Jagannath Puri: જગન્નાથ મંદિરના રત્ન ભંડારમાં ના મળ્યો કોઈ સાપ, ક્યાં ગયો ખજાનાનો સંરક્ષક? શરુ થયુ ઑડિટ

Jagannath Puri: પુરીના જગન્નાથ મંદિરના રત્ન ભંડારની અંદરની ચેમ્બર 46 વર્ષ પછી 14 જુલાઈ, રવિવારે ખોલવામાં આવી હતી. આ મંદિર 12મી સદીમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું. મંદિરના તિજોરીની અંદરનો રૂમ કિંમતી વસ્તુઓની તપાસ માટે ખોલવામાં આવ્યો છે.

જગન્નાથ મંદિરના રત્ન ભંડારનું ઉદઘાટન રાજકીય ખેંચતાણ અને અંધશ્રદ્ધા બંનેથી ઘેરાયેલું છે. આ મંદિરના ભોંયરા વિશે અનેક પ્રકારની દંતકથાઓ પ્રચલિત હતી. તેમાંથી એક રક્ષક સાપ છે.

રતન ભંડાર, જે મુખ્ય મૂર્તિઓ અને એસેમ્બલી હોલની નજીક સ્થિત છે, તે લાંબા સમયથી મંદિરની સંપત્તિનો રક્ષક માનવામાં આવે છે. 1978 માં ઓડિશા સરકાર દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા ભંડારનું છેલ્લું ઓડિટ જણાવે છે કે ઇન્વેન્ટરીમાં કિંમતી પથ્થરોથી જડેલા 149.6 કિલો સોનાના ઘરેણાં, 258.3 કિલો ચાંદીના વાસણો અને અન્ય વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે.

રવિવારે, રાજ્ય સરકાર દ્વારા નિયુક્ત ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિના વડા, ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) ના અધિકારીઓ અને મંદિર ટ્રસ્ટના પ્રતિનિધિઓ સહિત 12 સભ્યોની ટીમની હાજરીમાં તેના દરવાજા ખોલવામાં આવ્યા હતા. રત્નનો ભંડાર ખોલતી વખતે સર્પપ્રેમીઓ સાથે રાખવામાં આવ્યા હતા. તેમજ મંદિરની અંદર અને બહાર સાપ પકડનાર ટીમ હાજર હતી, પરંતુ ભોંયરામાં એક પણ સાપ જોવા મળ્યો ન હતો.

શ્રી જગન્નાથ મંદિર પ્રશાસન (SJTA) ના મુખ્ય પ્રશાસક અરવિંદ પાધીએ જણાવ્યું હતું કે, "અમે તમામ કામ SOPs મુજબ કર્યું હતું. અમે સૌપ્રથમ રત્ન ભંડારની બહારની ચેમ્બર ખોલી હતી અને ત્યાં રાખવામાં આવેલી તમામ જ્વેલરી અને કિંમતી વસ્તુઓને અસ્થાયી સ્ટ્રોંગ રૂમમાં ખસેડી હતી. મંદિરની અંદર ગયા. અમે રૂમને ચુસ્તપણે સીલ કરી દીધો છે."

પાધીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, "તે પછી ટીમે ચેમ્બરના ત્રણ તાળાં તોડી નાખ્યા કારણ કે અમે તેને આપેલી ચાવીઓ વડે ખોલી શક્યા નહોતા અંદરની ચેમ્બરમાં રાખવામાં આવેલ તેને અન્ય કોઈ દિવસે મંદિર પરિસરમાં અસ્થાયી સ્ટ્રોંગ રૂમમાં ખસેડવામાં આવશે કારણ કે મંદિર વહીવટીતંત્ર સોમવારથી બહુદા યાત્રા (પરત રથ ઉત્સવ) અને અન્ય ધાર્મિક વિધિઓમાં વ્યસ્ત રહેશે." 1978ના ઓડિટ દરમિયાન, કિંમતી ચીજવસ્તુઓની ઇન્વેન્ટરી તૈયાર કરવામાં અધિકારીઓને 70 દિવસ લાગ્યા હતા.

રાજ્ય દ્વારા રચાયેલી ઓડિટ સુપરવાઇઝરી કમિટીના વડા જસ્ટિસ (નિવૃત્ત) વિશ્વનાથ રથે જણાવ્યું હતું કે ટીમને અંદરની ચેમ્બરમાં "પાંચ લાકડાની છાતી, ચાર લાકડાના છાજલીઓ અને એક સ્ટીલ અલમારી" મળી છે. "ત્યાં બીજી ઘણી વસ્તુઓ હોઈ શકે છે, કારણ કે અમે હજુ સુધી છાજલીઓ પાછળ જોઈ શક્યા નથી," તેમણે કહ્યું.

રત્ન ભંડારને બે ભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે - એક બાહ્ય ખંડ, જે સમયાંતરે વિવિધ ધાર્મિક વિધિઓ માટે ખોલવામાં આવે છે, અને એક આંતરિક ખંડ, જે છેલ્લે 1985 માં ભગવાન બલભદ્ર માટે નવા ઘરેણાં બનાવવા માટે અને પ્રવેશદ્વાર પર ચાંદી માટે ખોલવામાં આવ્યો હતો. ગર્ભગૃહ તેને પ્લેટિંગ માટેના દાગીના દૂર કરવા માટે ખોલવામાં આવ્યું હતું. જો કે, તે સમયે કોઈ ઓડિટ કરવામાં આવ્યું ન હતું.

મુખ્યમંત્રી મોહન ચરણ માઝીના કાર્યાલયે ટ્વિટર પર લખ્યું, "ભગવાન જગન્નાથની ઈચ્છા પર, ઓડિયા સમુદાયે 'ઓડિયા અસ્મિતા'ની ઓળખ સાથે આગળ વધવાના પ્રયાસો શરૂ કર્યા છે. તમારી ઈચ્છા પર જગન્નાથ મંદિરોના પહેલા ચાર દરવાજા ખોલવામાં આવ્યા. આજે તમારી ઈચ્છા પર રત્ન ભંડાર 46 વર્ષ પછી એક મોટા હેતુ માટે ખોલવામાં આવ્યો.

માર્ચ 2018માં, એક PILને પગલે, ઓરિસ્સા હાઈકોર્ટે ASIને રત્ન ડિપોઝિટની માળખાકીય સ્થિતિની તપાસ કરવા અને સ્ટેટસ રિપોર્ટ સબમિટ કરવા જણાવ્યું હતું. તે વર્ષે 4 એપ્રિલે, 16 સભ્યોની ટીમે સ્ટોરમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ પુરી જિલ્લા કલેક્ટર દ્વારા આપવામાં આવેલી ચાવીઓ તાળાઓ સાથે મેળ ખાતી ન હતી, અને ચાવીઓ શા માટે મેચ થતી નથી તે અંગે સરકાર દ્વારા કોઈ સ્પષ્ટ સમજૂતી આપવામાં આવી નથી.

તાજેતરની વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ દરમિયાન તિજોરી ખોલવી એ મુખ્ય મુદ્દો બની ગયો હતો, જેમાં ભાજપે 2018માં તિજોરીની ચાવીઓ "ગુમ થયેલ" પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. વડાપ્રધાન મોદીથી લઈને અમિત શાહ સુધી, તમામ ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) નેતાઓએ BJD સરકારને હટાવવા માટે "ઓડિયા અસ્મિતા" (ઓડિયા ગૌરવ) ના નારા લગાવ્યા. ભાજપે તેના ઢંઢેરામાં વચન આપ્યું હતું કે જો તેઓ સત્તામાં આવશે, તો તેઓ તિજોરીનું ઓડિટ અને ઇન્વેન્ટરી કરશે.

રત્ન ભંડારનું ઉદ્ઘાટન છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં મૂંઝવણની સ્થિતિમાં થયું હતું, જ્યારે રાજ્યની નવી ભાજપ સરકારે ફેબ્રુઆરીમાં નવીન પટનાયક સરકાર દ્વારા રચાયેલી સુપ્રીમ કોર્ટના ભૂતપૂર્વ ન્યાયાધીશ અરિજિત પસાયતની આગેવાની હેઠળની જૂની પેનલને રદ કરી દીધી હતી.

અંધશ્રદ્ધાએ મંદિરના ખજાનાને પણ ઘેરી લીધું છે, જેમાં સંપત્તિની રક્ષા કરતા કાલ્પનિક સાપની વાર્તાઓ લોકવાયકાનો ભાગ બની ગઈ છે. આનાથી અધિકારીઓએ સ્નેક હેલ્પલાઇનના સભ્યો અને ડોકટરોને સ્ટેન્ડબાય પર રાખવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા. જોકે, ચેમ્બર ખોલવામાં આવતાં કોઈ સાપ મળ્યો ન હતો. સ્નેક હેલ્પલાઇનના વડા શુભેન્દુ મલિકે જણાવ્યું હતું કે, "અમને રત્ન સ્ટોર ખોલવાની પ્રક્રિયામાં અમારી ફરજ બજાવવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું. જો કે, અમને અંદરના રૂમમાં બોલાવવામાં આવ્યા ન હતા."

English summary

Jagannath Puri temple Ratna Bhandar opened, no snake found, Read details here.