તાલિબાનની સરકાર બનતા પહેલા કાબુલ પહોંચ્યા ISI ચીફ, ભારત માટે ખતરાની ઘંટી, ઇસ્લામાબાદથી ચાલશે સરકાર?

તાલિબાન સરકારની ગમે ત્યારે જાહેરાત થઈ શકે છે અને પાકિસ્તાનની ગુપ્તચર સંસ્થા આઈએસઆઈના વડા જનરલ ફૈઝ હમીદ સરકાર રચવાની તૈયારીઓ વચ્ચે કાબુલ પહોંચી ગયા છે. તેમની સાથે પાકિસ્તાન સરકારના ઘણા ગુપ્તચર અધિકારીઓ અને સરકારી અધિકારીઓ

Published: Saturday, September 4, 2021, 15:29 [IST]

તાલિબાન સરકારની ગમે ત્યારે જાહેરાત થઈ શકે છે અને પાકિસ્તાનની ગુપ્તચર સંસ્થા આઈએસઆઈના વડા જનરલ ફૈઝ હમીદ સરકાર રચવાની તૈયારીઓ વચ્ચે કાબુલ પહોંચી ગયા છે. તેમની સાથે પાકિસ્તાન સરકારના ઘણા ગુપ્તચર અધિકારીઓ અને સરકારી અધિકારીઓ છે. કાબુલ પર તાલિબાનના કબજા બાદ આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે કોઈ દેશના વરિષ્ઠ અધિકારી અફઘાનિસ્તાન પહોંચ્યા છે. અગાઉ પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી શાહ મહેમુદ કુરેશી પણ કાબુલની મુલાકાતે જવાના હતા, પરંતુ બાદમાં તેમની મુલાકાત સ્થગિત કરવામાં આવી હતી. આ બધાની વચ્ચે સવાલ એ ઉદ્ભવી રહ્યો છે કે શું ISI ચીફની મુલાકાત ભારત માટે ખતરાની ઘંટડી છે અને બીજો સવાલ એ છે કે શું કાબુલની તાલિબાન સરકાર ઈસ્લામાબાદથી ચાલવા જઈ રહી છે?

ISI ચીફ કાબુલ પહોંચ્યા

પાકિસ્તાની મીડિયા અનુસાર, તાલિબાન શુરાના હાકલ પર પાકિસ્તાન ISI ચીફ ફૈઝ હમીદ અન્ય અધિકારીઓ સાથે કાબુલ પહોંચી ગયા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તાલિબાન સરકારની રચના પાછળ પાકિસ્તાનનો પણ હાથ છે અને પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાનમાં રચવામાં આવનારી સરકારમાં તેના નજીકના આતંકવાદીઓને મોટા હોદ્દા પર બેસાડવા માગે છે, જ્યારે તાલિબાનની અંદર ઘણા પડાવ રચાયા છે. અને આંતરિક ટગને કારણે યુદ્ધ, તાલિબાન સરકાર રચાઈ રહી નથી. તે જ સમયે, ISI ચીફની કાબુલ મુલાકાતથી સવાલો ઉઠી રહ્યા છે કે શું તાલિબાનની અંદરના મતભેદને દૂર કરવા માટે ફૈઝ હમીદ કાબુલ પહોંચ્યા છે?

તાલિબાનમાં સરકારને લઇ મતભેદો

નવી અફઘાન સરકારની જાહેરાતને લઈને તાલિબાન વચ્ચે મતભેદો વધુ ઘેરાયા છે. જે બાદ પાકિસ્તાની ગુપ્તચર એજન્સી ISI લેફ્ટનન્ટ જનરલ ફૈઝ હમીદ આજે કાબુલ પહોંચી ગયા છે. તેમની આ યાત્રા તદ્દન ગુપ્ત રાખવામાં આવી હતી, પરંતુ તે તસવીરો સામે આવ્યા બાદ જાહેર કરવામાં આવી છે. ISI ચીફ ફૈઝ હમીદની એક તસવીર સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહી છે, જેમાં ફૈઝ હમીદ કેટલાક અધિકારીઓ સાથે ચા પીતો જોવા મળી રહ્યો છે. જોકે, તસવીરમાં કોઈ તાલિબાન અધિકારી દેખાતા નથી. કાબુલ જોનારાઓનું કહેવું છે કે જનરલ ફૈઝ હમીદ તાલિબાન નેતૃત્વને તેમના મતભેદો ઉકેલવામાં મદદ કરશે અને ટૂંક સમયમાં સરકારની જાહેરાત કરશે.

અફઘાન અશાંતિ પાછળ ચીન-પાકિસ્તાન

અફઘાનિસ્તાનમાં તમામ કલેહ પાછળ ચીન અને પાકિસ્તાન છે, અને જો કોઈ અફઘાનિસ્તાનમાં આ અશાંતિનો સૌથી મોટો ફાયદો ઉઠાવવા જઈ રહ્યું છે, તો તે ચીન હશે. ચીને પહેલાથી જ મ્યાનમારમાં સત્તા ઉથલાવી દીધી છે અને આ વર્ષે 1 ફેબ્રુઆરીએ લશ્કરી સરમુખત્યાર ચુની સરકારને હાંકી કાઢી છે. મ્યાનમારમાં પણ ચીનને સૈન્ય લાભ મળી રહ્યો છે. તે જ સમયે, વિશ્વના લોકશાહી દેશો હજુ પણ આશા રાખી રહ્યા છે કે સુન્ની ઇસ્લામિક જૂથ અફઘાનિસ્તાનમાં એક સર્વસમાવેશક સરકાર બનાવશે. જ્યારે, પાકિસ્તાની ગુપ્તચર એજન્સીની કાબુલ મુલાકાત પછી, તે સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે તાલિબાન સરકારનું રિમોટ કંટ્રોલ પાકિસ્તાનમાં હશે અને રિમોટ ચલાવનાર હાથ બેઇજિંગમાં હશે.

ભારત માટે ખતરાની ઘંટી

ISI ચીફનું કાબુલમાં આગમન ચોક્કસપણે ભારત માટે મોટો ખતરો છે. કારણ કે તેની પૂર્વ અને પશ્ચિમ સરહદો પર ચીન તરફી દેશોનું શાસન છે. કાશ્મીર અને અંતરિયાળ વિસ્તારમાં આંતરિક મુશ્કેલી ઉભી કરવાનો પ્રયાસ કરી રહેલા તાલિબાન સંબંધિત જૂથોની કાયદેસર ચિંતા ઉપરાંત, ચીન ઈરાન અને રશિયાની મદદથી અફઘાનિસ્તાન અને મધ્ય એશિયામાં વિસ્તરણ કરી રહ્યું છે. સાથે જ તાલિબાને એક દિવસ પહેલા જ કહ્યું છે કે તેને કાશ્મીરી મુસ્લિમો વિશે અવાજ ઉઠાવવાનો અધિકાર છે. ભારતે હંમેશા તાલિબાન તરફથી વાંધો ઉઠાવ્યો છે, તાલિબાને ભારત સામે પણ આવી જ યુક્તિ રમવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. જોકે અગાઉ તાલિબાન કાશ્મીરમાં દખલગીરીનો સતત ઈનકાર કરી રહ્યો હતો, પરંતુ હવે જ્યારે તાલિબાન સરકાર બનવા જઈ રહી છે ત્યારે તેણે કાશ્મીર વિશે ઝેરી નિવેદન આપ્યું છે.

અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાન સાથે ચીન

હવે તે એકદમ સ્પષ્ટ છે કે ચીન તેની બેલ્ટ રોડ યોજનાને અફઘાનિસ્તાન સુધી લંબાવશે અને સીપીઈસીને પસંદ કરીને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટના બદલામાં અફઘાનિસ્તાનમાં લિથિયમ અને કોપર સંસાધનોનું શોષણ કરશે. આ ચીનને બલુચિસ્તાનના ગ્વાદર બંદરથી જ નહીં પરંતુ કારાકોરમ હાઇવે દ્વારા પણ અફઘાન ખનીજ કાઢવામાં સક્ષમ બનાવશે. તે બ્લેક હોક હેલિકોપ્ટર, IED- પ્રૂફ ઓલ-ટેરેન વાહનો, ટેક્ટિકલ ડ્રોન, એરિયા હથિયારો અને રિવર્સ એન્જિનિયરિંગ માટે બોડી આર્મર સહિતના ત્યજી દેવાયેલા યુએસ લશ્કરી સાધનો પર પણ નજર રાખશે.

Published On September 4, 2021