Project 76 : શું છે ભારતીય નેવીનો પ્રોજેક્ટ 76? જાણો કેમ દુનિયાભરમાં ચર્ચામાં છે?

Indian Navy Project 76 : ભારતીય સેના આધુનિક બનવા સાથે સાથે સ્વદેશી હથિયારો પર પણ વિશેષ ભાર મુકી રહી છે. આ જ ક્રમમાં ભારતીય સેનાનો પ્રોજેક્ટ 76 ખુબ જ મહત્વનો છે.

ભારત તેના નૌકાદળના કાફલાને આધુનિક બનાવવા અને સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉત્પાદનને વેગ આપવા સબમરીન સંપાદન અને વિકાસ કાર્યક્રમોને અનુસરી રહ્યું છે. આનો હેતુ ચીની સેનાનો મુકાબલો કરવાનો છે.

આ મિશન હેઠળ ચાલુ પ્રોજેક્ટ-75 ઇન્ડિયા (P75I) અને ન્યુક્લિયર પાવર્ડ બેલિસ્ટિક મિસાઇલ સબમરીન (SSBN) પહેલ સાથે ભારતે પ્રોજેક્ટ-76 (P-76) હેઠળ સ્વદેશી પરંપરાગત સબમરીન બનાવવા માટે રિસર્ચ શરૂ કર્યુ છે.

પ્રોજેક્ટ-76 એર-ઈન્ડિપેન્ડન્ટ પ્રોપલ્શન સિસ્ટમથી સજ્જ આગામી પેઢીની છ ડીઝલ-ઈલેક્ટ્રિક એટેક સબમરીન બનાવવાનું લક્ષ્ય છે. આ પ્રોજેક્ટ ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઈઝેશન (DRDO) અને નેવીના વોરશિપ ડિઝાઈન બ્યૂરોનો સંયુક્ત પ્રયાસ છે. સબમરીન 4,000 ટનની હશે અને ભારતનો પ્રયાસ આ સબમરીનના નિર્માણમાં 80% સ્વદેશી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવાનો છે.

પ્રોજેક્ટ-76નો ડિઝાઇન તબક્કો 2025ના અંત સુધીમાં પૂર્ણ થવાની ધારણા છે અને પ્રથમ પ્રોટોટાઇપ 2030 સુધીમાં તૈયાર થવાની ધારણા છે. આ પ્રોજેક્ટ પરમાણુ સંચાલિત બેલેસ્ટિક મિસાઈલ સબમરીન, શિપ-બોર્ન ન્યુક્લિયર સબમરીન અને ડીઝલ-ઈલેક્ટ્રિક એટેક સબમરીન સહિત કુલ 30 સબમરીન બનાવવાની ભારતની લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે.

P-76 સિવાય ભારત અન્ય સબમરીન પ્રોજેક્ટ પર પણ સતત કામ કરી રહ્યું છે. પ્રોજેક્ટ-75માં વિદેશી ઉત્પાદક સાથે મળીને છ સ્કોર્પિન ક્લાસ સબમરીનનું નિર્માણ સામેલ છે.

આમાંથી પાંચ સબમરીન પૂરી થઈ ગઈ છે તો છઠ્ઠીનું બાંધકામ પૂર્ણતાના આરે છે. પ્રોજેક્ટ-75 ઈન્ડિયા (P-75I) એ ભારતની સબમરીન એક્વિઝિશન વ્યૂહરચનાનો આગળનો તબક્કો રજૂ કરે છે, જેનો હેતુ વિદેશી મૂળ સાધન ઉત્પાદક પાસેથી ડિઝાઇન સહાય અને વધુ અદ્યતન તકનીકનો સમાવેશ કરીને છ સબમરીન બનાવવાનો છે.

ભારતના સબમરીન કાર્યક્રમો ખાસ કરીને પાકિસ્તાન અને ચીન સાથેના બે મોરચાના સંઘર્ષની શક્યતાને નાથવા માટે વ્યૂહાત્મક વિચારણાઓને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. તેના સબમરીન કાફલામાં વૈવિધ્યીકરણ કરીને અને સ્વદેશી વિકાસને પ્રોત્સાહન આપીને ભારત તેની નૌકાદળની પ્રતિરક્ષા વધારવા અને વિદેશી ટેક્નોલોજી પર નિર્ભરતા ઘટાડવાનું લક્ષ્ય છે.

English summary

Project 76: What is Indian Navy's Project 76? Know why is in discussion?