પંજાબમાં વધતું ધર્માંતરણ, ખ્રિસ્તીઓની વધતી સંખ્યા શું સુચવે છે?

દેશભરમાં ધીરે ધીરે ધર્માંતરણને લઈને મોટી ગતિવીધીઓ શરૂ થઈ છે. બીજેપી સતત આ મુદ્દે હલ્લો હોબાળો કરતી રહે છે. હવે પંજાબમાં પણ કેટલીક એવી વસ્તુઓ નજરમાં આવી છે જે દેશમાં ધર્માંતરણ મુદ્દે ધ્યાન દોરે છે. પંજાબમાં બટાલા, ગુરદાસપુર, જલંધર, લુધિયાણા, ફતેહગઢ ચુરિયા, ડેરા બાબા નાનક, મજીઠા, અજનલા, અમૃતસરના ઘણા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી ધર્મ પરિવર્તનના સમાચારો આવી રહ્યા છે. પંજાબમાં દસ્તર વાલે ખ્રિસ્તીઓની વધી રહેલી સંખ્યા જીવંત પુરાવો છે. પંજાબમાં ખ્રિસ્તીઓ માત્ર 1.26 ટકા છે પરંતુ અહીં વધી રહેલા ધર્માંતરણે જમીની સ્થિતી બદલી છે.

ધર્માંતરણ અંગે રાજ્ય સરકાર મૌન છે. જો કે અકાલ તખ્તે આ મામલે સીધો હસ્તક્ષેપ કરીને ખુલ્લેઆમ વાત કરી છે. અકાલ તખ્ત કહે છે કે ખ્રિસ્તી મિશનરીઓ પંજાબના સરહદી વિસ્તારોમાં આવેલા ગામડાઓમાં શીખો અને હિન્દુઓને ખ્રિસ્તી બનાવી રહ્યા છે. અકાલ તખ્તના જથેદાર, ગિયાની હરપ્રીત સિંહે થોડા સમય પહેલા કહ્યું હતું કે સરહદી ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ખ્રિસ્તી મિશનરીઓ પૈસાની લાલચ આપીને શીખ અને હિન્દુ પરિવારોને બળજબરીથી ધર્માંતરણ કરાવી રહ્યા છે.

જત્થેદાર ગિયાની હરપ્રીત સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, અમે ક્યારેય પંજાબમાં ધર્માંતરણ વિરોધી કાયદાની માંગણી કરી નથી. અમારે આ જોઈતું નહોતું, પરંતુ સંજોગો એવા બન્યા છે કે અમારે આવી માગણી કરવાની ફરજ પડી છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતીય કાયદામાં ધર્મના નામે અંધશ્રદ્ધા આચરનારાઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની જોગવાઈ છે, પરંતુ વોટબેંકની રાજનીતિના કારણે કોઈ સરકાર તેમની સામે પગલાં લેવા તૈયાર નથી.

શિરોમણી ગુરુદ્વારા પ્રબંધક સમિતિના પ્રમુખ એચએસ ધામીના કહેવા અનુસાર, લોકો જીવનની સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે પાદરીઓ પાસે જાય છે. વહેલા કે મોડા તેઓ સત્ય જાણશે અને તેઓ મૂળ ધર્મમાં પાછા ફરશે. પરંતુ ઘર ઘર અંદર ધર્મસાલ જેવા અભિયાનો દર્શાવે છે કે સ્થિતિ કેટલી વિસ્ફોટક બની છે. આ અભિયાન હેઠળ હવે શીખ સ્વયંસેવકો ઘરે-ઘરે જઈને તેમના ધર્મનો પ્રચાર કરી રહ્યા છે. શિરોમણી કમિટીએ શીખોના ધર્માંતરણ મામલે સમિતિઓ બનાવી છે. આ સમિતિઓ કટ્ટરપંથી ધાર્મિક સંગઠનો અને ખ્રિસ્તી મિશનરીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરશે.

પંજાબમાં દલિત અને પછાત જાતિઓમાં ધર્મ પરિવર્તન વધુ જોવા મળી રહ્યું છે. ધાર્મિક શીખ અને વાલ્મીકી હિંદુ સમુદાયના લોકો લોભ અને લાલચને કારણે ખ્રિસ્તી ધર્મ અપનાવી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો અનુસાર, તેનું મુખ્ય કારણ જાટ શીખો ધાર્મિક શીખોને તેમના સમાન ન ગણતા હોવાનું છે. આ કારણે ધાર્મિક શીખો સાથે યોગ્ય વ્યવહાર કરાતો નથી. આ જ કારણ છે કે ધાર્મિક શીખ અને વાલ્મીકિ હિન્દુઓ ખ્રિસ્તી બની રહ્યા છે.

જુદા જુદા ચર્ચની મિશનરીઓ આ લોકોને સપના દેખાડીને લલચાવે છે. કહેવાનો મતલબ એ છે કે સ્નેહીજનોનું ખરાબ વર્તન અને ખ્રિસ્તી મિશનરીઓની ચાલાકી ધર્માંતરણના મુખ્ય કારણ તરીકે બહાર આવી રહી છે. આ જ કારણ છે કે આજે પંજાબમાં ખ્રિસ્તી ધર્મ અપનાવનારા લોકોની સંખ્યા વધી રહી છે. હવે સ્થિતિ એ છે કે રાજ્યના ગુરદાસપુર જિલ્લાના ઘણા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ઘણા ઘરોમાં નાના ચર્ચ બનેલા જોવા મળે છે.

યુનાઈટેડ ક્રિશ્ચિયન ફ્રન્ટના આંકડાઓ જોતા ખબર પડે છે કે, પંજાબના 12000 ગામોમાંથી 8000 ગામોમાં ખ્રિસ્તી ધાર્મિક સમિતિઓ છે. અમૃતસર અને ગુરદાસપુર જિલ્લામાં ચાર ખ્રિસ્તી સમુદાયના 600-700 ચર્ચ છે. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં આમાંથી લગભગ 60-70 ટકા ચર્ચ અસ્તિત્વમાં આવ્યા છે.

ધર્માંતરણના આ કૌભાંડને ઊંડાણપૂર્વક તપાસીએ તો ખબર પડે કે ખ્રિસ્તી મિશનરીઓ ચતુરાઈથી વિચારેલી વ્યૂહરચના હેઠળ ધર્મ પરિવર્તનનું આ કૌભાંડ કરે છે. મિશનરીઓ દ્વારા વ્યૂહરચનાના ભાગ રૂપે પ્રથમ પેઢીના ધર્માંતરિત અને નવા ખ્રિસ્તીઓને તેમની પરંપરાઓ, રિવાજો, માન્યતાઓ, પહેરવેશ અને જીવનશૈલી સાથે રહેવા દે છે. આનાથી ભ્રમિત થઈને લોકો ખ્રિસ્તી બની રહ્યા છે.
મિશનરીઓની આ ચાલાકીને કારણે સામાન્ય લોકોમાં મૂંઝવણ ઊભી થાય છે. સામાન્ય રીતે જોતા શીખ કે હિન્દુમાંથી ખ્રિસ્તી બનેલા કોઈપણ પંજાબી ઓળખાતા નથી. વ્યૂહરચનાના ભાગ રૂપે, ખ્રિસ્તી મિશનરીઓએ ધર્માંતરણ કરનારાઓની પ્રથમ પેઢીને પાઘડીથી માંડીને માથાના વસ્ત્રો સુધીના ઘણા સાંસ્કૃતિક પ્રતીકો અપનાવવાની મંજૂરી આપી છે.

મોટાભાગના ખ્રિસ્તીઓ તેમની નિષ્ઠા દર્શાવવા નામોમાં ખ્રિસ્ત અટક ઉમેરે છે. પરંતુ ઘણા શીખ અથવા હિન્દુ ખ્રિસ્તી ધર્મમાં પરિવર્તિત થયેલાઓને મિશનરીઓએ તેમના અગાઉના નામ બદલવાની ફરજ પાડતી નથી. નામ ન બદલવા પાછળનું એક મોટું કારણ દલિતોને આપવામાં આવેલી અનામત છે. ધર્મ પરિવર્તનના કિસ્સામાં તેમને અનામત મળતી નથી. આ જ કારણ છે કે ધર્માંતરણ પછી પણ પંજાબમાં ખ્રિસ્તીઓની બહુમતી વસ્તી વસ્તી ગણતરીના આંકડામાં નોંધાઈ નથી.

2011ની વસ્તી ગણતરી મુજબ પંજાબની વસ્તી 2.77 કરોડ હતી. કુલ વસ્તીમાં શીખોની સંખ્યા 57.70 ટકા છે. પ્રાંતના કુલ 23 જિલ્લાઓમાંથી 16માં શીખ બહુમતી છે, બાકીના 7માં હિંદુ બહુમતી છે. હિન્દુઓની વસ્તી 38.40 ટકા છે, મુસ્લિમોની સંખ્યા 1.90 ટકા છે, જ્યારે ખ્રિસ્તીઓની સંખ્યા માત્ર 1.30 ટકા છે.

2001માં પંજાબમાં 1.20 ટકા ખ્રિસ્તીઓ હતા. જે 2011ના આંકડામાં નજીવો વધારો દર્શાવે છે. પંજાબમાં ખ્રિસ્તી મિશનરીઓના વલણ પર નજર કરીએ તો, છેલ્લા 11 વર્ષમાં ખ્રિસ્તીઓની સંખ્યા આના કરતા વધુ વધી છે. પરંતુ આ આંકડો બહાર આવતો નથી. ઘણા લોકો ખ્રિસ્તી બન્યા પછી કાગળોમાં નામ બદલતા નથી.

English summary

What does the growing number of Christians in Punjab indicate?