વર્લ્ડકપમાં પાકિસ્તાન જ્યારે-જ્યારે ભારતથી ટકરાયું ત્યારે થયુ ચકનાચુર, જાણો કારણ

24 ઓક્ટોબરે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે T20 વર્લ્ડ કપ રમાવા જઈ રહ્યો છે અને ક્રિકેટમાં આ બંને દેશો વચ્ચેની મેચથી મોટું કંઈ થતું નથી. કોઈપણ ફોર્મેટમાં ભારત અને પાકિસ્તાન રમે છે, તેની હાઈપ સામાન્ય મેચોની તુલનામાં અવિશ્વસનીય રીતે વધારે છે. ફરી એકવાર ભારતીય ક્રિકેટ ટીમ અહીં જીતની દાવેદાર છે કારણ કે વર્લ્ડ કપમાં ભારતનો પાકિસ્તાન સામે ક્લીન રેકોર્ડ છે. ભારતે અત્યાર સુધીમાં પાંચ વખત T20 મેચમાં વર્લ્ડ કપના મંચ પર પાકિસ્તાનને હરાવ્યું છે, જ્યારે એક જ પ્લેટફોર્મ પર પાકિસ્તાનની ODIમાં 7 વખત ધોલાઈ થઈ છે.

આખરે શું કારણ છે કે 1992ના વર્લ્ડ કપ બાદ ભારત સાથેની મેચમાં પાકિસ્તાન એક પણ વખત જીતી શક્યું નથી?

દરેક વ્યક્તિ જાણે છે કે પાકિસ્તાનની ટીમ નેવુંના દાયકામાં ખૂબ સક્ષમ હતી, પરંતુ ભારતે તેને ત્યાં પણ હરાવ્યું. ત્યારપછી પાકિસ્તાને દ્વિપક્ષીય શ્રેણીમાં ભારત પર અવારનવાર પ્રભુત્વ જમાવ્યું હતું, પરંતુ વર્લ્ડ કપમાં સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જાય છે.

પાકિસ્તાનનું ઉતાવળાપણુ અને ગુસ્સે થવુ

આપણે એક નજર કરીએ તો તે ચોક્કસ છે કે ભારતીયો પાકિસ્તાનીઓ કરતાં વર્લ્ડ કપમાં ભારત સામે રમતી વખતે પ્રેશર હેન્ડલિંગથી વધુ પરિચિત છે. વર્લ્ડ કપમાં પાકિસ્તાને ભારત કરતાં વધુ ઉતાવળ બતાવી છે. આ માત્ર પાકિસ્તાનના ચાહકોને જ નહીં, પણ વર્લ્ડકપ મેન ટુ મેન ટીમ હોવા છતાં વર્લ્ડ કપમાં ભારતનો સામનો કર્યો છે.
આ ઇતિહાસનો પાયો તાકીદથી ભરેલો છે. હા, 1992ના વર્લ્ડકપમાં ભારતે પ્રથમ બેટિંગ કરતા 49 ઓવરમાં 7 વિકેટના નુકસાન પર 216 રન બનાવ્યા હતા, જેનો પીછો કરતા પાકિસ્તાને ઝડપથી બે વિકેટ ગુમાવી દીધી હતી પરંતુ તે પછી જાવેદ મિયાંદાદ અને આમીર સોહેલ અડગ રહ્યા હતા, જેના કારણે ભારતીય છાવણીમાં તનાવ આવી ગયો હતો. તણાવ પ્રબળ હતો અને કિરણ મોરે, જે વિકેટ પાછળ કીપિંગ કરી રહ્યા હતા, તેણે મિયાંદાદને સ્લેજ કરવાનું શરૂ કર્યું. અહીં ખૂબ જ આરામથી બેટિંગ કરી રહેલા મિયાંદાદ પોતાના પર કાબૂ ન રાખી શક્યા અને પોતાની કૂલનેસ ગુમાવી બેઠો.
આ મેચમાં ભારત-પાકિસ્તાનની મેચની યાદગીરી પણ સામેલ છે જ્યારે મિયાંદાદ કિરણ મોરે સામે તેની કૂલનેસ ગુમાવી હતી. દેખીતી રીતે જ મિયાંદાદ વિચલિત થઈ ગયો હતો અને પોતાનું સંયમ રાખી શક્યો ન હતો. આખરે તેને પોતાની વિકેટ ગુમાવવી પડી હતી, જેના કારણે પાકિસ્તાની બેટિંગ પાછળથી ભાંગી પડી હતી.

અભિમાન પર દબાણ, એટલે કે, બેવડી ખામી-

પાકિસ્તાનના બોલિંગ આક્રમણને ખાસ પસંદ કરનારા ભારતના ભૂતપૂર્વ ઓપનિંગ બેટ્સમેન વીરેન્દ્ર સેહવાગે પણ કંઈક આવું જ કહ્યું છે. સેહવાગે હાલમાં જ એક નિવેદન આપ્યું છે જેમાં તેણે કહ્યું છે કે પાકિસ્તાન તરફથી હંમેશા મોટા-મોટા નિવેદનો આવતા હોય છે જેના કારણે તેઓ ભારત સામેની મેચમાં પોતાની જાતને દબાવમાં રાખે છે, જ્યારે ભારત એવું નથી પરંતું પોતાની તૈયારીઓ પર વધુ ધ્યાન આપે છે.
આપણે પોતે જાણીએ છીએ કે 1996 ની મેચમાં અમીર સોહેલે વેંકટેશ પ્રસાદની બોલિંગનું દબાણ પણ જોરશોરથી લીધું હતું અને પ્રસાદે આરામથી ચાર બાઉન્ડ્રી ફટકારી હોવા છતાં, અમીર સોહેલનો ભારત પર હાવી બનાવવાનો ઇરાદો તેના પર છવાયેલો હતો. બીજા જ બોલ પર તે ક્લીન બોલ્ડ થયો અને અહીંથી પાકિસ્તાનની વિકેટો સતત પડી રહી હતી.
આ ઉતાવળ અને અહંકાર દર્શાવવાના ઉદાહરણો છે. પરંતુ આ તમામ બાબતોમાંથી આવતા દબાણને સંભાળવું પાકિસ્તાનની સત્તામાં નથી અને આ આપણને 1999 ના વર્લ્ડ કપ વિશે જણાવે છે. પ્રથમ બેટિંગ કરતા ભારતે આ વર્લ્ડ કપમાં માત્ર 287 રન બનાવ્યા હતા અને પાકિસ્તાનની ટીમ તેને બનાવી શકી ન હતી. લો સ્કોરિંગ મેચોમાં પાકિસ્તાનની સતત હાર દર્શાવે છે કે તેઓ ભારતની મેચને પોતાના કરિયરની કરો અથવા મરો મેચ માને છે, જેના કારણે મોટા મોટા બેટ્સમેન પણ તે દબાણ સહન કરી શકતા નથી.

2000 ના દાયકામાં ભારતીય ટીમની મૂળભૂત વિચારસરણી બદલવી-

હવે આગળની વાર્તા થોડી અલગ છે કારણ કે ત્રણ વર્લ્ડ કપની હાર બાદ પાકિસ્તાન પણ સમજવા લાગ્યું છે કે માત્ર ભારત સામે દબાણ લાવવાથી કંઈ થશે નહીં, પરંતુ તૈયારીઓ પણ પોતાનું સ્થાન ધરાવે છે અને બીજી તરફ ભારતીય ટીમ હવે મેન ટુ મેન છે. સ્તર ધીમે ધીમે સારું થઈ રહ્યું હતું. સૌરવ ગાંગુલીના નેતૃત્વમાં 90 ના દાયકાની ડરી ગયેલી ભારતીય ટીમે તેના શેલમાંથી બહાર આવવાનું શરૂ કર્યું અને વિરોધી દિગ્ગજો સાથે આંખ આડા કાન કરીને મેચ જીતવાની કુશળતા બતાવી હતી.
આવી જ જીતની કહાણી 2003ના વર્લ્ડ કપમાં ભારતની જીતની વાર્તા કહે છે, જ્યાં સેન્ચુરિયનમાં વર્લ્ડ કપ મેચમાં ટીમ ઈન્ડિયાએ પાકિસ્તાનને 6 વિકેટથી હરાવ્યું હતું. પાકિસ્તાને પ્રથમ બેટિંગ કરતી વખતે 273 નો સારો સ્કોર બનાવ્યો હતો પરંતુ ભારતે આ લક્ષ્ય પણ હાંસલ કર્યું હતું કારણ કે સચિન તેંડુલકર આઉટ થયો ત્યારે તે પતન કરતી ટીમ નહોતી, પરંતુ હવે ટીમ ઇન્ડિયા પાસે સૌરવ છે. ગાંગુલીની કેપ્ટનશિપ હેઠળ, વિશ્વસનીય મધ્યમ હતા -મોહમ્મદ કૈફ, રાહુલ દ્રવિડ અને યુવરાજ સિંહ જેવા ઓર્ડર બેટ્સમેન હતા.

ભારતમાં મહાન કેપ્ટનનો યુગ શરૂ થયો-

પાકિસ્તાન સામેની ભારતની જીતમાં કેપ્ટનની ચતુરાઈ અને ચતુરાઈની વ્યૂહરચના મહત્વની હતી. પાકિસ્તાન માટે મહાન કેપ્ટનનો યુગ પૂરો થયો જ્યારે ભારતના મહાન કેપ્ટનનો યુગ શરૂ થઈ રહ્યો હતો. સૌરવ ગાંગુલી બાદ મહેન્દ્ર સિંહ ધોનીને કેપ્ટન તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો હતો અને જ્યારે 2007 ના વર્લ્ડ કપમાં ટી 20 ફોર્મેટ સામે આવ્યું ત્યારે તે બંને ટીમો માટે સંપૂર્ણપણે નવું હતું.
ભારત પાકિસ્તાને પ્રથમ મેચ ટાઈ કરી હતી પરંતુ બોલ આઉટમાં કેવા પ્રકારની વ્યૂહરચના અપનાવવી તે કોઈને ખબર નહોતી અને અહીં ધોની ખરેખર હોશિયાર હતો અને હરભજન સિંહ રોબિન ઉથપ્પા અને વીરેન્દ્ર સહેવાગ જેવા ધીમા બોલરોને કામે લગાડ્યા હતા જેમણે સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું. આમ ન કરી શક્યા. તે સ્ટમ્પ પર બોલ ફટકારવા માટે ઉત્સુક હતો. અહીં ભારત દબાણને હેન્ડલ કરવામાં વધુ સારું ન હતું પરંતુ કેપ્ટને પણ શાનદાર ચતુરાઇ જણાવી હતી.

નોક-આઉટ મેચ - મોટી અપેક્ષાઓ, અણધાર્યા પરિણામો -

પાકિસ્તાન હજુ પણ દબાણમાં વિખૂટું પડી રહ્યું હતું કારણ કે આ વર્લ્ડ કપની ફાઈનલ મેચમાં મિસ્બાહ-ઉલ-હકે ફરીથી પોતાની ટીમને લગભગ જીત સુધી પહોંચાડી હતી, પરંતુ અહીંથી તેને હાર મળી જે કદાચ વર્લ્ડ કપમાં પાકિસ્તાન માટે સૌથી પીડાદાયક હાર કહી શકાય. જ્યારે બધું બરાબર ચાલી રહ્યું હતું, ત્યારે મિસ્બાહ દબાણ હેઠળ વિખેરાઈ ગયો અને એક સ્કૂપ શોટ રમ્યો અને જોગિંદરની બોલિંગ પર શ્રીસંતનો કેચ કોણ ભૂલી શકે કે જેણે ભારતને પ્રથમ વખત વર્લ્ડ કપ ચેમ્પિયન બનાવ્યું. આ મેચમાં ભારતીય બોલિંગ તેને જીતાડી શકી ન હતી, પરંતુ ફરી એક વખત પાકિસ્તાન તેની ચેતા પર કાબૂ રાખી શક્યું નહીં.
બીજી નોક-આઉટ મેચ અમે 2011 વર્લ્ડ કપમાં જોયુ. જ્યાં પાકિસ્તાનની ટીમ ભારતના 260 રનના લક્ષ્યાંકનો પીછો પણ કરી શકી ન હતી. આ બધું બતાવે છે કે પાકિસ્તાનીઓ માટે કેટલીકવાર ભારત સામેની મેચ જીવન કરતાં વધુ લાર્જર અફેર બની જાય છે, જ્યારે રમતના મેદાનમાં વસ્તુઓ તે રીતે કામ કરતી નથી. રમતગમતમાં લાગણીઓ જ તમને સારું પ્રદર્શન કરવા માટે પ્રેરિત કરી શકે છે પરંતુ વધુ પડતી લાગણી અને ઉત્સાહ તમારા પ્રદર્શનને પણ બગાડી શકે છે.

2010 પછી બંને દેશોની આંતરિક પરિસ્થિતિ અલગ

પાકિસ્તાનની આગળની હાર બંને દેશોની આંતરિક પરિસ્થિતિઓના તફાવત પરથી પણ સમજી શકાય છે. ધીરે ધીરે ભારતની સરખામણીમાં પાકિસ્તાનનું ક્રિકેટ ઘણું નબળું થઈ રહ્યું હતું કારણ કે શ્રીલંકાની બસ પર થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ વિશ્વનો કોઈ પણ દેશ પાકિસ્તાનમાં આવવા અને રમવા માંગતો ન હતો અને પાકિસ્તાન પાસે સારું ઘરેલું ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પણ નહોતું.જ્યારે બીજી બાજુ, ભારતમાં IPL ની સફળતા દર વર્ષે નવા આકાશને ચુંબન કરતી રહી, જેના કારણે ખૂબ સારા ખેલાડીઓ ભારતીય ટીમમાં આવવા લાગ્યા.
આ જ કારણ હતું કે 2012 T20 વર્લ્ડ કપમાં ભારતે પાકિસ્તાનને ખૂબ જ સરળતાથી હરાવ્યું હતું.
T20ની જ વાત કરીએ તો, આ ટીમો 2014ના T20 વર્લ્ડ કપમાં ઢાકામાં ફરી મળી હતી અને અહીં ધોનીએ ફરી એકવાર ચતુર કેપ્ટનશીપની ઝલક રજૂ કરી હતી જ્યારે તેણે ઢાકાની ફરતી પિચ પર અમિત મિશ્રા, રવિચંદ્રન અશ્વિન, રવિન્દ્ર જાડેજાને રમ્યા હતા અને ખેલાડીઓને લાવ્યાં હતાં. યુવરાજ સિંહની જેમ જ્યારે પાકિસ્તાનની ટીમ જુનૈદ ખાન ઉમર ગુલ અને બિલાવલ ભટ્ટી જેવા સીમર સાથે સંઘર્ષ કરી રહી હતી.

છેલ્લા 10 વર્ષમાં T20માં એકંદરે રેકોર્ડમાં ભારત વધુ સારું

2015 ના વર્લ્ડ કપમાં પણ કેટલાક સમાન પરિણામો જોવા મળ્યા. 2016 માં ટી 20 વર્લ્ડ કપમાં પણ આવી જ સ્થિતિ જોવા મળી હતી. T20 વર્લ્ડ કપ હવે ફરી શરૂ થયો છે અને ફરી એકવાર ભારતીય ટીમ જીતની દાવેદાર છે.
આપણે છેલ્લા 10 વર્ષમાં ટી 20 ફોર્મેટની વાત કરીએ તો ભારત અને પાકિસ્તાન બંનેએ આ ફોર્મેટમાં સારું પ્રદર્શન કર્યું છે પરંતુ એકંદર રેકોર્ડમાં ભારત હજુ થોડું આગળ છે કારણ કે પાકિસ્તાને છેલ્લા દાયકામાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે 129 ટી 20 મેચ રમી છે. જેમાં તેઓએ 77 જીત્યા છે જ્યારે તેઓ 45 હારી ગયા છે, બે મેચ ટાઈ છે અને પાંચ મેચનું કોઈ પરિણામ નથી, જીતની ટકાવારી 59.7 છે જે સારી માનવામાં આવશે. પરંતુ, ભારતે તે જ સમયગાળામાં 63.50% જીત હાંસલ કરી છે.

English summary

Ind Vs Pak: Pakistan Makes These Mistakes In World cup