Independence Day 2023: 'ધ્વજારોહણ' અને 'ધ્વજ ફરકાવવા' વચ્ચે શું તફાવત છે?

Published: Tuesday, August 15, 2023, 7:47 [IST]

ભારત 77મો 'સ્વતંત્રતા દિવસ' પૂરા ઉત્સાહ સાથે ઉજવવા જઈ રહ્યું છે. બાળકો હોય કે વૃદ્ધો, દરેકમાં તેને જોવાનો ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. મંગળવારે લાલ કિલ્લા પરથી ધ્વજ ફરકાવ્યા બાદ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પણ જનતાને સંબોધશે.

શું તમે જાણો છો કે 'પ્રજાસત્તાક દિવસ' અને 'સ્વતંત્રતા દિવસ' પર ધ્વજ ફરકાવવાના અલગ-અલગ નિયમો છે અને બંને રાષ્ટ્રીય તહેવારો આપણા માટે અલગ અલગ હોય છે અલગ સંદેશો આપે છે.

તમને જણાવી દઈએ કે દેશ 15 ઓગસ્ટ, 1947ના રોજ આઝાદ થયો હતો અને ત્યારબાદ અંગ્રેજોએ પોતાનો ધ્વજ ઉતારી લીધો હતો અને ભારતીય ત્રિરંગો ઊંચો કર્યો હતો, તેથી 15 ઓગસ્ટના રોજ ધ્વજને નીચેથી ઉપર સુધી લહેરાવવામાં આવે છે, જેને 'ધ્વજરોહણ' અથવા ધ્વજ ફરકાવવો કહેવામાં આવે છે.

એવું કહેવાય છે કે એ જ 'પ્રજાસત્તાક દિવસ' પર, પહેલેથી જ બાંધેલો ધ્વજ ફરકાવવામાં આવે છે, જેને 'ઝંડો લહેરાવવો' અથવા 'Flag Unfurling' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

'ધ્વજવંદન' દેશના વડા પ્રધાન દ્વારા સ્વતંત્રતા દિવસ પર કરવામાં આવે છે, જ્યારે 26 જાન્યુઆરીના અવસર પર, દેશના રાષ્ટ્રપતિ રાજપથ (હવે ફરજ માર્ગ) પર ધ્વજ ફરકાવે છે. લાલ કિલ્લા પર ધ્વજ ફરકાવ્યા બાદ પીએમ રાષ્ટ્રને સંબોધન પણ કરશે.

જાણીતું છે કે પ્રજાસત્તાક દિવસ 26 જાન્યુઆરીએ ઉજવવામાં આવે છે કારણ કે આ દિવસે આપણે પ્રજાસત્તાક જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. 26 જાન્યુઆરી, 1950 ના રોજ બંધારણના અમલમાં આવવાથી, ભારતને પૂર્ણ પ્રજાસત્તાક તરીકેનું ગૌરવ પ્રાપ્ત થયું હતુ.

જ્યારે 'ધ્વજારોહણ' એ દેશના નવા જન્મનું પ્રતીક છે, તો 'ધ્વજ ફરકાવવું' એ રાષ્ટ્ર મુક્તપણે આગળ વધી રહ્યું છે અને પ્રગતિના પંથે આગળ વધી રહ્યું છે તેનો પુરાવો છે. બંને રાષ્ટ્રીય તહેવારો આપણને આપણા દેશના ગૌરવશાળી ઈતિહાસ વિશે જણાવે છે. આપણને આ આઝાદી ઘણાના બલિદાન પછી મળી છે, જ્યારે ત્રિરંગામાં હાજર ત્રણ રંગો (કેસર, સફેદ અને લીલો) આપણને ઘણા સંદેશ આપે છે.

રાષ્ટ્રધ્વજની ઉપરની પટ્ટીમાં, કેસરી રંગ દેશની શક્તિ જણાવે છે, જ્યારે સફેદ રંગ શાંતિ અને સત્યનું ધોરણ છે, જ્યારે લીલો રંગ સમૃદ્ધિ અને આપણી માટીની શુદ્ધતા જણાવે છે, ત્યારે હાજર વર્તુળ ધ્વજને 'ધર્મ ચક્ર' કહેવામાં આવે છે.

જે ત્રીજી સદી બીસીમાં મૌર્ય સમ્રાટ અશોક દ્વારા બાંધવામાં આવેલ સારનાથના લોટમાંથી લેવામાં આવેલ છે. આ ચક્રમાં 24 પ્રવક્તાઓ સમયનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, જે કોઈ માટે અટકતો નથી, અને જે દિવસે તે અટકે છે, વ્યક્તિનું જીવન અટકી જાય છે, એટલે કે મૃત્યુ થઇ જાય છે.

Published On August 15, 2023