નરેન્દ્ર મોદીએ જિલ બાઇડનને આપેલા ડામંડની કિંમત સાંભળી તમારા હોશ ઉડી જશો

ત્રણ દિવસ માટે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અમેરિકાના પ્રવાસે છે, તેમણે યુએસ ફર્સ્ટ લેડી જીલ બાઇડનને કાશ્મીરના ઉત્કૃષ્ટ પેપિયર માચે બોક્સમાં મૂકવામાં આવેલા ઇકો-ફ્રેન્ડલી લેબ દ્વારા બનાવવામાં આવેલ 7.5 કેરેટ હીરાની ભેટ આપી છે.

હીરા પર્યાવરણને અનુકૂળ છે. કારણ કે, તેના નિર્માણમાં સૌર અને પવન ઉર્જા જેવા સંસાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. લીલા હીરાને અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ચોકસાઇ અને કાળજી સાથે શિલ્પ કરવામાં આવે છે. તે કેરેટ દીઠ માત્ર 0.028 ગ્રામ કાર્બન ઉત્સર્જન કરે છે અને જેમોલોજિકલ લેબ, IGI (ઈન્ટરનેશનલ જેમોલોજીકલ ઈન્સ્ટીટ્યુટ) દ્વારા પ્રમાણિત છે.

ભારત દેશમાં લેબ-ગ્રોન ડાયમંડ (LGD) ના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે અને તેના માટે સરકારે છેલ્લા કેન્દ્રીય બજેટમાં પગલાંની જાહેરાત કરી હતી.

સરકારે એલજીડી બિયારણો પરની કસ્ટમ ડ્યુટી અગાઉ 5 ટકાથી દૂર કરવાની જાહેરાત કરી હતી. તેણે LGD મશીનરી, બીજ અને રેસીપીના સ્વદેશી ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે ભારતીય ટેકનોલોજી સંસ્થાન, મદ્રાસને પાંચ વર્ષની સંશોધન અનુદાનને પણ મંજૂરી આપી છે.

IIT મદ્રાસ ખાતે 5 વર્ષમાં 242.96 કરોડ રૂપિયાના અંદાજિત ખર્ચ સાથે લેબ-ગ્રોન ડાયમંડ (InCent-LGD) માટે ઇન્ડિયા સેન્ટરની સ્થાપના કરવાની દરખાસ્ત છે.

પ્રયોગશાળામાં ઉગાડવામાં આવતા હીરા શું છે?

પ્રયોગશાળામાં ઉગાડવામાં આવેલા હીરાનું ઉત્પાદન બે ટેક્નોલોજીઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે - હાઈ-પ્રેશર હાઈ ટેમ્પરેચર (HPHT) અને કેમિકલ વેપર ડિપોઝિશન (CVD). CVD ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ભારત આ હીરાના અગ્રણી ઉત્પાદકોમાંનું એક છે.

ઉદ્યોગના અંદાજ મુજબ, નાણાકીય વર્ષ 2021-22માં તેના વૈશ્વિક વેપારમાં ભારતનો હિસ્સો 25.8 ટકા હતો. જોકે, ભારતે નિર્ણાયક મશીનરી ઘટકો અને બીજના પુરવઠા માટે અન્ય દેશો પર આધાર રાખવો પડે છે - જે સિન્થેટિક હીરાના ઉત્પાદન માટે કાચો માલ છે.

આ (InCent-LGD) પ્રોજેક્ટનો ઉદ્દેશ્ય દેશમાં ઉદ્યોગો અને ઉદ્યોગસાહસિકોને મિશન મોડમાં ટેકનિકલ સહાય પૂરી પાડવાનો છે, જેમાં LGD બિઝનેસને વિસ્તારવા માટેની વાનગીઓ સાથે CVD અને HPHT બંને સિસ્ટમના સ્વદેશી ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

જ્વેલરી ઉદ્યોગ ઉપરાંત, લેબમાં ઉગાડવામાં આવેલા હીરાનો ઉપયોગ કોમ્પ્યુટર ચિપ્સ, ઉપગ્રહો અને 5G નેટવર્ક્સમાં થાય છે. કારણ કે, તેઓ સિલિકોન-આધારિત ચિપ્સ કરતાં ઓછી શક્તિનો ઉપયોગ કરતી વખતે વધુ ઝડપે કામ કરવાની ક્ષમતાને કારણે અત્યંત વાતાવરણમાં ઉપયોગ કરી શકાય છે.

એલજીડી સંરક્ષણ, ઓપ્ટિક્સ, જ્વેલરી, થર્મલ અને તબીબી ઉદ્યોગના ક્ષેત્રમાં વિશાળ એપ્લિકેશન ધરાવે છે. પ્રયોગશાળા દ્વારા ઉગાડવામાં આવેલ ડાયમંડ જ્વેલરી માર્કેટ 2025 સુધીમાં ઝડપથી વધીને 5 બિલિયન ડોલર અને 2035 સુધીમાં 15 બિલિયન ડોલરને વટાવી જવાની ધારણા છે.

એપ્રિલ-ડિસેમ્બર 2022-23 દરમિયાન કટ અને પોલિશ્ડ (વર્ક્ડ) લેબ દ્વારા ઉગાડવામાં આવેલા હીરાની નિકાસ 1.4 બિલિયન ડોલર રહી હતી. વર્ષ 2021-22માં તે 1.35 બિલિયન ડોલર હતું.

બીજી તરફ, કાશ્મીરના પેપિયર માચેમાં કાગળના પલ્પ અને નક્કાશીની ઝીણવટભરી તૈયારીનો સમાવેશ થાય છે, જ્યાં કુશળ કારીગરો વિસ્તૃત ડિઝાઇનો દોરે છે. તેમાં GI (ભૌગોલિક સંકેત) ટેગ છે.

GI એ મુખ્યત્વે ચોક્કસ ભૌગોલિક પ્રદેશમાંથી ઉદ્ભવતા કૃષિ, કુદરતી અથવા ઉત્પાદિત ઉત્પાદન (હસ્તકલા અને ઔદ્યોગિક માલ) ની અધિકૃતતાની નિશાની છે. સામાન્ય રીતે, આવા નામ ગુણવત્તા અને વિશિષ્ટતાની ખાતરી આપે છે, જે આવશ્યકપણે તેના મૂળ સ્થાનને આભારી છે.

GI ઉત્પાદનોની નોંધણીની યોગ્ય પ્રક્રિયા છે, જેમાં અરજી દાખલ કરવી, પ્રારંભિક ચકાસણી અને પરીક્ષા, કારણ બતાવો નોટિસ, ભૌગોલિક સંકેતો જર્નલમાં પ્રકાશન, નોંધણીનો વિરોધ અને નોંધણીનો સમાવેશ થાય છે.

વ્યક્તિઓ, ઉત્પાદકો, સંસ્થા અથવા કાયદા દ્વારા અથવા તે હેઠળ સ્થાપિત સત્તાધિકારનું કોઈપણ સંગઠન અરજી કરી શકે છે. અરજદારે ઉત્પાદકોના હિતનું પ્રતિનિધિત્વ કરવું આવશ્યક છે. તે એક કાનૂની અધિકાર છે, જેના હેઠળ GI ધારક અન્ય લોકોને સમાન નામનો ઉપયોગ કરવાથી પ્રતિબંધિત કરી શકે છે.

એકવાર કોઈ પ્રોડક્ટને આ ટેગ મળી જાય, પછી કોઈપણ વ્યક્તિ અથવા કંપની તે નામ હેઠળ સમાન વસ્તુ વેચી શકશે નહીં. આ ટેગ 10 વર્ષની અવધિ માટે માન્ય છે, જે પછી તેને નવીકરણ કરી શકાય છે.

GI નોંધણીના અન્ય ફાયદાઓમાં તે વસ્તુને કાનૂની રક્ષણ, અન્ય લોકો દ્વારા અનધિકૃત ઉપયોગ સામે નિવારણ અને નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાનો સમાવેશ થાય છે.

આ ટેગ ધરાવનારા પ્રખ્યાત સામાનમાં બાસમતી ચોખા, દાર્જિલિંગ ચા, ચંદેરી ફેબ્રિક, મૈસુર સિલ્ક, કુલ્લુ શાલ, કાંગડા ચા, તંજાવુર પેઇન્ટિંગ્સ, અલ્હાબાદ સુરખા, ફરુખાબાદ પ્રિન્ટ્સ, લખનૌ જરદોઝી અને કાશ્મીર વોલનટ વુડ કોતરણીનો સમાવેશ થાય છે.

English summary

Modi played well to promote Lab-grown Diamond, All you need to know about the lab-grown diamond