ક્રૂડ સંકટ વચ્ચે સરકારનો મોટો દાવ! પેટ્રોલ ૧૫ રૂપિયા સસ્તું થઈ શકે છે, શું છે માસ્ટર સ્ટ્રોક?

ઇંધણના સતત વધતા ભાવો અને પશ્ચિમ એશિયામાં પ્રવર્તતા તણાવ વચ્ચે, કેન્દ્ર સરકાર નવા ઇંધણ વિકલ્પો પર સક્રિયપણે કામ કરી રહી છે. આ દિશામાં, સરકારે પેટ્રોલમાં 30% ઇથેનોલ મિશ્રણવાળા E30 ફ્યુઅલ માટે નવા ટેકનિકલ નિયમો જારી કર્યા છે.

બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) દ્વારા E22, E25, E27 અને E30 જેવા નવા ઇથેનોલ બ્લન્ડ્સના ધોરણો નક્કી થયા છે. જોકે, આનો અર્થ E30 પેટ્રોલનું તાત્કાલિક વેચાણ નથી, પરંતુ વધુ ઇથેનોલવાળા ઇંધણને બજારમાં સરળતાથી લાવવા માટેની તકનીકી તૈયારી છે.

સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય તેલની આયાત ઘટાડવા અને દેશની ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત કરવાનો છે. હાલનું નોટિફિકેશન ફક્ત E22, E25, E27 અને E30 ઇંધણ કઈ ગુણવત્તા અને ટેકનિકલ નિયમો હેઠળ તૈયાર થશે તે નિર્ધારિત કરે છે.

હજુ તેને સમગ્ર દેશમાં વેચવાનો નિર્ણય લેવાયો નથી. પરંતુ આ પગલું સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે સરકાર આગામી સમયમાં E20 થી આગળ વધીને વધુ ઇથેનોલ-મિશ્રિત ઇંધણ તરફ આગળ વધવાની તૈયારી કરી રહી છે.

E30 ફ્યુઅલ માટે તકનીકી ધોરણો ભલે જાહેર થયા હોય, તે બજારમાં ઉપલબ્ધ ન હોવાથી તેની કોઈ સત્તાવાર કિંમત નથી. અનુમાન મુજબ, ઇથેનોલની ઓછી કિંમત (આશરે ₹55-65/લિટર) ને કારણે E30 પેટ્રોલ હાલની કિંમતથી ₹10-15/લિટર સસ્તું થઈ શકે છે.

જોકે, આ ભાવ ઘટાડો ત્યારે જ શક્ય બનશે જો સરકાર ટેક્સમાં પણ રાહત આપશે. વાહન માલિકોએ ધ્યાનમાં રાખવું પડશે કે ઇથેનોલની ઓછી ઊર્જા ઘનતાને કારણે માઇલેજમાં 6-8% ઘટાડો આવી શકે છે, જે કિંમતમાં મળતી રાહતને આંશિક રીતે સરભર કરશે.

આથી, E30 નો અસલી હેતુ સામાન્ય માણસના ખિસ્સા બચાવવા કરતાં દેશની ક્રૂડ ઓઇલ પરની નિર્ભરતા અને આયાત બિલ ઘટાડવાનો છે. આ રાષ્ટ્રીય ઊર્જા સુરક્ષા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

યુએસ-ઇઝરાયેલ અને ઇરાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવે વૈશ્વિક ક્રૂડ તેલ પુરવઠા અંગે ચિંતા વધારી છે, ખાસ કરીને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ ક્ષેત્રે, જ્યાંથી દુનિયાનું આશરે 20% તેલ પસાર થાય છે. ભારત મોટાભાગનું તેલ આયાત કરતું હોવાથી વૈકલ્પિક ઇંધણ પર વધુ ધ્યાન આપી રહ્યું છે.

સરકારે અગાઉ જ E20 (પેટ્રોલમાં 20% ઇથેનોલ મિશ્રણ)નો લક્ષ્ય 2030 થી ઘટાડીને 2025-26 કર્યો છે. નવા બ્લન્ડ્સના ધોરણો જાહેર થતાં દેશ ધીમે ધીમે ઉચ્ચ ઇથેનોલ ફ્યુઅલ તરફ આગળ વધશે તેવી અપેક્ષા છે, જેનાથી પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ વધશે.

E20 ફ્યુઅલ આવ્યા પછી, ઘણા વાહન માલિકોએ જૂના વાહનોની માઇલેજ ઘટવા અને એન્જિન પર પ્રતિકૂળ અસરની ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. કેટલાકને મેઇન્ટેનન્સ ખર્ચ વધવાનો પણ ભય હતો.

જોકે, પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરી (Hardeep Singh Puri) એ અગાઉ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે E20 ફ્યુઅલને કારણે એન્જિન ફેઇલ થવા કે મોટા ટેકનિકલ નુકસાનનો કોઈ કિસ્સો અત્યાર સુધી સામે આવ્યો નથી.

બાયોફ્યુઅલ કંપનીઓ અને ઉદ્યોગ સંગઠનો લાંબા સમયથી E22 અને તેનાથી વધુ ઇથેનોલ ધરાવતા ફ્યુઅલને પ્રોત્સાહન આપવાની માંગ કરી રહ્યા હતા. આનું મુખ્ય કારણ ઇથેનોલની વધતી ઉપલબ્ધતા અને ક્રૂડ તેલ આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનું છે.

સરકાર માને છે કે વધુ ઇથેનોલ બ્લૅન્ડિંગ વિદેશી તેલ પર થતો ખર્ચ ઘટાડશે અને દેશની ઊર્જા જરૂરિયાતો સંબંધિત જોખમો પણ ઘટાડશે. આ પગલાં ભારતને ભવિષ્યમાં વધુ ઊર્જા સ્વતંત્ર બનાવશે.

English summary

The indian government has issued technical norms for ethanol blends from E22 to E30, aiming to reduce crude oil imports and strengthen energy security. The BIS standards outline fuel quality and testing criteria, with gradual market introduction and consideration of taxation and vehicle compatibility to ensure a smooth transition.