આફ્રિકન યુનિયન કેવી રીતે બન્યુ જી20નું સભ્ય? જાણો પુરી કહાની

ભારતના પ્રયાસોનું પરિણામ છે કે આફ્રિકન યુનિયન આજે G20નો ભાગ બની ગયું છે અને ચીન ક્રેડિટ લેવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આજે ​​G20 સમિટના ઉદઘાટન ભાષણમાં આફ્રિકન યુનિયનને નવા સભ્ય તરીકે સામેલ કરવાની જાહેરાત કરી હતી, તેથી એ જાણવું અગત્યનું બની જાય છે કે, મોદી સરકારે G20ને આફ્રિકન યુનિયનનો સમાવેશ કરવા માટે કેવી રીતે સમજાવ્યું?

વાસ્તવમાં, આ વર્ષે જૂનમાં G20 ના સભ્ય તરીકે આફ્રિકન યુનિયનનો સમાવેશ કરવાના ભારતના પગલાને હવે ફળ મળ્યું છે. 55 દેશોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા આ સમૂહને શનિવારે G20ના નવા સભ્ય તરીકે સામેલ કરવામાં આવ્યો હતો.

આફ્રિકન યુનિયનને સભ્યપદ કેવી રીતે મળ્યું?

G20માં આફ્રિકન યુનિયનનો સમાવેશ કરવાનો વિચાર આ વર્ષે જૂનમાં આવ્યો હતો, જ્યારે PM મોદીએ G20 નેતાઓને પત્ર લખીને દરખાસ્ત કરી હતી કે G20 ની આગામી દિલ્હી સમિટમાં "તેમની વિનંતી અનુસાર" આફ્રિકન યુનિયનને સંપૂર્ણ સભ્યપદ આપવામાં આવે.

સુત્રોએ જણાવ્યુ હતુ કે આ વિચાર આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં ભારતના 'વોઈસ ઓફ ધ ગ્લોબલ સાઉથ' સમિટ પછી ઉભરી આવ્યો હતો, જેમાં આફ્રિકન ખંડના 55 દેશોમાંથી મોટાભાગના દેશોએ ભાગ લીધો હતો.

ઇથોપિયાના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા આદિસ અબાબામાં ચર્ચાને આગળ ધપાવવામાં આવી હતી, જ્યાં આફ્રિકન યુનિયનનું મુખ્ય મથક છે. અત્યાર સુધી G20 પાસે સમગ્ર આફ્રિકા ખંડમાંથી માત્ર એક જ દેશ હતો, દક્ષિણ આફ્રિકા.

ઘણા આફ્રિકન નેતાઓએ દલીલ કરી છે કે યુરોપનું પ્રતિનિધિત્વ પાંચ દેશો તેમજ યુરોપિયન યુનિયન (EU) દ્વારા કરવામાં આવે છે અને આફ્રિકન યુનિયન EU તરીકે સમાન પ્રતિનિધિત્વને પાત્ર છે.

તેથી, ખૂબ જ ટૂંક સમયમાં, અમેરિકન અને ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિઓએ ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના પ્રસ્તાવને તેમના સમર્થનની પુષ્ટિ કરી.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ પગલું "ન્યાયી, નિષ્પક્ષ, વધુ સમાવિષ્ટ અને પ્રતિનિધિ વૈશ્વિક સ્થાપત્ય અને શાસન" તરફ "સાચું પગલું" હતું.

સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે "ભારતની G20 અધ્યક્ષતાના ભાગ રૂપે, ભારતે ખાસ કરીને G20 એજન્ડામાં આફ્રિકન દેશોની પ્રાથમિકતાઓને સામેલ કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે."

આ પગલું આફ્રિકા સાથે નવી દિલ્હીના જોડાણની તીવ્રતાનું પ્રતિબિંબ છે, જે ઓક્ટોબર 2015માં ત્રીજી ભારત-આફ્રિકા ફોરમ સમિટ માટે 40 થી વધુ રાજ્ય અને સરકારના વડાઓના આગમનને કારણે વધી છે.

આફ્રિકા આઉટરીચ પહેલ હેઠળ, ભારતે મંત્રી સ્તરે તમામ આફ્રિકન દેશોની મુલાકાત લીધી છે. વડાપ્રધાન મોદીએ પોતે છેલ્લા નવ વર્ષમાં આફ્રિકાના ઓછામાં ઓછા 10 દેશોની મુલાકાત લીધી છે.

2008માં આફ્રિકા સુધી ભારતની સંરચિત પહોંચ શરૂ થઈ હતી, પરંતુ ત્યાં સુધીમાં ચીને લીડ ચોરી લીધી હતી, કારણ કે તે 2000માં જ્યારે જિઆંગ ઝેમીન પ્રમુખ હતા ત્યારે આફ્રિકા સુધી પહોંચ્યું હતું.

ફોરમ ઓન ચાઈના આફ્રિકા કોઓપરેશન (એફઓસીએસી) પ્રક્રિયા તે વર્ષે બેઈજિંગમાં પ્રથમ મંત્રી સ્તરની બેઠક યોજાઈ ત્યારે શરૂ થઈ હતી અને ત્યારથી આફ્રિકન ખંડમાં ચીનના વધતા હિતોના પ્રદર્શન તરીકે તે ઘણો લાંબો રસ્તો કાઢ્યો છે.

G20 જૂથમાં આફ્રિકન યુનિયનનો સમાવેશ કરવાના આ પગલાથી, ભારતે પોતાને વિકાસશીલ અને અવિકસિત દેશોના નેતા તરીકે રજૂ કર્યું છે. તે યુએનએસસીના કાયમી સભ્યપદ માટેની ભારતની આકાંક્ષા સાથે પણ સુસંગત છે, જેના માટે દિલ્હી આફ્રિકાથી સમર્થન મેળવવા આતુર છે, જેની પાસે 55 મત છે.

English summary

How African Union became a member of G20? Know the full story