Reels Addiction : સ્વાસ્થ્ય માટે ઘાતક છે રીલ્સનું એડિક્શન, જાણો લક્ષણ અને ઉપચાર

Updated: Friday, June 9, 2023, 11:26 [IST]

Reels Addiction : ઇન્સ્ટાગ્રામ વ્યસનના આંકડા મુજબ, આઠમાંથી એક વ્યક્તિ ઇન્સ્ટાગ્રામ વ્યસનથી પીડાય છે, અને સમસ્યા માત્ર વધુ વકરી રહી છે, સર્વેક્ષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે, સરેરાશ વ્યક્તિ દરરોજ ચાર કલાક સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર વિતાવે છે.

લોકો ઇન્સ્ટાગ્રામ પર કેટલો સમય વિતાવે છે, તે ચિંતાનું કારણ છે. ઇન્સ્ટાગ્રામ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવાની રીત પણ છે. વ્યસની યુઝર્સ તેમના ફીડ્સ દ્વારા સ્ક્રોલ કરે છે, અન્ય લોકોની પોસ્ટને પસંદ કરે છે અને ટિપ્પણી કરે છે અને દિવસમાં ઘણી વખત પોસ્ટ કરે છે. આ ઈર્ષ્યા, એકલતા અને નિમ્ન આત્મસન્માનની લાગણીઓ તરફ દોરી શકે છે.

રીલ્સ અને શોર્ટ્સ શું છે?

30 સેકન્ડના ટૂંકા વીડિયોને શોર્ટ્સ કહેવામાં આવે છે. કેટલાક વીડિયો 2 મિનિટ સુધીના પણ હોય છે. રીલ્સ પણ શોર્ટ વીડિયોનો એક પ્રકાર છે. રીલ બનાવવાનો ક્રેઝ Tiktok એપથી શરૂ થયો હતો.

ભારતમાં ટિકટોક પર પ્રતિબંધ લગાવતાની સાથે જ લોકોએ ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામ પર તમામ પ્રકારની રીલ પોસ્ટ કરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. રમુજી, માહિતીપ્રદ, ભાવનાત્મક, રીલ્સ તમામ પ્રકારના વીડિયોથી ભરેલી છે. જેના કારણે લોકો તેના વ્યસની બની રહ્યા છે.

સેલિબ્રિટીઓથી લઈને સામાન્ય લોકો સુધી આ રીલ્સ બનાવવામાં આવી રહી છે, પરંતુ બાળકો અને યુવાનોમાં વધુ ક્રેઝ જોવા મળી રહ્યો છે. ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામ પર અપલોડ કરવામાં આવતા ટૂંકા વીડિયોને રીલ્સ કહેવામાં આવે છે. જેમાં યુટ્યુબના શોર્ટ વીડિયોને શોર્ટ્સ કહેવામાં આવે છે.

આ વ્યસન ડિપ્રેશનનું કારણ બની શકે છે

આ વ્યસનના કારણે લોકોમાં સૌથી મોટી સમસ્યા ડિપ્રેશનની જોવા મળી રહી છે. વીડિયો જોનાર વ્યક્તિ પોતાની સરખામણી વીડિયોમાં હાજર વ્યક્તિ સાથે કરવા લાગે છે. તે પણ તેના જેવો દેખાવા માંગે છે, તેના જેવું જીવન જીવવા માંગે છે અને જ્યારે આવું ન થાય, તો તે ગુસ્સે અને ચીડિયાપણું બંધાયેલું છે. ધીરે ધીરે આ તણાવ ડિપ્રેશનમાં ફેરવાઈ જાય છે.

રીલ્સ જોવાની આટલી ઉત્સુકતા કેમ છે?

રીલ્સ, શોર્ટ્સમાં સૌથી વધુ કોમેડી વીડિયો છે. પુખ્ત વયના લોકોથી લઈને બાળકો સુધી, વૃદ્ધ લોકો આ વીડિયો જોઈને હસે છે, જેનાથી તેમના મનને પણ આરામ મળે છે.

ખાસ કરીને સ્ત્રીઓ માટે ફેશન અને શૈલી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી ઘણી ટૂંકી વીડિયો છે. આ બજારના નવીનતમ વલણો વિશે જાણવા માટે જોવામાં આવે છે.

કેટલાક ટૂંકા વીડિયોમાં, લોકો વિચિત્ર રીતે વર્તે છે અને સંવાદો બોલે છે. જે નિઃશંકપણે રમુજી છે, જેને જોઈને લોકો આનંદ કરે છે.

કેટલાક લોકો એવા છે, જેઓ ખાવા માટે નવી વસ્તુઓ અને ફરવા માટેના નવા સ્થળો વિશે જાણવા માંગે છે. તેઓ આવા પ્રકારના વીડિયોથી તેમના જ્ઞાનમાં વધારો કરે છે.

રીલ્સનું વ્યસન સ્વાસ્થ્ય માટે કેવી રીતે હાનિકારક છે?

મોડી રાત સુધી રીલ કે શોર્ટ્સ જોવાને કારણે બાળકો મોડા સૂઈ જાય છે, જેના કારણે તેમની ઊંઘની પેટર્ન ખોરવાઈ જાય છે. જે બાદ શાળા કે કોલેજમાં બીજા દિવસે આખો દિવસ ઊંઘ આવતી રહે છે. ઊંઘ ન આવવાથી તણાવ વધે છે, જેના કારણે બીપી વધવાની સમસ્યા સાથે ક્યારેક ડિપ્રેશન પણ થઈ શકે છે.

સ્ક્રીન પર વધુ સમય વિતાવવાથી આંખો નબળી પડી જાય છે. એવી કોઈ શારીરિક પ્રવૃત્તિ નથી કે, જે વજનમાં વધારો અને સ્થૂળતા તરફ દોરી શકે.

આ વ્યસનમાંથી કેવી રીતે છુટકારો મેળવવો?

રીલ જોવામાં જે સમય પસાર કરો છો, તે સમય મિત્રો સાથે પસાર કરો.

શારીરિક પ્રવૃત્તિમાં વધારો કરો. રીલ્સને સતત જોવાના કારણે બાળકો વર્ચ્યુઅલ ઓટીઝમનો શિકાર બની રહ્યા છે (શીખવાની ક્ષમતામાં ઘટાડો, મોડું બોલવું વગેરે). જેના કારણે તેમને ઉપચાર અને તબીબી સારવારની પણ જરૂર પડી શકે છે. તેમને મોબાઈલ આપવાનું બંધ કરો.

જો બાળક ચશ્મા પહેરે છે, તો તેના લેન્સને Miyosmart લેન્સમાં બદલો. આના કારણે, ચશ્માના લેન્સનો નંબર અથવા તો ત્યાં અટકી જાય છે અથવા નંબર વધારવાની ઝડપ ઘટી જાય છે.

ઇન્સ્ટાગ્રામનું વ્યસન બનવાના કારણો

ઇન્સ્ટાગ્રામ વિસ્યુઅલ આધારિત પ્લેટફોર્મ છે, તેથી સુંદર છબીઓ અને વીડિયોને સ્ક્રોલ કરીને જોવાનું સરળ છે.
ઇન્સ્ટાગ્રામ ખૂબ જ પર્સનલ પ્લેટફોર્મ છે - લોકો તેમના રોજિંદા જીવનથી લઈને તેમના ઊંડા વિચારો અને લાગણીઓ સુધી બધું શેર કરે છે.

ઇન્સ્ટાગ્રામ સતત અપડેટ રહે છે અને વિકસિત થઈ રહ્યું છે, તેથી તેમાં જોવા માટે હંમેશા કંઈક નવું હોય છે.

તમે દરરોજ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર કેટલો સમય પસાર કરો છો?

જો તમે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર દરરોજ એક કલાકથી વધુ સમય પસાર કરો છો, તો તમે તેના વ્યસની થઈ શકો છો. આ એટલા માટે છે, કારણ કે વ્યસની યુઝર્સ એપ્લિકેશન પર તેમના ફીડ્સ દ્વારા સ્ક્રોલ કરવામાં અથવા અન્ય લોકોની પોસ્ટ્સ જોવામાં ઘણો સમય વિતાવે છે.

જ્યારે તમે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર ન હોવ, ત્યારે શું તમે બેચેન અથવા તણાવ અનુભવો છો?

જો તમે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર ન હોવ, ત્યારે બેચેન અથવા તણાવ અનુભવો છો, તો આ બીજી નિશાની છે કે, તમે તેના વ્યસની હોઇ શકો છો. આ એટલા માટે છે, કારણ કે વ્યસની યુઝર્સ સામાજિક ક્રિયાપ્રતિક્રિયા માટે એપ્લિકેશન પર આધાર રાખે છે અને જ્યારે તેઓ તેનો ઉપયોગ કરી શકતા નથી ત્યારે ચિંતા અનુભવે છે.

શું તમે તમારા જીવનની તુલના ઇન્સ્ટાગ્રામ પર અન્યના જીવન સાથે કરો છો?

જો તમે તમારી જાતને ઇન્સ્ટાગ્રામ પર અન્ય લોકોના જીવન સાથે સતત તમારા જીવનની તુલના કરતા જોશો, તો આ એક સંકેત છે કે, તમે એપ્લિકેશનના વ્યસની હોઈ શકો છો. આ એટલા માટે છે, કારણ કે વ્યસની યુઝર્સ ઘણીવાર પોતાની જાતને અન્ય લોકો સાથે સરખાવવા અને હલકી ગુણવત્તાનો અનુભવ કરવા માટે Instagram નો ઉપયોગ કરે છે.

જ્યારે તમે નિરાશ અથવા કંટાળો અનુભવો છો, ત્યારે શું તમે Instagram નો ઉપયોગ કરો છો?

જો તમે નિરાશ અથવા કંટાળો અનુભવો, ત્યારે ઇન્સ્ટાગ્રામનો ઉપયોગ કરો તો આ વ્યસનની બીજી નિશાની છે. આ એટલા માટે છે, કારણ કે વ્યસની યુઝર્સ ઘણીવાર મનોરંજન અથવા પલાયનવાદ માટે એપ્લિકેશન તરફ વળે છે, જ્યારે નકારાત્મક લાગણીઓનો અનુભવ થાય છે.

શું તમે વાસ્તવિક જીવનમાં લોકો સાથે વાતચીત કરવા કરતા Instagram પર વધુ સમય પસાર કરો છો?

જો તમે વાસ્તવિક જીવનમાં લોકો સાથે વાતચીત કરવા કરતા Instagram પર વધુ સમય પસાર કરો છો, તો આ એક મહત્વપૂર્ણ સંકેત છે કે, તમે એપ્લિકેશનના વ્યસની છો. આ એટલા માટે છે, કારણ કે વ્યસની યુઝર્સ ઘણીવાર વાસ્તવિક જીવનની ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓને ટાળવા માટે Instagram નો ઉપયોગ કરે છે.