શું હોય છે 'હેકલર વીટો સિદ્ધાંત'? કર્ણાટક હાઇકોર્ટમાં હિજાબ વિવાદ પર સુનવણી દરમિયાન થયો ઉલ્લેખ

કર્ણાટક હાઈકોર્ટમાં મંગળવારે હિજાબ વિવાદ પર સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. આ સુનાવણી દરમિયાન અરજદારના વકીલ દેવદત્ત કામતે હાઈકોર્ટ સમક્ષ તુર્કી અને દક્ષિણ આફ્રિકાની અદાલતોના કેટલાક નિર્ણયોને ટાંક્યા હતા. આ દરમિયાન દેવદત્ત કામતે 'હેકલર વીટો'નો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ શબ્દ ગઈકાલથી હેડલાઇન્સમાં છે, પરંતુ ઘણા લોકો જાણવા માંગે છે કે આ 'હેકલર વીટો' શું છે, જેનો કર્ણાટક હાઈકોર્ટમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો અને હિજાબ વિવાદ કેસ સાથે તેનો શું સંબંધ છે?

હેકલર વીટો લાગુ કરી શકાતો નથી - કામત

દેવદત્ત કામતે કર્ણાટક હાઈકોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન કહ્યું હતું કે કોઈ પણ રાજ્ય કોઈને રસ્તા પર જવાથી માત્ર એટલા માટે રોકી શકે નહીં કારણ કે કોઈ તેને પસંદ નથી કરતું, તેથી મૂળભૂત અધિકારોને પ્રતિબંધિત કરવા માટે હેકલર વીટોનો ઉપયોગ કરી શકાતો નથી. આ દરમિયાન દેવદત્ત કામતે બંધારણના અનુચ્છેદ 25ને ટાંકીને કહ્યું હતું કે જો રાજ્ય કહે છે કે માથા પર દુપટ્ટો બાંધવાથી તકલીફ થઈ શકે છે અને તેથી તેને મંજૂરી આપી શકાય નહીં, તો આવી દલીલની મંજૂરી નથી.

હેકલર વીટો શું છે?

તમને જણાવી દઈએ કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં હેકલર વીટો સિદ્ધાંત એ એક પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા સામાજિક રીતે શક્તિશાળી જૂથો જાહેર અવ્યવસ્થા અથવા અશાંતિની ધમકી આપીને ટીકાત્મક અથવા અસ્વસ્થ ભાષણને બંધ કરી શકે છે. વધુમાં આ એવી સ્થિતિ છે કે જ્યાં એક પક્ષ સ્પીકરના સંદેશા સાથે અસંમત છે, જ્યાં વક્તાને મૌન કરવામાં આવે છે. કાનૂની અર્થમાં હેકલર વીટો ત્યારે થાય છે જ્યારે જવાબ આપનાર પક્ષની વર્તણૂકને રોકવા માટે સરકાર દ્વારા વક્તાની સત્તામાં ઘટાડો અથવા પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવે છે.

English summary

Hijab Controversy: What is the 'Heckler Veto Principle'? Mentioned in Karnataka High Court