હવે સરકારી અધિકારીઓને સર-મેડમ કહેવું ફરજીયાત નહીં, કેરળની પંચાયતની અનોખી પહેલ!

કેરળની બે પંચાયતોમાં સર અને મેડમ શબ્દોના ઉપયોગથી કર્મચારીઓને સ્વતંત્રતા મળી છે. કેરળના પલક્કડમાં માથુર ગ્રામ પંચાયત રાજ્યનું પહેલું એવું ગામ બન્યું છે, જ્યાં કર્મચારીઓને સર અને મેડમ કહેવું નહીં પડે.

Published: Thursday, September 2, 2021, 11:48 [IST]

કેરળની બે પંચાયતોમાં સર અને મેડમ શબ્દોના ઉપયોગથી કર્મચારીઓને સ્વતંત્રતા મળી છે. કેરળના પલક્કડમાં માથુર ગ્રામ પંચાયત રાજ્યનું પહેલું એવું ગામ બન્યું છે, જ્યાં કર્મચારીઓને સર અને મેડમ કહેવું નહીં પડે. જો કોઇ જાહેર પ્રતિનિધિ પંચાયત કચેરીની મુલાકાત લેવા પહોંચે તો કર્મચારીઓએ સર અને મેડમ કહેવાની જરૂર રહેશે નહીં. મહત્વની વાત એ છે કે પત્રવ્યવહાર દરમિયાન પણ સર અને મેડમ શબ્દોનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે નહીં. પંચાયતના વરિષ્ઠ અધિકારીઓને કામ માટે લખેલા પત્રમાં પણ સર અને મેડમ લખવાની જરૂર નથી.

લોકોને પંચાયત તરફથી જાતિ પ્રમાણપત્ર, આવક પ્રમાણપત્ર વગેરે માટે અરજી ફોર્મમાં સર મેડમ લખવાની જરૂર રહેશે નહીં. આવા કોઈ પણ શબ્દ વાપરવાની જરૂર નથી કે જેમાં તમારે તમારું કામ પૂરું કરવા વિનંતી કરવી પડે. આવા પત્રમાં મારી સત્તા માંગતો શબ્દ વાપરી શકાય છે, જેમ હું માંગું છું, મને આર્થિક મદદની જરૂર છે.

હકીકતમાં સત્તાવાર પત્રોમાં વપરાતા શબ્દો આઝાદી પહેલાના છે. જ્યારે આઝાદી પછી હવે સામાન્ય નાગરિકોનો અધિકાર છે કે તેઓ અપીલ નહીં કરે પરંતુ તેમના અધિકારોની માંગ કરે. આ ભાવનાથી જ આ નિયમ બદલવામાં આવ્યો છે. હવે માથુર પંચાયતમાં સત્તાવાર ફોર્મ પણ ફરીથી છાપવામાં આવશે, જેનાથી આ શબ્દોથી છુટકારો મળશે.

31 ઓગસ્ટના રોજ પંચાયતની સંચાલક પરિષદની બેઠક દરમિયાન આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. માથુર પંચાયતના પ્રમુખ પ્રવિતા મુરલીધરણે જણાવ્યું હતું કે જો કોઈ વ્યક્તિને માત્ર સર અને મેડમ દ્વારા સંબોધવામાં ન આવ્યા હોવાને કારણે કોઈ સેવા પૂરી પાડવામાં આવતી નથી, તો કોઈ સીધી મને ફરિયાદ કરી શકે છે. પ્રવિતાએ કહ્યું કે તેને ક્યારેક ખરાબ લાગે છે કે જ્યારે કોઈ વૃદ્ધ વ્યક્તિ આવીને મને કહે છે કે મેડમ મને મદદ કરજો. લોકો ફક્ત તે જ પૂછી રહ્યા છે જેનો તેમને અધિકાર છે. તેમના અધિકારો માટે તેમને અમારી સામે નમવાની જરૂર નથી. આ એક વસાહતી પરંપરા છે. હવે સમય આવી ગયો છે કે આપણે આવા શબ્દોનો ઉપયોગ બંધ કરીએ અને રાજા અને ગુલામની વિચારસરણીમાંથી બહાર નીકળીએ. લોકશાહીમાં પ્રજા માલિક છે.

પંચાયત પ્રમુખ દ્વારા 31 ઓગસ્ટના રોજ બહાર પાડવામાં આવેલા આદેશમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે પંચાયતના અધિકારી કે કર્મચારીને કોઈએ સર તરીકે બોલાવવાની જરૂર નથી. અમે અધિકારીને આ માટે અન્ય શબ્દો પસંદ કરવા કહ્યું છે. લોકો સીધા અમારા નામથી અમને સંબોધિત કરી શકે છે અને અમે જે પદ પર છીએ તે નામે સંબોધિત કરી શકે છે. આ આદેશ પલક્કડની અન્ય પંચાયતોને પણ મોકલવામાં આવ્યો છે અને તેનો અમલ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે.

Published On September 2, 2021