આ છે દેશને લૂંટનારા, જાણો કોણે કેટલા કરોડની કરી છેતરપિંડી

Updated: Wednesday, August 2, 2023, 17:38 [IST]

કેન્દ્રીય નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ મંગળવારના રોજ રાજ્યસભામાં જણાવ્યું હતું કે, વિજય માલ્યા અને નીરવ મોદી સહિતના ભાગેડુ આર્થિક અપરાધી કાયદા હેઠળ આરોપીઓ પાસેથી સરકારે અત્યાર સુધીમાં 15,113 કરોડ રૂપિયા વસૂલ કર્યા છે અને જાહેર ક્ષેત્રની બેંકને આ નાણાં પરત આપ્યા છે.

આ અહેવાલમાં આપણે જાણીશું કે, લાખો કરોડોના કૌભાંડ કરીને કોણ કોણ દેશ છોડીને ભાગી ગયું છે. આ સાથે આપણે એવા ભાગેડું વિશે જાણીશું અને તેમને કેટલા લાખ કરોડનું કોભાંડ કર્યું છે અને હાલ તેઓ શું કરે છે, તે વિશે પણ જાણીશું.

હાજરા ઈકબાલ મેમણ - વર્ષ 2021માં મૃત ગેંગસ્ટર ઇકબાલ મિર્ચીની વિધવા હજરા મેમણ અને તેના પુત્રો આસિફ અને જુનૈદને FEO તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. મિર્ચીને વોન્ટેડ આતંકી દાઉદ ઈબ્રાહિમનો જમણો હાથ માનવામાં આવતો હતો. મેમણ પરિવાર પર સમગ્ર મુંબઈમાં રિયલ એસ્ટેટ ખરીદવા માટે ગેરકાયદેસર રીતે મેળવેલા નાણાંનો ઉપયોગ કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે. કેસમાં0 EDએ 2021 સુધી 800 કરોડની સંપત્તિ જપ્ત કરી હતી. હાલ પરિવાર વિદેશમાં રહે છે, પરંતુ તેઓ ક્યાં છે, તે મોટાભાગે એક રહસ્ય જ રહ્યું છે.

લલિત મોદી - ઈન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ (આઈપીએલ)ને સૌપ્રથમ લલિત મોદી દ્વારા લોકપ્રિય બનાવવામાં આવી હતી. લલિત જ્યારે આઈપીએલ કમિશનર હતા, ત્યારે આ કૌભાંડ થયું હતું. પછી મલ્ટી સ્ક્રીન મીડિયા લિમિટેડ (MSM) (હવે સોની પિક્ચર્સ નેટવર્ક્સ ઇન્ડિયા) એ મીડિયા અધિકારોની હરાજી બાદ BCCIનો સંપર્ક કર્યો હતો. તેણે જાહેરાત કરી કે, વર્લ્ડ સ્પોર્ટ્સ ગ્રુપ (WSG) મોરેશિયસને IPL ના પ્રસારણ માટે મીડિયા અધિકારો આપવામાં આવ્યા છે. જોકે, BCCI અને WSG વચ્ચે આવી કોઈ વ્યવસ્થા નહોતી. લલિત મોદીએ એકલાએ જ આ કોન્ટ્રાક્ટની વાટાઘાટો કરી અને અહેવાલો મુજબ, તેમને 125 કરોડ મળ્યા હશે. તે હાલ યુકેમાં આશ્રયની શોધમાં છે.

હિતેશકુમાર નરેન્દ્રભાઈ પટેલ - ભાગેડુ વેપારી હિતેશ નરેન્દ્રભાઈ પટેલ સ્ટર્લિંગ બાયોટેક અને સાંડેસરા ગ્રૂપને સંડોવતા રૂપિયા 8,100 કરોડના બેંક ફ્રોડમાં વોન્ટેડ, કથિત રીતે નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી મેળવેલી લોનને છીનવી લેવા માટે બેનામી સંસ્થાઓ ચલાવી હતી. તેઓ અને તેમના પરિવારના સભ્યોને સાંડેસરા જૂથના પ્રમોટર્સ, નિતિન અને ચેતન સાંડેસરા દ્વારા આવી ઘણી કંપનીઓના ડિરેક્ટર અને શેરધારકો બનાવવામાં આવ્યા હતા.

ઇન્ટરપોલની રેડ નોટિસના આધારે હિતેશની અલ્બેનિયામાં અટકાયત કરવામાં આવી હતી. આ બેનામી કંપનીઓનો ઉપયોગ હેરાફેરી ટ્રેડિંગ માટે કરવામાં આવ્યો હતો, અને બેંક લોન દ્વારા મેળવેલા ભંડોળ તેમના દ્વારા ફ્લેગશિપ કંપનીના ટર્નઓવર અને નફાને વધારવા માટે લોન્ડર કરવામાં આવ્યું હતું. વ્યવહારોના જટિલ વેબમાં મની લોન્ડરિંગની છદ્માવરણ માટે બહુવિધ સંસ્થાઓ સામેલ હતી

નીરવ મોદી - જ્વેલર અને ફેશન ડિઝાઈનર નીરવ મોદી પર ભારતીય ઈતિહાસની સૌથી મોટી બેંકિંગ છેતરપિંડીઓમાં પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB)ને 14,000 કરોડની છેતરપિંડી કરવાનો આરોપ છે. મોદીએ ફોની લેટર ઓફ અંડરટેકિંગ (LoUs)નો ઉપયોગ કરીને ભારતમાં મોતીની આયાત કરી હતી. પાછળથી, તે પ્રકાશમાં આવ્યું કે, PNBની ફોર્ટ, મુંબઈમાં બ્રેડી હાઉસ શાખા દ્વારા કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરીને મોદીના LoUs પણ પ્રદાન કરવામાં આવ્યા હતા. તે હાલમાં યુકેમાં રાજકીય આશ્રય માંગી રહ્યો છે.

નશીલ મોદી - નીરવ મોદીનો ભાઈ નીશલ મોદી છે, તેણે મુકેશ અને અનિલ અંબાણીની ભત્રીજી ઈશેતા સાલગાઓકર સાથે લગ્ન કર્યા છે. તેના પર PNB કૌભાંડમાં ભાગ લેવાનો પણ આરોપ છે. વર્ષ 2018માં સીબીઆઈએ વિનંતી કરી કે ગૃહ મંત્રાલય તેને તેના નાગરિકત્વના દેશ, બેલ્જિયમમાંથી પ્રત્યાર્પણ કરે. તે અસંખ્ય LoUs અને બનાવટી વ્યવસાયોના લાભાર્થી માલિક હોવાનું કહેવાય છે. તેણે 2020માં એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED)ને મેહુલ ચોક્સી અને નીરવ મોદીથી દૂર રહેવા માટે પત્ર લખ્યો હતો.

મેહુલ ચોક્સી - નીરવ મોદીના કાકા મેહુલ ચોક્સી PNB કૌભાંડનો ભાગ હતા. તેઓ રિટેલ જ્વેલરી કંપની ગીતાંજલિ ગ્રુપના માલિક હતા. ભ્રષ્ટાચાર અને ગુનાહિત કાવતરું ઉપરાંત, તેમના પર મની લોન્ડરિંગ અને વિશ્વાસના ગુનાહિત ભંગનો આરોપ છે. વર્ષ 2018થી તે એન્ટિગુઆ અને બાર્બુડામાં રહે છે, જ્યાં તે હવે નાગરિક છે. તે 2021થી દેશમાંથી ગાયબ થઈ ગયો અને પછી ડોમિનિકામાં ફરીથી દેખાયો હતો. જોકે, તેને ત્યાંથી ભગાડી મૂકવામાં આવ્યો હતો.

વિનય મિશ્રા - દિલ્હીની અદાલતે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC)ના ભૂતપૂર્વ યુવા પાંખના નેતા વિનય મિશ્રાને ઘોષિત અપરાધી જાહેર કર્યા પછી, ED (તેમની સામે FEO કાર્યવાહી) શરૂ કરવા તૈયાર છે. આનાથી તે સંગઠન માટે શક્ય બનશે, જે નાણાકીય ગુનાઓ પર નજર રાખે છે, અને મિશ્રાની વિદેશમાં મિલકતો જપ્ત કરવામાં આવે.

રામચંદ્રન વિશ્વનાથન - ભારતીય મૂળના ઉદ્યોગપતિ રામચંદ્રન વિશ્વનાથન, દેવસ મલ્ટીમીડિયાના સ્થાપક, તેમની કંપની દ્વારા કથિત રૂપે નોંધપાત્ર આવક પેદા કરવા અને વ્યક્તિગત લાભ માટે તેમને છેતરવા બદલ ભાગેડુ આર્થિક અપરાધી જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. આ કેસમાં મની લોન્ડરિંગના આરોપોનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં વિશ્વનાથન અને અન્ય આઠ લોકો પર 2005માં ઈસરો સાથેના કરાર બાદ સ્ટાર્ટઅપના 85 ટકા વિદેશી સીધા રોકાણને યુએસમાં ડાયવર્ટ કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

દેવસનો સેટેલાઇટ ડીલ 2011માં રદ્દ કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે આર્બિટ્રેશન ટ્રિબ્યુનલોએ કંપની અને તેના વિદેશી રોકાણકારોને એક અબજ ડોલરથી વધુ વળતર આપ્યું હતું. નેશનલ કંપની લો ટ્રિબ્યુનલે મે 2021માં દેવસના લિક્વિડેશનનો આદેશ આપ્યો હતો, જેને સુપ્રીમ કોર્ટે માન્ય રાખ્યો હતો. બેંગ્લોરની વિશેષ અદાલતે ભાગેડુ આર્થિક અપરાધી કાયદા હેઠળ વિશ્વનાથનની અટેચ કરેલી મિલકતો જપ્ત કરી હતી.