નવ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોમાં ચાલી રહી છે શહેરી નવનિર્માણની કામગીરી, જાણો કામોની વિગતો

Urban renewal work: શહેરી વિકાસ તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરતા, ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વ હેઠળની ગુજરાત સરકારે હાલની A શ્રેણીની નગરપાલિકાઓને અપગ્રેડ કરીને નવ નવા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોની રચનાને મંજૂરી આપી છે.

2025 ની પ્રથમ રાજ્ય મંત્રીમંડળની બેઠકમાં લેવાયેલો આ નિર્ણય, ગુજરાતના શહેરી વસ્તીને 75 ટકા સુધી વધારવાના મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યનો એક ભાગ છે, જેનું વિઝન નાણામંત્રી કનુભાઈ દેસાઈએ ફેબ્રુઆરી 2024 ના બજેટ ભાષણમાં વ્યક્ત કર્યું હતું.

આ પગલાનો હેતુ શહેરી સુવિધાઓમાં વધારો, સ્થાનિક સ્તરે શાસન સુધારવા અને રાજ્યભરમાં ટકાઉ શહેરી વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

નવા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનો - નવી સ્થપાયેલી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોમાં મોરબી, સુરેન્દ્રનગર, પોરબંદર, ગાંધીધામ, વાપી, નવસારી, મહેસાણા, આણંદ અને નડિયાદનો સમાવેશ થાય છે.

સંપૂર્ણ કાર્યરત શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓમાં સરળ સંક્રમણને સરળ બનાવવા માટે, ગુજરાત સરકારે એક માર્ગદર્શન કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો છે, જ્યાં આઠમાંથી છ હાલની મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનો નવી સંસ્થાઓને માર્ગદર્શન પૂરું પાડશે. આ નવી સંસ્થાઓમાં વિકાસ અને કામગીરી પ્રક્રિયાઓને ઝડપી બનાવવાનો વ્યૂહાત્મક પ્રયાસ છે.

અસરકારક શાસન સુનિશ્ચિત કરવા માટે, નવા મ્યુનિસિપલ કમિશનરો અને જિલ્લા કલેક્ટરોને અનુક્રમે એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર અને વહીવટકર્તા તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.

નિયુક્ત નગરપાલિકાઓમાં શહેરી વિકાસ પહેલના વ્યૂહાત્મક આયોજન અને અમલીકરણ માટે આ નિમણૂકો મહત્વપૂર્ણ છે.

માર્ગદર્શન કાર્યક્રમ - આ માર્ગદર્શન કાર્યક્રમ ગુજરાત સરકારનો એક નવીન અભિગમ છે જે સ્થાપિત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોના અનુભવ અને કુશળતાનો ઉપયોગ નવી રચાયેલી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોને માર્ગદર્શન આપવા માટે કરે છે.

આ પહેલ જૂનાગઢ અને ગાંધીનગર દ્વારા તેમની વિકાસ પ્રક્રિયાઓમાં અગાઉ અનુભવાયેલા વિલંબ અને પડકારોને દૂર કરવા માટે રચાયેલ છે.

આ વ્યૂહરચના અપનાવીને, સરકાર શહેરીકરણ પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત કરવાનો હેતુ ધરાવે છે, જેથી ખાતરી કરી શકાય કે આ નવી મ્યુનિસિપલ સંસ્થાઓ શરૂઆતથી જ અસરકારક રીતે કાર્ય કરવા માટે જરૂરી જ્ઞાન અને સંસાધનોથી સજ્જ છે.

શહેરી વિકાસ પહેલ - આ શહેરી વિસ્તરણ યોજનાનો એક અભિન્ન ભાગ માર્ચ 2026 સુધીમાં નવી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનો માટે સામાન્ય ચૂંટણીઓની તૈયારીનો સમાવેશ થાય છે.

સરકાર સમાન પ્રતિનિધિત્વ સુનિશ્ચિત કરવા માટે વોર્ડની રચના અને અનામત નીતિઓના અમલીકરણને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે.

પ્રસ્તાવિત માળખામાં દરેક કોર્પોરેશન માટે 11-14 વોર્ડનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં દરેક વોર્ડમાં ચાર કોર્પોરેટરો હોય છે, જે ખાતરી કરે છે કે આમાંથી અડધા હોદ્દા મહિલાઓ દ્વારા ભરવામાં આવે.

આ અભિગમનો હેતુ ફક્ત સ્થાનિક શાસનને વધારવાનો નથી પરંતુ પાણી પુરવઠો, ડ્રેનેજ, રસ્તાઓ અને શેરી લાઇટિંગ જેવી મૂળભૂત શહેરી સુવિધાઓને સુધારવા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

વધુમાં, આ નવા કોર્પોરેશનોની રચનાથી કેન્દ્રીય અનુદાનમાં વધારો થવાની અપેક્ષા છે, જેનાથી શહેરી વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ માટે ઉપલબ્ધ નાણાકીય સંસાધનોમાં વધારો થવાની ધારણા છે.

મહેસાણા કોર્પોરેશન - ગાંધીનગર મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (GMC) ના માર્ગદર્શન હેઠળ, મહેસાણા, પ્રતિષ્ઠિત રસ્તાઓના નિર્માણ સહિત, માળખાકીય વિકાસમાં પ્રગતિ કરી રહ્યું છે.

અતિક્રમણ દૂર કરવામાં ભેદભાવપૂર્ણ પ્રથાઓના આરોપોનો સામનો કરવા છતાં, કોર્પોરેશન શહેરની સેવાઓ સુધારવા અને તેના રહેવાસીઓ માટે જીવનની સારી ગુણવત્તા સુનિશ્ચિત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે.

વાપી કોર્પોરેશન - સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (SMC) ના માર્ગદર્શક તરીકે, વાપી કર્મચારીઓની ભરતીમાં પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે, પરંતુ માળખાગત વિકાસમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી રહ્યું છે.

રસ્તાના નવીનીકરણ અને નગર આયોજન યોજનાઓની રચના માટે યોજનાઓ ચાલી રહી છે, જે વાપીના શહેરી વિકાસ માટે આશાસ્પદ માર્ગ દર્શાવે છે.

નવસારી કોર્પોરેશન - સુરત નજીક નવસારીનું વ્યૂહાત્મક સ્થાન તેને ઝડપી વિકાસ માટે યોગ્ય બનાવે છે, જેમાં SMC માર્ગદર્શન અને સહાય પૂરી પાડે છે.

નવસારી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (NMC) એ ડ્રેનેજ લાઇન અને પીવાના પાણીના નેટવર્ક જેવા માળખાગત સુધારાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને વધારાના વિસ્તારોનો સમાવેશ કરીને તેના અધિકારક્ષેત્રનો વિસ્તાર કર્યો છે.

કચરો વ્યવસ્થાપન અને રસ્તાની જાળવણી સહિત મ્યુનિસિપલ સેવાઓને વધારવા માટે પણ પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.

આણંદ - વડોદરા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા સંચાલિત આણંદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનને તેની રચના સામે વિરોધનો સામનો કરવો પડ્યો છે. જોકે, તેણે કાર્યક્ષમ રીતે સેવાઓ પૂરી પાડવાનું ચાલુ રાખ્યું છે.

કોર્પોરેશન માનવશક્તિના પડકારો પર કામ કરી રહ્યું છે અને શહેરી જીવનશૈલીમાં સુધારો કરવા માટે પ્રતિષ્ઠિત રસ્તાઓ અને ગટર વ્યવસ્થામાં સુધારા સહિત વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કર્યા છે.

ગાંધીધામ - રાજકોટ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના માર્ગદર્શન હેઠળ, ગાંધીધામ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (GdMC) તેના સંક્રમણ સમયગાળા દરમિયાન અવિરત સેવાઓ જાળવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે.

બ્યુટિફિકેશન પ્રોજેક્ટ્સ અને આઇકોનિક રોડ ડેવલપમેન્ટ્સ શહેરી લેન્ડસ્કેપને સુધારવાના GdMCના પ્રયાસોનો એક ભાગ છે, જેમાં મિલકત સંપાદનમાં સમુદાયનો સહયોગ આ પહેલોમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વ હેઠળ આ નવા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનોની સ્થાપના ગુજરાતની શહેરીકરણ અને વિકાસ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાનો પુરાવો છે.

માળખાગત સુવિધાઓ, શાસન અને ટકાઉ વિકાસને પ્રાથમિકતા આપીને, રાજ્યનો ઉદ્દેશ્ય તેના શહેરીકરણ પ્રોફાઇલને વધારવાનો છે, જે ભારતના અન્ય રાજ્યો માટે એક મોડેલ તરીકે પોતાને સ્થાપિત કરશે.

આ વ્યૂહાત્મક વિસ્તરણ માત્ર શહેરી સુવિધાઓ અને શાસનમાં સુધારો લાવવાનું વચન આપતું નથી, પરંતુ શહેરી વિકાસના ક્ષેત્રમાં નેતૃત્વ કરવાની ગુજરાતની મહત્વાકાંક્ષાનો સંકેત પણ આપે છે, જે અન્ય રાજ્યો માટે અનુસરવા માટે એક માપદંડ સ્થાપિત કરે છે.

English summary

Urban renewal work is underway in nine new municipal corporations, know the details of the works