Oxford word of the Year: કેવી રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે ઓક્સફર્ડનો વર્ડ ઓફ ધ યર?

પૃથ્વી પર માનવ કદાચ એકમાત્ર પ્રાણી છે જે પોતાની લાગણીઓ કે વિચારો વ્યક્ત કરવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરે છે. શબ્દો હજારો વર્ષોથી માનવ સભ્યતાના સાથી રહ્યા છે. સારા અને ખરાબ એવા અબજો શબ્દો આજે આપણી વચ્ચે પ્રચલિત છે, પરંતુ તેમાંથી કેટલાક શબ્દો ખૂબ જ ખાસ બની જાય છે. આવો જ એક શબ્દ છે 'ગોબ્લિન મોડ'.

આ તે શબ્દ છે જેને ઓક્સફોર્ડ દ્વારા 2022 માટે 'વર્ડ ઓફ ધ યર' તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. ગોબ્લિન શબ્દ ઈંગ્લેન્ડ, સ્કોટલેન્ડ અને આયર્લેન્ડની લોકકથાઓમાં જોવા મળે છે. તેનો ઉપયોગ તમામ પ્રકારના દુષ્ટ અને દુષ્ટ આત્માઓ માટે કરવામાં આવ્યો છે.'ગોબ્લિન મોડ' વાસ્તવમાં અશિષ્ટ શબ્દ છે. તેનો ઉપયોગ એવા લોકો માટે થાય છે, જેઓ સમાજ અને લોકોની પરવા કર્યા વગર પોતાની મનમાની કરે છે. આ શબ્દ પ્રથમ વખત 2009માં ટ્વિટર પર દેખાયો હતો. પરંતુ, આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં, તે નકલી સમાચાર ટ્વીટ પછી વાયરલ થયો હતો.

ઇટાલિયન-અમેરિકન અભિનેત્રી જુલિયા ફોક્સને ટાંકવામાં આવ્યું હતું કે તેણે તેના બોયફ્રેન્ડ કેન્યે વેસ્ટ સાથે બ્રેકઅપ કર્યું કારણ કે કેન્યેને જુલિયા ગોબ્લિન મોડમાં જવાનું પસંદ નહોતું. જોકે, જુલિયાએ પછીથી ઈન્સ્ટાગ્રામ પર સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તેણે આ શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો નથી, પરંતુ ત્યાં સુધીમાં ગોબ્લિન મોડ વાયરલ થઈ ગયો હતો.

આ રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે વર્ડ ઓફ ધ યર

દર વર્ષે કેટલાક શબ્દો એવા હોય છે કે જે તેમના વશીકરણ અથવા અંતર્ગત અર્થને કારણે બોલચાલની વાણીમાં અને મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર ખૂબ ઉપયોગમાં લેવાય છે. આવા શબ્દો આપણી જીભ પર ફરે છે અને આપણી કુદરતી ભાષાનો ભાગ બની જાય છે. ઓક્સફર્ડ પાસે લગભગ 19 અબજ શબ્દોનો વિશાળ શબ્દભંડોળ છે. તે વિશ્વભરના અંગ્રેજી અખબારોની મદદથી નિયમિતપણે અપડેટ થાય છે.

ઓક્સફર્ડના લેક્સિકોગ્રાફર્સ આખા વર્ષ દરમિયાન કયા શબ્દોની લોકપ્રિયતા અને ઉપયોગમાં સૌથી વધુ વધારો થયો છે તેનો ટ્રૅક રાખે છે. ઓક્સફર્ડે સૌથી વધુ લોકપ્રિય શબ્દોમાંના એકને વર્ડ ઓફ ધ યર તરીકે જાહેર કર્યો છે. આ પસંદગી પાછળ તે શબ્દના ઉપયોગની આવર્તન, લોકોનો તેના પ્રત્યેનો ઉત્સાહ, તેની સ્વીકૃતિ જેવી બાબતોને ધ્યાનમાં રાખવામાં આવી છે.
વર્ષના શબ્દ તરીકે 'ગોબ્લિન મોડ'ની પસંદગી પણ નોંધપાત્ર છે કારણ કે તે પ્રથમ વખત હતું કે ઓક્સફોર્ડે પસંદગી પ્રક્રિયામાં સામાન્ય લોકોને સામેલ કર્યા હતા. ઓક્સફોર્ડે આ માટે 21 નવેમ્બર અને 2 ડિસેમ્બરની વચ્ચે ઓનલાઈન વોટિંગનું આયોજન કર્યું હતું, જેમાં સહભાગીઓએ વર્ડ ઓફ ધ યર તરીકે ગોબ્લિન મોડ, મેટાવર્સ અને #iStandWith શબ્દોમાંથી એકને મત આપવાનો હતો. આ પ્રક્રિયામાં ત્રણ લાખ ચાલીસ હજાર લોકોએ ભાગ લીધો હતો.
રસપ્રદ વાત એ છે કે આ ચૂંટણી પણ લોબિંગથી અછૂત રહી ન હતી. પીસી ગેમર, એક વેબસાઈટ, લોકોને વિનંતી કરે છે કે તેઓ તેમના નાના મતભેદો ભૂલી જાય અને સંપૂર્ણપણે ખરાબ ભવિષ્યના પ્રતીક તરીકે લિઝી #iStandWith અથવા Metaverseને બદલે ગોબ્લિન મોડને મત આપે. હવે તેને અપીલ અસર કહો કે બીજું કંઈક, આશ્ચર્યજનક 93% ટકા લોકોએ ગોબ્લિન મોડની તરફેણમાં મત આપ્યો. જ્યારે, બહુચર્ચિત મેટાવર્સે રનર-અપ તરીકે માત્ર 4% મત મેળવ્યા હતા.

પાછલા વર્ષોના વિજેતા

ઓક્સફર્ડ છેલ્લા અઢાર વર્ષથી લગભગ દર વર્ષે એક શબ્દને વર્ડ ઓફ ધ યર તરીકે જાહેર કરે છે. તેમાં સુડોકુ અને પોડકાસ્ટ (2005), કાર્બન ન્યુટ્રલ (2006), અનફ્રેન્ડ (2009), બિગ સોસાયટી (2010), જીફ (2012), સેલ્ફી (2013), પોસ્ટ-ટ્રુથ (2016), યુથ ક્વેક (2017), ટોક્સિક (2018) , આબોહવા કટોકટી (2019), કેટલાક ખૂબ જ સરળ અને ઘણા તદ્દન મૂળ શબ્દો શામેલ છે.

ઓક્સફોર્ડે પણ અત્યાર સુધીમાં સાત વખત સંયુક્ત વિજેતા તરીકે બે ટર્મ પસંદ કરી છે. પરંતુ, તેણે બે વખત ભાષાપ્રેમીઓને આશ્ચર્યચકિત કર્યા હતા. પ્રથમ વખત 2015 માં, જ્યારે તેણે કોઈ શબ્દને બદલે ઈમોજીને વર્ષનો શબ્દ જાહેર કર્યો. અને, બીજી વખત 2020 માં, જ્યારે એક શબ્દને બદલે, તેમણે અનપ્રેસિડેન્ટેડ યરના શબ્દોની જાહેરાત કરતા કહ્યું કે આ વર્ષનો સારાંશ એક શબ્દમાં કરી શકાય નહીં.

ઓક્સફર્ડ એકલુ નથી, દરેકનો ઘાટ અલગ

વર્ડ ઓફ ધ યર પસંદ કરવા અને જાહેર કરવાની વાત આવે ત્યારે ઓક્સફર્ડ પ્રબળ બળ હોઈ શકે છે, પરંતુ આવું કરવા માટે તે એકમાત્ર નથી. આવી લગભગ અડધો ડઝન જેટલી અન્ય સંસ્થાઓ છે, જે અલગ-અલગ રીતે અલગ-અલગ શબ્દો પસંદ કરે છે અને અલગ-અલગ શબ્દોને વર્ડ ઑફ ધ યર તરીકે જાહેર કરે છે.

ઉદાહરણ તરીકે, કેમ્બ્રિજે હોમર (હોમર કબૂતર), કોલિન્સ ડિક્શનરીએ પર્માક્રિસિસ (લાંબા સમય સુધી અસ્થિરતા અને અસલામતીનો સમયગાળો), જર્મન લેંગ્વેજ સોસાયટીએ સ્મેશ (કોઈની સાથે સેક્સ કરવા માટે અશિષ્ટ), નેશનલ ડિક્શનરી ઑફ ઑસ્ટ્રેલિયા મેક્વેરી નામો ટીલ (સ્નાતક) આપ્યા. હેન્ડબેગ), મેરિયમ-વેબસ્ટર નામો ગેસલાઇટિંગ (વ્યક્તિને તેના પોતાના વિચારોની માન્યતા પર પ્રશ્ન કરવા માટે પ્રેરિત કરવા માટે વપરાતી મનોવૈજ્ઞાનિક યુક્તિઓ) 2022 માટે વર્ષના શબ્દ તરીકે. આ તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓ છે. આવા સંજોગોમાં વર્ષનો શબ્દ કોને ગણવો તે પ્રશ્ન ઊભો થાય તે સ્વાભાવિક છે.

અંગ્રેજી શબ્દોના બોજ હેઠળ દટાઈ જાય છે હિન્દી શબ્દો

હિન્દી વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી ભાષા અને લગભગ 62 કરોડ લોકો બોલે છે, તેમાં એક કરતા વધુ શબ્દો છે અને તે નવા શબ્દો અપનાવવામાં ક્યારેય પાછળ નથી. તેમ છતાં, જ્યારે વર્ષના શબ્દની પસંદગીની વાત આવે છે, ત્યારે અંગ્રેજીનું પ્રભુત્વ ચાલુ રહે છે. જો કે, ઓક્સફર્ડે હિન્દી વર્ડ ઓફ ધ યર માટે અલગ કેટેગરી જાળવી રાખી છે. આ અંતર્ગત 2019માં બંધારણને વર્ષનો શબ્દ અને 2020માં આત્મનિર્ભરતા તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યો છે.

હિન્દીના કદને જોતા તે ઊંટના મોંમાં જીરા સમાન છે. આમાંથી બહાર નીકળવાનો એક જ રસ્તો છે. એટલે કે ઓક્સફર્ડ કે કેમ્બ્રિજ જેવી અંગ્રેજી લક્ષી સંસ્થાઓની રાહ જોવાને બદલે આપણે આ માટે આપણી પોતાની વ્યવસ્થા ઉભી કરવી જોઈએ.
ભારત સરકાર અને દર ત્રણ વર્ષે આયોજિત થનારી વિશ્વ હિન્દી પરિષદ અને મોરેશિયસ સ્થિત વિશ્વ હિન્દી સચિવાલય મળીને આ બાબતમાં સાર્થક ભૂમિકા ભજવી શકે છે. ફિજીમાં બે મહિના બાદ 12મી વિશ્વ હિન્દી સંમેલન યોજાવા જઈ રહી છે. આ તકનો લાભ લઈ શકાય છે.

English summary

Oxford word of the year: How is the Oxford word of the year chosen?