Navratri 2023 : નવરાત્રીના 9 દિવસ કરો માતાના નવ રૂપોની આરાધના, પૂર્ણ થશે તમામ મનોકામનાઓ

Updated: Saturday, September 30, 2023, 19:31 [IST]

Navratri 2023 : હિન્દુ પુરાણો અને વેદોમાં આદિ શક્તિ મા દુર્ગા વિશે ઘણુ બધુ લખેલુ જોવા મળી રહ્યું છે. આ સાહિત્યમાં મા દુર્ગાના નવ રૂપનો ઉલ્લેખ પણ છે. માન્યતા છે કે, નવરાત્રીના નવ દિવસોમાં જે ભક્ત માતાના આ રૂપોની આરાધના કરે છે, તેમને જીવનની તમામ પ્રકારની મુશ્કેલી સામે લડવાની શક્તિ પ્રાપ્ત થાય છે.

આ વર્ષે શારદીય નવરાત્રી 15 ઓક્ટોબરના રોજ આસો માસના શુક્લ પક્ષના પહેલા 9 દિવસ ઉજવાય છે, જેમાં એકમથી લઇને નોમ સુધી વ્રત અને પૂજા આરધના કરવામાં આવે છે.

શૈલપુત્રી - માતા દુર્ગાના પ્રથમ સ્વરૂપને શૈલપુત્રી કહેવામાં આવે છે. શારદીય નવરાત્રીની શરૂઆત તેમની પૂજાથી થાય છે. તેણીનું નામ શૈલપુત્રી રાખવામાં આવ્યું છે. કારણ કે, તેણીનો જન્મ પર્વત રાજા હિમાલયની પુત્રી તરીકે થયો હતો. તેમનું વાહન વૃષભ છે.

બ્રહ્મચારિણી - માતાની બીજી શક્તિનું નામ બ્રહ્મચારિણી છે. અહીં બ્રહ્માનો અર્થ થાય છે તપસ્યા અથવા આરાધના, એટલે કે જે તપસ્યા કરે છે. તેમના જમણા હાથમાં મંત્રોચ્ચારની માળા અને ડાબા હાથમાં કમંડલ છે.

ચંદ્રઘંટા - નવરાત્રીના ત્રીજા નોરતે માતા ચંદ્રઘંટાનું પૂજન કરવામાં આવે છે. માતાનું આ સ્વરૂપ શાંતિપૂર્ણ અને કલ્યાણકારી છે. માતાના કપાળ પર ઘડિયાળના આકારનો અર્ધચંદ્રાકાર ચંદ્ર છે, તેથી તેને ચંદ્રઘંટા કહેવામાં આવે છે. માતાના ઘંટના ભયંકર અવાજથી રાક્ષસો અને રાક્ષસો ગભરાઈ ગયા હતા.

કુષ્માંડા - માતાનું ચોથું સ્વરૂપ કુષ્માંડા દેવી કહેવાય છે. માતાને તેના ધીમા અને હળવા હાસ્યથી સમગ્ર સૃષ્ટિની સર્જક માનવામાં આવે છે.

સ્કંદમાતા - માતાનું પાંચમું સ્વરૂપ સ્કંદમાતા છે. તેમને ભગવાન સ્કંદ કુમાર કાર્તિકેયની માતા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. માતાનું વાહન સિંહ છે અને તેની મૂર્તિમાં બાલ સ્કંદ તેના ખોળામાં બેઠેલા જોવા મળે છે.

કાત્યાયની - આ મા દુર્ગાના છઠ્ઠા સ્વરૂપનું નામ છે. મહિષાસુરને મારવા માટે માતા કાત્યાયનીનો જન્મ મહર્ષિ કાત્યાયનને થયો હતો. દેવીનું આ સ્વરૂપ વજ્ર મંડળના પ્રમુખ દેવતા તરીકે પૂજનીય છે.

કાલરાત્રી - સપ્તમીના દિવસે મા કાલરાત્રીની પૂજા કરવાની પરંપરા છે. માતાનું આ સ્વરૂપ સંપૂર્ણપણે કાળું છે, તેના માથા પર વિખરાયેલા વાળ અને તેના ગળામાં માળા છે, જે વીજળીની જેમ ચમકે છે. ત્રણ આંખો છે અને વાહન ગર્ભ છે. તેના નસકોરામાંથી અગ્નિની જ્વાળા નીકળે છે.

કાલરાત્રી દરેકને ઉપરના જમણા હાથમાં વરદ મુદ્રા અને નીચેના હાથમાં અભય મુદ્રા અને ઉપરના ડાબા હાથમાં લોખંડનો કાંટો અને નીચેના હાથમાં તલવાર સાથે આશીર્વાદ આપે છે.

મહાગૌરી - માતાની આઠમી શક્તિને મહાગૌરી કહેવામાં આવે છે, માતાનો રંગ સફેદ અને વાહન બળદ છે. તેમના કપડાં અને ઝવેરાત પણ સફેદ છે. ઉપરના ડાબા હાથમાં ડમરુ અને નીચેના હાથમાં આશીર્વાદ મુદ્રા, ઉપરના જમણા હાથમાં અભય મુદ્રા અને નીચેના હાથમાં ત્રિશુલ છે. તેમણે ભગવાન શિવને પાર્વતીના રૂપમાં પતિના રૂપમાં મેળવવા માટે કઠોર તપસ્યા કરી હતી.

સિદ્ધિદાત્રી - નવરાત્રીના નવમા દિવસે માતાની સિદ્ધિદાત્રીના રૂપમાં પૂજા કરવામાં આવે છે. તેમનું વાહન સિંહ રાશિ છે અને તે તમામ પ્રકારની સિદ્ધિઓ આપનાર છે. તેના નીચેના જમણા હાથમાં ચક્ર, ઉપરના હાથમાં ગદા, નીચેના ડાબા હાથમાં શંખઅને ઉપરના હાથમાં કમળનું ફૂલ છે.