લિવ ઇન રિલેશનશિપને લઇ સુપ્રીમ કોર્ટમાં PIL, જાણો શું છે માંગ?

લિવ-ઈન રિલેશનશિપની વધતી જતી આડઅસરને કારણે તેના પર કાયદો બનાવવાની માંગ શરૂ થઈ ગઈ છે. એક મહિલા વકીલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પીઆઈએલ દાખલ કરીને માંગ કરી છે કે કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને આ અંગે કાયદો બનાવવાનું કહેવું જોઈએ.

Published: Wednesday, March 1, 2023, 18:24 [IST]

લિવ-ઈન રિલેશનશિપની વધતી જતી આડઅસરને કારણે તેના પર કાયદો બનાવવાની માંગ શરૂ થઈ ગઈ છે. તાજેતરમાં, આવા ઘણા કિસ્સાઓ સામે આવ્યા છે, જેમાં લિવ-ઇન રિલેશનશિપનું પરિણામ ભયંકર આવ્યું છે. બે કેસ સીધા રાજધાની દિલ્હી સાથે સંબંધિત છે. બંનેનો અંત સ્ત્રી ભાગીદારોની ભયાનક હત્યા સાથે થાય છે. હવે એક મહિલા વકીલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પીઆઈએલ દાખલ કરીને માંગ કરી છે કે કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને આ અંગે કાયદો બનાવવાનું કહેવું જોઈએ, જેથી ભવિષ્યમાં આવા સંબંધોના ભયંકર અને નકારાત્મક પરિણામો ન આવે.

લિવ ઇન રિલેશનનુ રજિસ્ટ્રેશન થવુ જોઇએ

લિવ-ઈન રિલેશનશિપને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં જાહેર હિતની અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે. આ અરજીમાં સુપ્રીમ કોર્ટને વિનંતી કરવામાં આવી છે કે કેન્દ્ર સરકારને લિવ-ઈન રિલેશનશિપ માટે એવો નિયમ બનાવવાનો નિર્દેશ આપે, જેના હેઠળ આવા સંબંધોની નોંધણી કરાવવી ફરજિયાત બને. આ માંગ પાછળ લિવ-ઈન પાર્ટનર પર બળાત્કાર અને હત્યા જેવી ઘટનાઓ વધી રહી છે. પીઆઈએલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે નોંધણી પર બંને ભાગીદારો પાસેથી સચોટ માહિતી પ્રાપ્ત થશે.

બંને પાર્ટનર્સ ની સાચી માહિતી મળવાની આશા

આ પીઆઈએલ એડવોકેટ મમતા રાની તરફથી સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવી છે. આ પીઆઈએલની જરૂરિયાત સમજાવતા, શ્રદ્ધા વોકર હત્યા કેસનો સંદર્ભ પણ આપવામાં આવ્યો છે કે કેવી રીતે તેના લિવ-ઈન પાર્ટનરે તેની સાથે જઘન્ય અપરાધ કર્યો હતો. અરજદારની દલીલ છે કે નોંધણી ફરજિયાત કરવાથી બંને લિવ-ઇન પાર્ટનર્સ એકબીજા વિશે સાચી માહિતી મેળવશે અને સરકાર પાસે પણ તેમના વિશે નક્કર માહિતી હશે. ઉદાહરણ તરીકે, તેમના વૈવાહિક જીવન વિશે, ગુનાહિત ઇતિહાસ અને અન્ય તમામ જરૂરી માહિતી ઉપલબ્ધ હશે, જેથી આવા સંબંધમાં રહેતી વ્યક્તિ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી ઉપલબ્ધ થશે.

બંધારણની કલમ 19 અને 21નો આપ્યો હવાલો

પિટિશનમાં લિવ-ઈન રિલેશનશીપને લઈને કેન્દ્ર સરકારને કાયદો ઘડવાનો નિર્દેશ આપવા ઉપરાંત સંપૂર્ણ ડેટાબેઝ તૈયાર કરવાની પણ માગણી કરવામાં આવી છે. આના પરથી ખબર પડશે કે દેશમાં કેટલા લોકો લિવ-ઈન રિલેશનશિપમાં રહે છે. આપવામાં આવેલી દલીલ એવી છે કે રજીસ્ટ્રેશન ફરજિયાત કર્યા બાદ આવો ડેટા એકત્ર કરવામાં સરળતા રહેશે. અરજીમાં એવી દલીલ પણ કરવામાં આવી છે કે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આવા સંબંધોની નોંધણી કરવામાં નિષ્ફળતા બંધારણની કલમ 19 અને 21નું ઉલ્લંઘન છે.

રેપના ખોટા મામલામાં વધારો

પીઆઈએલ અનુસાર, લિવ-ઈન રિલેશનશિપને કારણે હત્યા અને બળાત્કાર જેવા ગુનાઓમાં વધારો થયો છે, 'મહિલાઓ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલા બળાત્કારના ખોટા કેસોમાં પણ મોટો વધારો થયો છે, જ્યાં મહિલા લિવ-ઈન રિલેશનશિપમાં હોય છે. આરોપી સાથે.માં રહેતા હોવાનો દાવો કરે છે અને પુરાવાઓ દ્વારા લીવ-ઈન રિલેશનશિપમાં રહેવાની હકીકત સાબિત થાય છે કે નહીં તે સાબિત કરવું કોર્ટ માટે હંમેશા મુશ્કેલ હોય છે.

દિલ્હીના બે ઘટનાઓએ ચિંતા વધારી

આ જાહેર હિતનો સૌથી તાજેતરનો આધાર શ્રદ્ધા વોકરની હત્યા છે, જેના લિવ-ઇન પાર્ટનર આફતાબ અમીન પૂનાવાલાએ કથિત રીતે તેની હત્યા કરી હતી અને તેના શરીરના 35 ટુકડા કરી ફ્રિજમાં રાખ્યા હતા. બાદમાં આરોપીઓએ ધીરે ધીરે શરીરના ટુકડા દિલ્હીના જંગલોમાં ફેંકી દીધા. શબપરીક્ષણ રિપોર્ટમાં શ્રદ્ધાના શરીરના ટુકડા થવાની પુષ્ટિ થઈ છે, જે કરવતથી કાપવામાં આવી હતી. દિલ્હીના જ અન્ય એક સનસનાટીભર્યા કેસમાં, સાહિલ ગેહલોત નામના આરોપીએ તેની ગર્લફ્રેન્ડનું ગળું દબાવીને હત્યા કરી હતી અને પછી તેને તેના ધાવાના રેફ્રિજરેટરમાં રાખી હતી. આટલું જ નહીં મૃતદેહને ફ્રિજમાં મૂકીને આરોપીએ તે જ દિવસે બીજી યુવતી સાથે લગ્ન પણ કરી લીધા હતા.

દેશમાં લિવ ઇન કાયદેસર પણ કાયદો નથી

હાલમાં ભારતમાં એવો કોઈ કાયદો નથી, જે ખાસ કરીને લિવ-ઈન રિલેશનશિપ અનુસાર બનાવવામાં આવ્યો હોય. પરંતુ, તેનું ન્યાયશાસ્ત્ર એક પછી એક અનેક કોર્ટના નિર્ણયોથી વિકસિત થયું છે. બદ્રી પ્રસાદ વિ. ડેપ્યુટી ડાયરેક્ટર એન્ડ કોન્સોલિડેશન (1978)માં સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા મુજબ ભારતમાં લિવ-ઇન સંબંધો કાયદેસર હોવા છતાં, તેની સાથે લગ્નની ઉંમર, સંમતિ અને મનની સ્થિતિ જેવી અનેક ચેતવણીઓ જોડાયેલ છે.

Published On March 1, 2023