Israel Politics: યુદ્ધ વચ્ચે નેતન્યાહુની ખુરશી જોખમમાં, બે પૂર્વ PM એ મોરચો ખોલ્યો; સરકાર કેટલા સંકટમાં છે?
ઇઝરાયેલની રાજનીતિમાં 27 એપ્રિલ, 2026ના રોજ એક મોટો વળાંક આવ્યો છે, જ્યાં વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂના બે મોટા રાજકીય હરીફો — પૂર્વ વડા પ્રધાન નેફ્તાલી બેનેટ અને વિપક્ષી નેતા યાયર લેપિડ — હવે એકસાથે આવ્યા છે. બંને નેતાઓએ પોતાની પાર્ટીઓના વિલયની જાહેરાત કરી છે.
તેમનો સ્પષ્ટ હેતુ આગામી ચૂંટણીઓમાં નેતન્યાહૂ સરકારને સત્તા પરથી દૂર કરવાનો છે. આ નવી પાર્ટીનું નામ 'ટુગેધર' રાખવામાં આવ્યું છે. આ પગલું નોંધપાત્ર છે કારણ કે ઇઝરાયેલમાં વિપક્ષ લાંબા સમયથી વેરવિખેર હતો. હવે પહેલીવાર નેતન્યાહૂ સામે અલગ-અલગ વિચારધારાના નેતાઓ એક મંચ પર આવવા તૈયાર છે, જેની પુષ્ટિ બેનેટના કાર્યાલય દ્વારા પણ કરવામાં આવી છે.
સંયુક્ત નિવેદનમાં નેફ્તાલી બેનેટે કહ્યું, "હું આ જાહેરાત કરતાં ખુશ છું કે આજે રાત્રે હું મારા દેશ માટે અત્યાર સુધીનું સૌથી ઝિઓનિસ્ટ અને દેશભક્તિપૂર્ણ પગલું ભરી રહ્યો છું." આ નિવેદન દ્વારા બેનેટ તેમના સમર્થકોને સંદેશ આપવા માંગતા હતા કે આ ગઠબંધન માત્ર સત્તા માટે નહીં, પરંતુ રાષ્ટ્રીય હિત માટે થયું છે.
યાયર લેપિડે આ અવસરે બેનેટની પ્રશંસા કરતાં કહ્યું, "બેનેટ એક કટ્ટર જમણેરી નેતા છે, પણ પ્રમાણિક છે, અને અમારા બંને વચ્ચે વિશ્વાસ છે." તેમણે ઉમેર્યું કે, ગઠબંધનનો હેતુ દેશમાં વધતા રાજકીય વિભાજનને સમાપ્ત કરવાનો, વિપક્ષી મતોને એકત્રિત કરવાનો અને આગામી ચૂંટણીમાં જીત મેળવી નવી રાજનીતિ લાવવાનો છે, જે ઇઝરાયેલને આગળ વધારવા માટે જરૂરી છે.
બેનેટે જાહેરાત કરી કે જો તેમની સરકાર બનશે, તો 7 ઓક્ટોબર, 2023ના હમાસ હુમલાની તપાસ માટે એક સ્વતંત્ર આયોગની રચના કરવામાં આવશે. આ હુમલાએ ઇઝરાયેલની સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર મોટા પ્રશ્નો ઊભા કર્યા હતા. નેતન્યાહૂ સરકાર પર આરોપ છે કે તેણે આ ખતરાને ગંભીરતાથી લીધો ન હતો.
કેટલાક સૈન્ય અધિકારીઓએ દાવો કર્યો કે જો નિષ્પક્ષ તપાસ થાય તો મોટા નામો શંકાના દાયરામાં આવી શકે છે. વર્તમાન સરકારે આવી તપાસની માંગ નકારી કાઢી છે, જેના કારણે નેતન્યાહૂ ટીકાઓના ભોગ બન્યા છે.
તાજેતરના સર્વેક્ષણો દર્શાવે છે કે જો આજે ચૂંટણી યોજાય તો નેતન્યાહૂ માટે માર્ગ સરળ નથી. મોટાભાગના સર્વેમાં નેફ્તાલી બેનેટ નેતન્યાહૂ સામે સૌથી મજબૂત ચહેરા તરીકે ઉભરી આવ્યા છે.
23 એપ્રિલે જાહેર થયેલા N12 ન્યૂઝ સર્વેક્ષણ મુજબ, 120 સભ્યોવાળી નેસેટ (ઇઝરાયેલી સંસદ) માં બેનેટની પાર્ટીને 21 બેઠકો મળવાનો અંદાજ હતો. જ્યારે નેતન્યાહૂની લિકુડ પાર્ટીને 25 બેઠકો મળવાનો અંદાજ હતો. આ દર્શાવે છે કે નેતન્યાહૂ ભલે આગળ હોય, પણ અંતર મોટું નથી, અને ગઠબંધન પછી ગણિત બદલાઈ શકે છે.
એ જ સર્વેમાં યાયર લેપિડની પાર્ટીને માત્ર 7 બેઠકો મળવાનો અંદાજ હતો, જે તેમની વર્તમાન 24 બેઠકોથી ઘણી ઓછી છે. આનો અર્થ સ્પષ્ટ છે કે એકલા લેપિડની પકડ નબળી પડી હતી, તેથી તેમણે બેનેટ સાથે હાથ મિલાવી નવો રસ્તો અપનાવ્યો.
62 વર્ષીય યાયર લેપિડ પૂર્વ ટીવી ન્યૂઝ એન્કર રહી ચૂક્યા છે. તેઓ રાજકારણમાં આવ્યા અને પોતાને બિનસાંપ્રદાયિક મધ્યમ વર્ગના અવાજ તરીકે સ્થાપિત કર્યા. લાપિડ 1 જુલાઈ 2022 થી 29 ડિસેમ્બર 2022 સુધી ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન રહી ચૂક્યા છે. તેમની રાજનીતિ ખાસ કરીને કરનો બોજ, સૈન્ય સેવામાં અસમાનતા, ધાર્મિક દળોને વિશેષ સુવિધાઓ અને મધ્યમ વર્ગની પરેશાનીઓ પર કેન્દ્રિત રહી છે.
54 વર્ષીય નેફ્તાલી બેનેટ પૂર્વ સૈન્ય કમાન્ડો છે અને બાદમાં ટેક સેક્ટરમાં સફળ ઉદ્યોગપતિ બની કરોડપતિ બન્યા. તેમની છબી રાષ્ટ્રવાદી પણ વ્યવહારુ નેતાની રહી છે, જેના કારણે તેઓ જમણેરી તેમજ તટસ્થ મતદારો બંનેને આકર્ષિત કરી શકે છે. તેઓ 13 જૂન 2021 થી 30 જૂન 2022 સુધી ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન રહ્યા છે.
લેપિડ અને બેનેટ બંને નેતન્યાહૂના યુદ્ધ વ્યવસ્થાપનના કટ્ટર વિવેચક રહ્યા છે. ખાસ કરીને ગાઝા યુદ્ધ અને ઈરાન સાથેના તણાવને લઈને તેમણે સરકારને ઘેરી છે. લેપિડે તાજેતરમાં ઈરાન સાથેના બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામને રાજકીય આપત્તિ ગણાવી હતી. તેમનું કહેવું હતું કે સરકારે વ્યૂહરચના વિના નિર્ણયો લીધા, જેનાથી દેશની છબી અને સુરક્ષા બંને પ્રભાવિત થઈ.
બેનેટ અને લેપિડનું એકસાથે આવવું નવું છે, પરંતુ આ પહેલીવાર નથી. 2021ની ચૂંટણીઓમાં બંને નેતાઓએ નેતન્યાહૂના સતત 12 વર્ષના શાસનનો અંત લાવ્યો હતો. ત્યારે તેમણે કેટલાક નાના પક્ષોને જોડીને ગઠબંધન સરકાર બનાવી હતી, જોકે તે સરકાર ફક્ત 18 મહિના જ ચાલી અને પડી ભાંગી.
આ પહેલા 2013માં પણ બંને નેતાઓ નેતન્યાહૂની સરકારમાં સામેલ થયા હતા, તે સમયે તેમના ગઠબંધનને કારણે નેતન્યાહૂના પરંપરાગત રૂઢિચુસ્ત યહૂદી સહયોગીઓ બહાર રહી ગયા હતા. ઇઝરાયેલના સૌથી લાંબા સમય સુધી વડાપ્રધાન રહેલા નેતન્યાહૂએ નવેમ્બર 2022માં સત્તામાં વાપસી કરી હતી.
તેમણે દેશના ઇતિહાસની સૌથી જમણેરી સરકાર બનાવી, જેમાં કટ્ટર રાષ્ટ્રવાદી અને ધાર્મિક દળોને શામેલ કરાયા. શરૂઆતમાં તેને મજબૂત સરકાર મનાઈ, પણ બાદમાં અનેક વિવાદો સામે આવ્યા. હવે સવાલ એ છે કે શું આ ગઠબંધન નેતન્યાહૂ માટે ખતરાની ઘંટી છે?
જો બેનેટ અને લેપિડ તેમના વોટ બેંકને જોડવામાં સફળ રહે, તો નેતન્યાહૂ માટે આગામી ચૂંટણી મુશ્કેલ બની શકે છે. પરંતુ ઇઝરાયેલની રાજનીતિ હંમેશા ગઠબંધન આધારિત રહી છે. ત્યાં માત્ર સૌથી મોટી પાર્ટી બનવું પૂરતું નથી, પરંતુ ભારતની જેમ બહુમતી મેળવવી તે જ સાચી રમત છે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
