય આવે ત્યારે આ દેશોનો ઉપયોગ કરી શકાય. ચીન BRI હેઠળ આ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ અતિશય ખર્ચ સાથે ઓફર કરે છે, પરંતુ તે સ્પષ્ટ કરતું નથી કે આ પ્રોજેક્ટ્સ કેવી રીતે અમલમાં આવશે અને નિયમો અને શરતો શું છે? શ્રીલંકામાં 104 મિલિયન ડોલરનો લોટસ ટાવર પ્રોજેક્ટ ક્યારેય શરૂ થયો ન હતો, અને 209 મિલિયન ડોલરના ખર્ચે બનેલું મતાલા એરપોર્ટ વિશ્વનું સૌથી ખાલી એરપોર્ટ છે. જોકે ચીને આ માટે જાહેરમાં રોકાણ કર્યું છે, પરંતુ ચીને આ પ્રોજેક્ટમાં પોતાના લોકો અને સાધનસામગ્રી મૂકીને તેનો સંપૂર્ણ ખર્ચ વસૂલ કર્યો છે.
એટલે કે શ્રીલંકાએ એવા પ્રોજેક્ટ માટે પૈસા આપ્યા, જેની તેને જરૂર પણ ન હતી. એક રીતે ચીન શ્રીલંકામાં સંપૂર્ણ મૂડીવાદી વિચાર ચલાવી રહ્યું છે, જ્યાં તેના સસ્તા ઉત્પાદનોએ શ્રીલંકાની અર્થવ્યવસ્થાને બરબાદ કરી દીધી છે અને તેનાથી મહત્તમ વ્યૂહાત્મક લાભ મેળવવા માટે તેના નકામા પ્રોજેક્ટ્સે સરકારને પકડી લીધી છે. હવે એ સમજવાની જરૂર છે કે, ચીનના તમામ કરારો પાછળ તેનો ગુપ્ત એજન્ડા છે, જે તે દેશની જમીન કબ્જે કરીને નાના દેશમાં વિકાસના નામે પોતાના ખિસ્સા ભરવાનો છે. ચીને આફ્રિકા, એશિયા અને લેટિન અમેરિકન દેશોમાં પણ આ જ નીતિ અપનાવી છે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
