Jammu Kashmir assembly Election 2024: કેમ આ વખતે અલગ છે કાશ્મીર ચૂંટણી? 37 વર્ષમાં પહેલીવાર આ મુદ્દો ગાયબ

Updated: Wednesday, September 18, 2024, 11:19 [IST]

Jammu Kashmir Assembly Election 2024: જમ્મુ કાશ્મીરમાં ચૂંટણી યોજાઈ રહી છે. પ્રથમ તબક્કામાં જમ્મુ-કાશ્મીરમાં 24 વિધાનસભા બેઠકો પર ચૂંટણી યોજાઈ રહી છે. 16 બેઠકો દક્ષિણ કાશ્મીરમાં અને 8 બેઠકો જમ્મુ વિભાગમાં છે.

જમ્મુ કાશ્મીરમાં 10 વર્ષ બાદ વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાઈ રહી છે, પરંતુ 37 વર્ષ બાદ એક એવો પ્રસંગ આવ્યો છે, જ્યારે કોઈ રાષ્ટ્ર વિરોધી સંગઠને ચૂંટણીનો બહિષ્કાર કરવાની હાકલ કરી નથી.

પ્રથમ તબક્કામાં 24 બેઠકો માટે કુલ 219 ઉમેદવારો ચૂંટણી લડી રહ્યા છે, જેમાંથી 90 અપક્ષ છે. આ રાઉન્ડમાં પીર પંજાલ રેન્જની બંને બાજુના સાત જિલ્લામાં ચૂંટણી યોજાઈ રહી છે.

જમ્મુ કાશ્મીરમાં દક્ષિણ કાશ્મીરના પુલવામા, શોપિયાં, કુલગામ અને અનંતનાગ અને જમ્મુમાં ચિનાબ ખીણના કિશ્તવાર, ડોડા અને રામબન જિલ્લાનો સમાવેશ થાય છે.

બદલાતા વાતાવરણમાં ચૂંટણી - જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આ વખતે યોજાનારી વિધાનસભાની ચૂંટણી ઘણી રીતે અલગ અને ઘણી ખાસ છે.

2022ના સીમાંકન પછી આ પ્રથમ વિધાનસભા ચૂંટણી છે. આ ચૂંટણી 10 વર્ષના અંતરાલ બાદ યોજાઈ રહી છે, અને પ્રથમ વખત કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ વિધાનસભા માટે યોજાઈ રહી છે.

આ જમ્મુ અને કાશ્મીરનો વિશેષ દરજ્જો એટલે કે કલમ 370 ખતમ થયા પછી થઈ રહ્યું છે. જેના કારણે ચૂંટણી પ્રચારથી લઈને મતદાન સુધીના સમગ્ર ચૂંટણી વાતાવરણમાં ઘણો બદલાવ આવ્યો હોય તેવું લાગી રહ્યું છે.

ઈન્ડિયા ગઠબંધનમાં જોડાણ અને સ્પર્ધા બંને - આ ચૂંટણીમાં ઈન્ડિયા બ્લોકમાં સમાવિષ્ટ પક્ષો - કોંગ્રેસ અને નેશનલ કોન્ફરન્સ ગઠબંધન કરીને ચૂંટણી લડી રહ્યા છે, પરંતુ પાંચ બેઠકો પર તેમની વચ્ચે કોઈ સંકલન નથી, જેના કારણે મૈત્રીપૂર્ણ સ્પર્ધા જોવા મળી રહી છે. પ્રથમ તબક્કાની આ પાંચ બેઠકો છે - દેવસર, રાજપોરા, પદ્દાર-નાગસેની, ડોડા અને બનિહાલ.

પીડીપી પણ ઈન્ડિયા બ્લોકમાં સામેલ છે, પરંતુ તે દરેક સીટ પર ગઠબંધન સાથી રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસની મુખ્ય હરીફ રહી છે. પીડીપી ભદરવાહ અને રામબન સિવાય 22 સીટો પર ચૂંટણી લડી રહી છે.

ભાજપ દક્ષિણ કાશ્મીરની 8 બેઠકો પર પણ ચૂંટણી લડી રહી છે - લોકસભા ચૂંટણીમાં કાશ્મીર ખીણની ત્રણેય બેઠકો પરથી ચૂંટણી ન લડવા બદલ ભાજપની ઘણી ટીકા થઈ રહી છે. આ કારણોસર, પાર્ટી આ વખતે ઘાટીની 47માંથી 19 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી રહી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, પ્રથમ તબક્કામાં તે દક્ષિણ કાશ્મીરની 16માંથી 8 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી રહી છે, જ્યારે તે જમ્મુની તમામ 8 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી રહી છે.

નોંધનીય બાબત છે કે, દક્ષિણ કાશ્મીરના જે વિસ્તારોમાંથી ભાજપ ચૂંટણી લડી રહી છે તેમાં શોપિયાં, રાજપોરા, બિજબેહરા અને અનંતનાગનો સમાવેશ થાય છે.

2016 માં, આ વિસ્તારો રાષ્ટ્રવિરોધી પ્રવૃત્તિઓથી ખૂબ જ પ્રભાવિત થયા હતા અને આતંકવાદી કમાન્ડર બુરહાન વાનીના મૃત્યુ પછી સુરક્ષા દળો માટે એક મોટો પડકાર બની ગયો હતો.

37 વર્ષ પછી ચૂંટણી બહિષ્કારનું એલાન નથી - જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં 1987માં યોજાયેલી વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ ચૂંટણી ધાંધલધમાલ માટે ઇતિહાસમાં નોંધાયેલી છે.

આ પછી જ જમ્મુ અને કાશ્મીર લગભગ ત્રણ દાયકા સુધી આતંકવાદના સમયગાળાનો સામનો કરી રહ્યું છે. નેશનલ કોન્ફરન્સ અને કોંગ્રેસ પર ચૂંટણીમાં ગોટાળાના આરોપો લગાવવામાં આવ્યા હતા.

તેના કારણે, હુર્રિયત કોન્ફરન્સ જેવા પાકિસ્તાન તરફી અલગતાવાદી સંગઠનો અને અન્ય આતંકવાદી સંગઠનોને ચૂંટણી બહિષ્કાર જેવું હથિયાર મળી ગયું હતું.

જેના કારણે ઉમેદવારો ભયના છાયામાં ચૂંટણી લડતા હતા અને મતદારો પણ મતદાન કરતા ડરતા હતા, પરંતુ આ વખતે મતદારો પણ નિર્ભય છે અને ઉમેદવારે પણ કોઈ સંકોચ રાખ્યા વગર મોડી રાત સુધી પ્રચાર કર્યો છે.

37 વર્ષ બાદ જમાત-એ-ઈસ્લામી જેવા સંગઠનો સાથે જોડાયેલા લોકો પણ ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. આ સંગઠન 2019 થી પ્રતિબંધિત છે, જેના કારણે તે સીધી ચૂંટણી લડી શકે નહીં.

સામાન્ય જનતાને લગતા મુદ્દાઓ ચૂંટણી પ્રચારમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે - જમ્મુ-કાશ્મીરમાં લોકશાહીની મજબૂતીનો સંકેત છે કે, તમામ 24 વિધાનસભા ક્ષેત્રોના મતદારોએ ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન વિકાસ, મોંઘવારી અને બેરોજગારી જેવા મુદ્દાઓને પ્રાથમિકતા આપી છે.

કેટલાક રાજકીય પક્ષોએ ચોક્કસપણે સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર મતદારોને ઉશ્કેરવાનો તેમના શ્રેષ્ઠ પ્રયાસો કર્યા છે, જેથી કરીને સહાનુભૂતિના મતો મેળવી શકાય, પરંતુ દેશના અન્ય ભાગોની જેમ, જન કલ્યાણ સંબંધિત મુદ્દાઓનું વર્ચસ્વ બદલાતા નવા કાશ્મીર માટે ખૂબ જ શુભ સંકેત છે.