Parliament : એક દિવસ સંસદ ચલાવવામાં દેશને કેટલો ખર્ચ આવે? આંકડો જાણીને ઝટકો લાગશે

સંસદનું શિયાળુ સત્ર 2025 1 ડિસેમ્બરથી શરૂ થઈને 19 ડિસેમ્બર સુધી ચાલશે. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુની મંજૂરી બાદ સંસદીય કાર્ય મંત્રી કિરેન રિજિજુએ જાહેરાત કરી કે સરકાર આ સત્રને સાર્થક અને રચનાત્મક બનાવવા માંગે છે. આ સત્રમાં લગભગ 10 થી વધુ બિલ રજૂ થવાની શક્યતા છે.

જો કે, વિપક્ષ દ્વારા SIR (સ્પેશિયલ ઈન્વેસ્ટિગેશન રિપોર્ટ) ને લઈને ભારે હોબાળો થવાની સંભાવના છે. આ રાજકીય ખેંચતાણ વચ્ચે એક મોટો સવાલ હંમેશા ચર્ચામાં રહે છે કે સંસદ ચલાવવામાં આખરે કેટલો ખર્ચ થાય છે અને જ્યારે સંસદ સ્થગિત થાય છે ત્યારે દેશના કેટલા પૈસા ડૂબી જાય છે?

સંસદ ચલાવવાનો મિનિટ દીઠ ખર્ચ

સંસદના બંને ગૃહો લોકસભા અને રાજ્યસભા દરરોજ બપોરના ભોજનના એક કલાક સિવાય કુલ છ કલાક કામ કરવા માટે નિર્ધારિત છે.

પૂર્વ સંસદીય કાર્ય મંત્રી પવન બંસલે 2012માં આપેલા આંકડા મુજબ, સંસદ સક્રિય હોય ત્યારે દર એક મિનિટનો ખર્ચ લગભગ 2.5 લાખ આવે છે.

તેમના કહેવા મુજબ, લોકસભા અને રાજ્યસભા પર એક મિનિટ ચલાવવાનો ખર્ચ અનુક્રમે 1.25 લાખ અને 1.25 લાખ થાય છે.

જો 1 મિનિટનો ખર્ચ 2.5 લાખ હોય તો સંસદના નિર્ધારિત 6 કલાક (એટલે ​​કે 360 મિનિટ) ચલાવવાનો કુલ ખર્ચ 9 કરોડ થાય છે. જો કે આ આંકડો 2012નો છે. વર્તમાન ફુગાવા અને ખર્ચ વધારાને ધ્યાનમાં લેતા આજનો વાસ્તવિક ખર્ચ આનાથી ઘણો વધુ હોઈ શકે છે.

સંસદમાં દરેક એક મિનિટનો હંગામો, વિરોધ કે સ્થગિતતા સીધો જ કરદાતાના 2.5 લાખનો બગાડ ગણાય છે. જ્યારે કાર્યવાહીમાં અવરોધ આવે છે ત્યારે કરોડો રૂપિયાનું નુકસાન થાય છે, જે આખરે સામાન્ય જનતાના ખિસ્સામાંથી જાય છે.

સંસદનો ખર્ચ માત્ર બિલ્ડિંગની જાળવણી કે વીજળી-પાણી પૂરતો સીમિત નથી. આ ખર્ચમાં નીચેની મુખ્ય બાબતોનો સમાવેશ થાય છે.

• પગાર અને ભથ્થાં: સાંસદો, અધિકારીઓ અને સ્ટાફના પગાર.
• સુરક્ષા વ્યવસ્થા: કડક સુરક્ષા માટેનો ખર્ચ.
• વહીવટી અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ: વહીવટી કામકાજ અને સ્ટાફની વ્યવસ્થા.
• તકનીકી સંસાધનો: આધુનિક ઉપકરણો, ટેકનોલોજી અને જાળવણી.
• દસ્તાવેજીકરણ: કાર્યવાહીના દસ્તાવેજો તૈયાર કરવા અને લાઇવ ટેલિકાસ્ટનો ખર્ચ.

જ્યારે સદન ચાલે છે, ત્યારે આ તમામ ખર્ચ એકસાથે થાય છે, જેના કારણે દરેક મિનિટની કિંમત લાખોમાં પહોંચી જાય છે.

સંસદને લોકશાહીની આત્મા માનવામાં આવે છે. અહીં થતું દરેક મિનિટનું કામ જનતાનું ભવિષ્ય નક્કી કરે છે. જો સત્ર રચનાત્મક ચર્ચાને બદલે હંગામા, દલીલો અને વારંવારની સ્થગિતતામાં પસાર થઈ જાય તો નુકસાન ફક્ત રાજકીય જ નહીં, પરંતુ દેશને મોટું આર્થિક નુકસાન પણ પહોંચાડે છે.

શિયાળુ સત્ર 2025 ને સાર્થક બનાવવાની જવાબદારી સરકાર અને વિપક્ષ બંનેની છે, જેથી કરદાતાઓના પરસેવાના પૈસાનો સદુપયોગ થઈ શકે.

English summary

This article examines the financial implications of Parliament sessions in India, highlighting the staggering cost of ₹2.5 lakh per minute and the significant losses incurred during disruptions. It also reflects on the performance of previous sessions and the impact on taxpayers.