છેલ્લા 25 વર્ષમાં ભારતમાં આવ્યા આ 10 વાવાઝોડા, જાણો તમામનો ઇતિહાસ
આજે સમગ્ર દેશમાં માત્ર ચક્રવાતી તોફાન બિપરજોયની ચર્ચા થઈ રહી છે. ચક્રવાતી તોફાન બિપરજોય 15 જૂનની રાત્રે ગુજરાતના દરિયાકાંઠે ત્રાટકશે. સાવચેતીના ભાગરૂપે લગભગ એક લાખ લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવામાં આવ્યા છે.
તેમજ 76 થી વધુ ટ્રેનો રદ કરવામાં આવી છે. આ સિવાય NDRF અને SDRFની અનેક ટીમો તૈનાત કરવામાં આવી છે. હકીકતમાં, ચક્રવાત બિપરજોય 6 જૂન 2023 ના રોજ અરબી સમુદ્રમાં ઉદ્ભવ્યું હતું. પહેલા 6 દિવસ તે કરાચી તરફ આગળ વધી રહી હતી, પરંતુ પછી તેનો માર્ગ બદલીને ગુજરાત તરફ આગળ વધવા લાગ્યો.
જો કે, ભારતના દરિયાકાંઠે વાવાઝોડાને કારણે જે તબાહી થાય છે તે નવી વાત નથી. વાવાઝોડાને કારણે ઘરો ધરાશાયી થાય છે, મોટી સંખ્યામાં લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે એટલું જ નહીં, તેમને વિસ્થાપનની સમસ્યાનો પણ સામનો કરવો પડે છે. સાથે જ અર્થવ્યવસ્થાને પણ ભારે નુકસાન થાય છે. ચાલો છેલ્લા 25 વર્ષમાં આવેલા કેટલાક સૌથી મોટા તોફાનો પર એક નજર કરીએ.
4 જૂન 1998ના રોજ આવેલા આ દરિયાઈ તોફાને ભયંકર તબાહી મચાવી હતી. વાવાઝોડાની લેન્ડફોલ કંડલા પોર્ટ પર થઈ હતી. ગુજરાતના પોરબંદર-જામનગરમાં વાવાઝોડાની સૌથી વધુ અસર થઈ હતી. ત્યારબાદ જામનગરમાં પવનની ઝડપ 182 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની માપવામાં આવી હતી, આંકડા મુજબ 1,173 લોકોના મોત થયા હતા અને 1,774 લોકો ગુમ થયા હતા. સરકારી અંદાજ મુજબ, સંપત્તિને નુકસાન ₹1865 કરોડથી વધુ હતું.
ભારતમાં મોટા વાવાઝોડાની વાત કરીએ તો, વર્ષ 1999માં ઓડિશામાં ત્રાટકેલા સુપર ચક્રવાતને ટોચ પર રાખી શકાય છે. એક્શનએડ ઈન્ડિયાના જણાવ્યા અનુસાર આ તોફાનના કારણે 10,000 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે.
જ્યારે 15 મિલિયન લોકો તેનાથી પ્રભાવિત થયા હતા. આ સુપર ચક્રવાતે ઓડિશામાં ભારે તબાહી મચાવી હતી. પવનની ઝડપ 260 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની હતી. તે જ સમયે, સરકારી આંકડાઓ અનુસાર, 3 લાખથી વધુ પશુઓના મોત થયા હતા. 16.5 લાખ હેક્ટરમાં ઉગાડવામાં આવેલા પાકને નુકસાન થયું છે.
ચક્રવાતી તોફાન પ્યારે સપ્ટેમ્બર મહિનામાં આંધ્ર પ્રદેશના કલિંગપટ્ટનમમાં લેન્ડફોલ કર્યું હતું જ્યારે બંગાળની ખાડીમાં ઉત્તર-પૂર્વથી દક્ષિણ-પશ્ચિમ તરફના દુર્લભ માર્ગને ટ્રેક કરી રહ્યું હતું. ત્યારબાદ આ વાવાઝોડાએ આંધ્રપ્રદેશ અને ઓડિશામાં ભારે તબાહી મચાવી હતી. આ દરમિયાન દરિયાકાંઠાના વિસ્તારમાં રહેતા 65 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા.
2008માં આવેલુ વાવાઝોડુ નિશા એકદમ નબળું પરંતુ વિનાશક ઉષ્ણકટિબંધીય ચક્રવાત હતું જેણે શ્રીલંકા અને ભારતમાં 200 થી વધુ લોકો માર્યા હતા. એકલા તમિલનાડુમાં જ નિશાના કારણે ભારે વરસાદ અને પૂરના કારણે 189 લોકોના મોત થયા હતા.
આ ચક્રવાતે ઓડિશા અને આંધ્રપ્રદેશમાં સૌથી વધુ નુકસાન કર્યું છે. તે 12 ઓક્ટોબર 2013ના રોજ ઓડિશાના દરિયાકાંઠે લેન્ડફોલ થયું હતું. આ ચક્રવાતથી 90 લાખ લોકો પ્રભાવિત થયા હતા અને 50 થી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા.
આ ઉપરાંત, 2.34 લાખ મકાનોને નુકસાન થયું હતું, જ્યારે ₹2,400 કરોડના ડાંગરના પાકને નુકસાન થયું હતું. ફેલિન તોફાનનું કેન્દ્ર ગોપાલપુર હતું, જ્યાંથી વાવાઝોડું 220 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પસાર થયું હતું. જેના કારણે ઓડિશાના 12 જિલ્લામાં લાઇટો ગુલ થઇ ગઇ હતી.
ચક્રવાત હુદહુદ 12 ઓક્ટોબર 2014ના રોજ ઓરિસ્સા અને આંધ્રપ્રદેશના દરિયાકાંઠે ત્રાટક્યું હતું. તેની સૌથી વધુ અસર આંધ્રપ્રદેશના વિશાખાપટ્ટનમમાં જોવા મળી હતી, જ્યાં તે સૌથી વધુ ઝડપે અથડાઈ હતી. વાસ્તવમાં 8 ઓક્ટોબરે તે આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓ પર આવી હતી.
આ પછી, જ્યારે તે વિશાખાપટ્ટનમના દરિયાકાંઠે અથડાયું ત્યારે તેની ઝડપ 215 કિમી પ્રતિ કલાક હતી. આ વાવાઝોડાને કારણે લગભગ 2000 કરોડનું નુકસાન થયું હતું. આ તોફાનના કારણે 124 લોકોના મોત થયા છે.
ચક્રવાત ઓખી પણ ભારતમાં ત્રાટકેલા શક્તિશાળી તોફાનોમાંથી એક છે. આ વાવાઝોડાએ કેરળથી લઈને તમિલનાડુના દરિયાકાંઠે તબાહી મચાવી હતી. ડિસેમ્બર 2017માં આવેલા આ ચક્રવાતને કારણે 300 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા, જ્યારે હજારો ઘરો ધરાશાયી થયા અને લાખો લોકો બેઘર થયા. આ ચક્રવાત 250 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે દરિયાઈ વિસ્તારોમાં ત્રાટક્યું હતું.
મે 2019માં આવેલુ ફાની એ ઓડિશાના દરિયાકાંઠે ત્રાટકેલું તીવ્ર ચક્રવાતી તોફાન હતું. પુરી સહિત અનેક વિસ્તારોમાં તેણે ભયંકર તબાહી મચાવી હતી. તે સમયે, 200 કિમી/કલાકથી વધુ ઝડપે ફૂંકાતા પવનના માર્ગમાં જે કંઈ આવ્યું તે બરબાદ થઈ ગયું. આ તોફાનમાં લગભગ 100 લોકોના મોત થયા હતા. જ્યારે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંથી એક કરોડથી વધુ લોકોને બચાવી લેવાયા હતા.
મે 2020માં આવેલ ચક્રવાત અમ્ફાન કોરોના સમયગાળા દરમિયાન ભારતના બંગાળ અને ઓડિશામાં ત્રાટક્યું હતું. જ્યારે આ ચક્રવાત આવ્યું ત્યારે 190 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાતા અનેક વૃક્ષો અને મકાનો ધરાશાયી થયા હતા. આ વાવાઝોડામાં ભારતમાં 98 લોકોના મોત થયા હતા. બંગાળ અને ઓડિશાના 5 લાખથી વધુ લોકોને બચાવીને સુરક્ષિત સ્થળોએ લઈ જવામાં આવ્યા છે.
17 મે, 2021 ના રોજ, ચક્રવાત તૌક્તે દક્ષિણ ગુજરાતના દરિયાકાંઠે ત્રાટક્યું હતું. આ ચક્રવાતને કારણે 200 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાયો હતો. એક દાયકામાં અરબી સમુદ્રમાં ત્રાટકેલું તે સૌથી ભયંકર વાવાઝોડું હતું. આ ચક્રવાતી તોફાનના કારણે ભારતમાં લગભગ 24 લોકોના મોત થયા છે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
