Leader of the Opposition: રાહુલ ગાંધી નહીં તો કોણ બનશે વિપક્ષના નેતા? જાણો પદનું મહત્વ?

Leader of the Opposition in Gujarati: લોકસભા ચૂંટણી બાદ કેન્દ્રમાં ત્રીજી વખત એનડીએની સરકાર બની છે. નરેન્દ્ર મોદી ત્રીજી વખત વડાપ્રધાન બન્યા છે. 18મી લોકસભાનું પ્રથમ સત્ર 24 જૂનથી શરૂ થશે અને 3 જુલાઈએ સમાપ્ત થશે. 9 દિવસના વિશેષ સત્ર દરમિયાન, લોકસભા અધ્યક્ષની પસંદગી કરવામાં આવશે અને નવા સાંસદો શપથ લેશે.

આ સમય દરમિયાન સંસદને વિપક્ષના નેતા એટલે કે વિપક્ષના નેતા પણ મળશે. વિપક્ષના નેતાનું પદ છેલ્લા 10 વર્ષથી ખાલી છે. ગત વખત સુષ્મા સ્વરાજ 2009 થી 2014 સુધી લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા હતા, પરંતુ 2014 અને 2019ની ચૂંટણીમાં કોઈપણ વિરોધ પક્ષના 54 સાંસદો જીતી શક્યા ન હતા.

નિયમો અનુસાર, વિપક્ષના નેતા બનવા માટે લોકસભાની કુલ સંખ્યાના 10 ટકા એટલે કે 54 સાંસદો હોવા જરૂરી છે. આ વખતે કોંગ્રેસને આ પદ આપવામાં આવશે. અગાઉ એવી અટકળો હતી કે, રાહુલ ગાંધી લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા બની શકે છે, પરંતુ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, રાહુલ ગાંધીએ આ પોસ્ટની ઓફર ફગાવી દીધી છે. આવી સ્થિતિમાં કોંગ્રેસ તરફથી 3 નામો સામે આવી રહ્યા છે.

કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળના INDIA ગઠબંધનને લોકસભા ચૂંટણીમાં 232 બેઠકો મળી હતી. કોંગ્રેસને 99 બેઠકો મળી હતી. આ લોકસભાની કુલ સંખ્યાના 18 ટકા છે. આવી સ્થિતિમાં, સ્પષ્ટ છે કે, લોકસભામાં વિપક્ષના નેતાનું પદ કોંગ્રેસને જ ઓફર કરવામાં આવશે.

કોંગ્રેસ પાર્ટીના સૂત્રોના જણાવ્યા પ્રમાણે, લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા પદ માટે રાહુલ ગાંધીના ઈન્કાર બાદ ત્રણ વરિષ્ઠ નેતાઓ કુમારી શૈલજા, ગૌરવ ગોગોઈ અને મનીષ તિવારીના નામ પર વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે.

આસામના જોરહાટથી ચૂંટણી જીતીને ગૌરવ ગોગોઈ લોકસભા પહોંચ્યા છે. તેઓ ગાંધી પરિવારની પણ નજીક છે. કુમારી શૈલજા હરિયાણાના સિરસાથી જીતી છે. મનીષ તિવારી ચંદીગઢની ચૂંટણી જીત્યા છે.

કોંગ્રેસના તમામ નેતાઓને આશા છે કે, રાહુલ ગાંધી આ વખતે લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા બનશે. કોંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટીની બેઠકમાં આ અંગેનો પ્રસ્તાવ પણ પસાર કરવામાં આવ્યો છે. તેમને મનાવવાના પ્રયાસો પણ કરવામાં આવી રહ્યા છે. જોકે, સૂત્રોના જણાવ્યા પ્રમાણે રાહુલ ગાંધી વિરોધ પક્ષના નેતા બનવા માંગતા નથી.

2019માં રાહુલ ગાંધીએ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ પદ છોડી દીધું - 2019માં લોકસભા ચૂંટણીમાં હાર બાદ રાહુલ ગાંધીએ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષનું પદ પણ છોડી દીધું હતું. આ પછી ઘણા પ્રયત્નો કરવામાં આવ્યા, પરંતુ રાહુલ ગાંધી રાજી ન થયા. આખરે મલ્લિકાર્જુન ખડગેને કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યા. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, રાહુલ ગાંધીએ કોઈપણ પદ લેવાનું ટાળ્યું છે.

રાહુલ ગાંધી વિપક્ષના નેતા બને તો કોંગ્રેસને મળશે તાકાત - બીજી તરફ રાજકીય નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, જો રાહુલ ગાંધી લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા બને તો કોંગ્રેસને નવી દિશા અને ઉર્જા મળી શકે છે. જો રાહુલ ગાંધી લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા બનશે, તો તેમને કેબિનેટ રેન્ક મળશે.

આનાથી INDIA Alliance માં સહયોગી પાર્ટી સાથે વધુ સારા સંકલનમાં મદદ મળશે. લોકસભામાં ભાજપ પર વિપક્ષના પ્રહારો આગળ કરીને કોંગ્રેસને પણ મજબૂત ચહેરો મળશે.

રાહુલ ગાંધીની ભારત જોડો યાત્રાને મળ્યો હતો જબરદસ્ત પ્રતિસાદ - રાહુલ ગાંધીએ ગયા વર્ષે ભારત જોડો યાત્રા કાઢી હતી. જેનો જબરદસ્ત પ્રતિસાદ મળ્યો હતો. આ વર્ષે 14 જાન્યુઆરીથી 18 માર્ચ સુધી રાહુલ ગાંધીએ આ યાત્રાની બીજી આવૃત્તિ ભારત જોડો ન્યાય યાત્રા યોજી હતી.

ભારત જોડો ન્યાય યાત્રા દરમિયાન રાહુલ ગાંધીએ પાયાના સ્તરે લોકો સાથે જોડાણ કર્યું હતું. આનો ફાયદો કોંગ્રેસને લોકસભા ચૂંટણીમાં પણ થયો છે. આ વખતે કોંગ્રેસે 99 બેઠકો જીતી છે. જ્યારે 2014માં તેને 44 અને 2019માં 52 બેઠકો મળી હતી.

સંસદમાં વિરોધ પક્ષના નેતા અધિનિયમ-1977 મુજબ, સંસદમાં વિપક્ષના નેતાનો અર્થ રાજ્યસભા અથવા લોકસભામાં સૌથી મોટા વિરોધ પક્ષનો નેતા છે, જેને રાજ્યસભાના અધ્યક્ષ અથવા લોકસભાના અધ્યક્ષ દ્વારા માન્યતા આપવામાં આવે છે. જો વિપક્ષમાં બે અથવા વધુ પક્ષોની સંખ્યા સમાન હોય, તો અધ્યક્ષ અથવા સ્પીકર પક્ષની સ્થિતિના આધારે નિર્ણય લે છે.

લોકસભામાં વિપક્ષના નેતાના પદનું મહત્વ - લોકસભામાં વિપક્ષના નેતાનું પદ ખૂબ મહત્વનું માનવામાં આવે છે. વિપક્ષના નેતા વિપક્ષનો ચહેરો છે અને મહત્વપૂર્ણ સમિતિઓમાં જોડાય છે. CBI-ED ઉપરાંત, તેઓ કેન્દ્રીય તપાસ એજન્સીઓના નિર્દેશકોની પસંદગીની પ્રક્રિયામાં પણ સામેલ થાય છે.

આ ઉપરાંત સેન્ટ્રલ વિજિલન્સ કમિશન, ઇન્ફોર્મેશન કમિશનર અને લોકપાલની નિમણૂકમાં વિપક્ષના નેતાનો અભિપ્રાય લેવામાં આવે છે. વિપક્ષના નેતા પાસે શેડો કેબિનેટ પણ હોય છે, જેથી જો સરકાર પડી જાય તો વિપક્ષના નેતાઓ પહેલાથી જ તમામ પદો સંભાળવા તૈયાર હોય છે.

કેન્દ્રીય મંત્રી જેટલો મળે છે પગાર - વિરોધ પક્ષના નેતાને કેબિનેટ મંત્રી જેટલો જ પગાર, ભથ્થાં અને અન્ય સુવિધાઓ મળે છે. કેબિનેટ મંત્રીની જેમ તેમને સરકારી બંગલો, ડ્રાઈવર સાથેની કાર અને 14 લોકોનો સ્ટાફ પણ મળે છે.

શું વિપક્ષના નેતા INDIA ગઠબંધનમાંથી પણ હોઈ શકે? - ભાજપ અને કોંગ્રેસ બાદ આ ચૂંટણીમાં સમાજવાદી પાર્ટીને સૌથી વધુ સીટો મળી છે. અખિલેશ યાદવની પાર્ટીના લોકસભામાં 37 સાંસદો છે. આવી સ્થિતિમાં સવાલ એ થાય છે કે, શું કોંગ્રેસ સિવાય અન્ય કોઈ વિપક્ષી પાર્ટી વિપક્ષના નેતા બની શકે છે?

રાજકીય નિષ્ણાતોના મતે જો કોંગ્રેસ આ પદ સ્વીકારશે નહીં, તો આ પદ ખાલી રહેશે. કારણ કે, એક્ટ મુજબ અન્ય કોઈ પક્ષ તેના પર દાવો કરી શકે નહીં. કારણ કે, INDIA ગઠબંધનમાં કોઈપણ પક્ષને 10 ટકા બેઠકો મળી નથી.

વિપક્ષને મળી શકે છે ડેપ્યુટી સ્પીકરનું પદ - આ સાથે જ ડેપ્યુટી સ્પીકરનું પદ વિપક્ષને આપવાની પરંપરા છે. 16મી લોકસભામાં NDAનો હિસ્સો રહેલા AIADMKના થમ્બીદુરાઈને આ પદ આપવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે 17મી લોકસભામાં કોઈને ડેપ્યુટી સ્પીકર બનાવવામાં આવ્યા ન હતા. ઈન્ડિયા એલાયન્સને 18મી લોકસભામાં ડેપ્યુટી સ્પીકરનું પદ મળવાની અપેક્ષા છે.

English summary

Who will become the leader of the opposition if not Rahul Gandhi? Know the importance of opposition leader position?