કતારથી ભારતની આ ડીલના 5 દિવસ બાદ જ મુક્તિ, મોદી સરકારે કયા બ્રહ્માસ્ત્રથી બચાવ્યા પૂર્વ નૌસૈનિકોના જીવ?

કતારે 8 ભૂતપૂર્વ ભારતીય નૌસૈનિકોને મુક્ત કર્યા છે. જેમાંથી 7 સોમવારે સવારે ભારત પરત ફર્યા હતા. તે જાસૂસીના આરોપમાં કતારમાં આજીવન કેદની સજા ભોગવી રહ્યા હતા. અગાઉ તેમને મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી.

ભારતે ફાંસીની સજા સામે દોહામાં અપીલ દાખલ કરી હતી, ત્યારબાદ આ નાગરિકોની ફાંસીની સજાને આજીવન કેદમાં ફેરવી દેવામાં આવી હતી. તમને જણાવી દઈએ કે આ આઠ ભારતીય નાગરિકોની ધરપકડનો મુદ્દો બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી તણાવ વધારી રહ્યો હતો.

મુક્ત થયા બાદ ભારત પરત ફરેલા તમામ સાત પૂર્વ નૌસૈનિકોએ દેશના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો હૃદયપૂર્વક આભાર વ્યક્ત કર્યો છે. દિલ્હી એરપોર્ટ પર પરત ફર્યા બાદ એક પૂર્વ નૌસૈનિકે કહ્યું કે પીએમ મોદીના હસ્તક્ષેપ વિના અમારા માટે ભારત પરત આવવું શક્ય ન હતું. ભારત સરકારના સતત પ્રયાસો પછી જ અમે પાછા આવી શક્યા.

તમને જણાવી દઈએ કે પૂર્વ નૌસૈનિકનુ તેમના વતન પરત ફરવું એ ભારતની મોટી રાજદ્વારી જીત માનવામાં આવી રહી છે. નૌસૈનિકોની તેમના વતન સુરક્ષિત વાપસીને ભારત અને કતાર વચ્ચેના મહત્વના કરાર સાથે જોડવામાં આવી રહી છે. અમે 3 મહિના પહેલા પણ આ ડીલ પર ચર્ચા કરી હતી અને કહ્યું હતું કે બંને દેશો વચ્ચેની આ ડીલ પૂર્વ નૌસૈનિકોને મુક્ત કરી શકે છે.

LNG વિશે એવું કહેવાય છે કે તેનું બજાર માંગ અને પુરવઠા કરતાં આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોથી વધુ પ્રભાવિત થાય છે. મોટા ખેલાડીઓ આનો ઉપયોગ તેમની તરફેણમાં તકનો લાભ લેવા માટે કરે છે. અમે જોયું છે કે કેવી રીતે યુક્રેન-રશિયા યુદ્ધ પછી, અમેરિકા યુરોપમાં કુદરતી ગેસનું સૌથી મોટું ખેલાડી બન્યું છે. એ જ રીતે, ભારત અને કતાર વચ્ચે કુદરતી ગેસ ડીલને ભૂતપૂર્વ નૌસૈનિકોને મુક્ત કરવા સાથે જોડવામાં આવી રહી છે.

6 ફેબ્રુઆરી 2024ના રોજ ભારત અને કતાર વચ્ચે એક મહત્વપૂર્ણ કુદરતી ગેસ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે. આ કરાર હેઠળ ભારત 2048 સુધી કતાર પાસેથી લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ (LNG) ખરીદશે. આ કરાર આગામી 20 વર્ષ માટે છે અને તેની કુલ કિંમત 78 અબજ ડૉલર છે. આ કરાર હેઠળ કતાર દર વર્ષે ભારતને 7.5 મિલિયન ટન ગેસની નિકાસ કરશે.

અગાઉ, બંને દેશો વચ્ચે 31 જુલાઈ 1999ના રોજ એલએનજી પર કરાર થયો હતો જે 2028 માટે હતો. નવો કરાર 2028થી અમલમાં આવશે, પરંતુ તે ભારતમાં મોટી બચત લાવશે. આ કરાર એટલા માટે પણ ખૂબ મહત્વનો હોવાનું કહેવાય છે કારણ કે તે હાલના કરાર કરતાં ઘણી ઓછી કિંમતે કરવામાં આવ્યો છે.

જો કે આ નવી ડીલ હેઠળ કુલ કેટલી કિંમતે ગેસ ખરીદવામાં આવશે તે અંગે કોઈ માહિતી જાહેર કરવામાં આવી નથી, પરંતુ એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે તેની કિંમત વર્તમાન ડીલ કરતા ઓછી હશે. અહેવાલો અનુસાર, આ નવી ડીલ આગામી 20 વર્ષમાં લગભગ 6 અબજ ડૉલરની બચત કરી શકે છે.

તમને જણાવી દઈએ કે ભારતમાં એલએનજી ગેસનો ઉપયોગ વીજળી, ખાતર બનાવવા અને તેને સીએનજીમાં કન્વર્ટ કરવા માટે થાય છે. ભારત વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો ઉર્જા ઉપભોક્તા છે અને 2070 સુધીમાં ચોખ્ખા શૂન્ય કાર્બન ઉત્સર્જનનું લક્ષ્ય રાખે છે, જેમાં કુદરતી ગેસ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

કતાર ઉપરાંત ભારત કુદરતી ગેસ માટે અમેરિકા અને ઑસ્ટ્રેલિયા પર પણ નિર્ભર છે. જોકે, ભારત અડધાથી વધુ ગેસ કતારમાંથી આયાત કરે છે. ભારત આવનારા વર્ષોમાં વધુ ને વધુ કુદરતી ગેસનો ઉપયોગ કરવા માંગે છે. અમે ઉપર ઉલ્લેખ કર્યો છે કે કુદરતી ગેસ બજારમાં માંગ અને પુરવઠા સિવાય, આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પણ તેની કિંમત નક્કી કરે છે. આ જ કારણ છે કે તાજેતરના વર્ષોમાં કુદરતી ગેસના ભાવમાં ઘણી વધઘટ જોવા મળી રહી છે.

એલએનજી ક્ષેત્રમાં અમેરિકાની ઘૂસણખોરીએ કતારને થોડું અસુરક્ષિત બનાવી દીધું છે. કારણ કે કતારની આવક ગેસ અને તેલની નિકાસ પર નિર્ભર છે. આવી સ્થિતિમાં કતાર સુરક્ષિત ભવિષ્ય માટે ભાગીદાર દેશો સાથે લાંબા કરાર કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે.

તાજેતરમાં, કતારે ભારત સિવાય ફ્રાન્સ, ડચ અને ઇટાલીની ગેસ કંપનીઓ સાથે 27 વર્ષનો એલએનજી કરાર કર્યો છે. આ સિવાય થોડા મહિના પહેલા કતારએ લાંબા ગાળાના એલએનજી સપ્લાય માટે ચીન અને જર્મની સાથે પણ કરાર કર્યા છે. આવી સ્થિતિમાં ભારત સાથે કતારના આ કરારને બંને દેશો માટે સારી સ્થિતિ માનવામાં આવી રહી છે.

English summary

8 ex-Navy officers freed is connected to India- Qatar LNG deal? know details here.