આ છે રંગીલુ અમદાવાદ, જાણો માણવાલાયક માણેક ચોકની જાણવાલાયક વાતો
Adorable Ahmedabad: એક એવુ શહેર જ્યાં દિવસ દરમિયાન કોઈ વ્યક્તિ ઝવેરીની દુકાન પર ચાંદી અથવા સોનાના દાગીનાની ખરીદી કરી શકે છે, ગુપ્તાના સ્ટોર પર ફાટેલી ચલણી નોટો બદલી શકે છે અને પરંપરાગત કપડાં અને ઘરેણાં ખરીદી શકે છે. જે બાદ મોડી રાત્રી સુધી માણેક ચોક- ઓલ્ડ સિટીની મધ્યમાં આવેલો એક ચોક ફૂડ કોર્ટમાં ફેરવાઈ જાય છે, જ્યાં તમને ઢોસાથી લઈને કુલ્ફી સુધી બધું જ મળી શકે છે. તમે સમજી જ ગયા હશો કે, આ શહેર એટલે અમદાવાદ.
જેમ જેમ સૂર્યાસ્ત થાય છે અને જ્વેલર્સ અને અન્ય લોકો દુકાન બંધ કરે છે અને કામચલાઉ પાર્કિંગની જગ્યા ખાલી કરે છે, ત્યારે માણેક ચોક પર ફૂડ કોર્ટ માટે ખુલવા લાગે છે, જે સવારે 3 વાગ્યા સુધી ચાલે છે, જે કેઝ્યુઅલ પ્રવાસીઓથી લઈને રાત્રીના રાજા કેહવાતા ગ્રાહકોથી ઉભરાયેલી રહે છે.
શંકરભાઈ ભટ્ટનો પરિવાર 50 વર્ષથી સોનાના આભૂષણોનો વ્યવસાય ચલાવે છે, તેઓ તમને અહેમદ શાહ બાદશાહની 15મી સદીની સ્ટોરી વિશે જણાવશે, જેમણે શહેરની સ્થાપના કરવાનું નક્કી કર્યું અને સંન્યાસી માણેકનાથ, જેમના નામ પરથી આ ચોકનું નામ પડ્યું છે, અને માણેકનાથ કેવી રીતે રાજાને અહીં એક શહેર બનાવવાની સલાહ આપે છે, તે વિશે પણ રસપ્રદ રીતે જણાવે છે.
શંકરભાઈ ભટ્ટ કહે છે કે, આજકાલ, તમે ખરીદી અને નાઇટ સ્ટ્રીટ ફૂડ માટે માણેક ચોક આવતા લોકોનો ક્રેઝ જોઈ શકો છો. સિજુ અને તેના મિત્રો અમદાવાદના છેક પશ્ચિમમાં એસજી રોડ બાજુથી પૂર્વમાં સાબરમતી નદીની પેલે પાર માણેક ચોક સુધી જમવા માટે આવે છે.
1996 થી VN ગોલ્ડ પેલેસ જ્વેલરી શોપની માલિકી ધરાવતા અને તેનું સંચાલન કરતા દર્શન ચોક્સીએ જોયું છે કે, તહેવારોની મોસમમાં અહીં ભીડ કેવી રીતે બમણી થઈ જાય છે.
રેસ્ટોરન્ટ કરતાં માણેક ચોકમાં જવાનું સારું છે. કારણ કે, અહીં ભોજન તમારી સામે તૈયાર કરવામાં આવે છે, અને તમે જાતે ગુણવત્તા ચકાસી શકો છો. માણેક ચોકમાં લોકોની સૌથી પ્રિય વાનગી ભાજી પાવ છે. વિવિધ શહેરોના લોકો પણ ખાસ કરીને રાત્રિભોજન માટે આ સ્થળની મુલાકાત લે છે. પરંપરા મુજબ, લોકો દિવાળી દરમિયાન સોનું ખરીદે છે, પરંતુ સોનાના ભાવમાં અતિશય વધારાને કારણે લોકોની ખરીદીની માત્રામાં ઘટાડો થયો છે.
બૉમ્બે ગુલાલવાડીના એક અઠવાડિયા બાદ, સમગ્ર ફૂડ કોર્ટનો વિકાસ થયો. આ અગાઉ માણેક ચોક કાપડ બજારમાં લોકપ્રિય હતો, પરંતુ આજકાલ, તે સોના અને ચાંદી ઉદ્યોગ વિશે છે. માણેક ચોકની વિશેષતા એ છે કે, ખાવાનો અસલી સ્વાદ આજે પણ એવો જ છે. ખાદ્યપદાર્થોની અસંખ્ય જાતો ઉપલબ્ધ છે, જેથી ગ્રાહકોને કોઈપણ પ્રકારનો ખોરાક સરળતાથી મળી શકે. જોકે, ગ્રાહકોની સંખ્યા આખી રાત વધી રહી છે અને ગ્રાહકો પણ તેમના વાહનો પાર્ક કરવા માટે પૂરતી જગ્યા મેળવી શકતા નથી, અમે અમારા ગ્રાહકોને શક્ય તેટલી ઝડપથી સેવા આપવા માટે અમારા શ્રેષ્ઠ પ્રયાસો કરીએ છીએ. જેથી અન્ય જેઓ રાહ જોઈ રહ્યા છે, તેઓને શક્ય તેટલું જલ્દી ભોજન મળી શકે.
બસ્તીરામની રાબડી કુલ્ફીનો માલિક જય, જે માણેક ચોકમાં મનપસંદ માનવામાં આવે છે, તે ઉત્તર પ્રદેશમાંથી સ્થળાંતરિત પરિવારમાંથી ચોથી પેઢીનો માલિક છે.
જય જણાવે છે કે, મારા પરદાદા, બસ્તીરામે 1947માં આ દુકાનનો વિચાર શરૂ કર્યો હતો અને હું ગ્રેજ્યુએશન પછી અમારો કૌટુંબિક વ્યવસાય ચાલુ રાખું છું. હું છેલ્લા 22 વર્ષથી આ વ્યવસાય ચલાવી રહ્યો છું, મેં માણેક ચોકમાં ઘણા ફેરફારો જોયા છે. અહીંના મોટાભાગના સ્ટોલ તેમના વંશજો દ્વારા સાચવવામાં આવ્યા છે. ઘણા નવા ખાદ્ય વિક્રેતાઓ પણ તાજેતરમાં સામેલ થયા છે. કારણ કે, ખાદ્યપદાર્થો વચ્ચે ખોરાકની નવી વિવિધતા રજૂ કરવામાં આવી હતી. પહેલાં માત્ર પાવભાજી, સેન્ડવીચ, ઢોસા, ભેલપુરી-ચટનીપુરી અને કુલ્ફી જ હતી.
જય કહે છે કે, હવામાન ગમે તે હોય, ગ્રાહકોની સંખ્યા ગમે તેટલી હોય, અમે ગ્રાહકોને હંમેશા તાજું ભોજન પીરસીએ છીએ અને અમે ક્યારેય ખોરાકની ગુણવત્તા સાથે સમાધાન કરતા નથી. સામાન્ય રીતે, અમે દૈનિક માંગ મુજબ મર્યાદિત સામગ્રી લાવીએ છીએ. તેમ છતાં, સારો વ્યવસાય કર્યા બાદ અને નવા દિવસ માટે નવી વાનગી પકવ્યા બાદ બાકીની બેકડ ફૂડ શેર કરવાનો અથવા રખડતા પ્રાણીઓ, ખાસ કરીને ગાયોને પીરસવાનો અમારો પ્રોટોકોલ છે.
અશરફીલાલ કુલ્ફીના મેનેજર અતુલ શિવાભાઈ લંગરીયા, આઝાદી પછીથી ઉભી રહેલી દુકાન, દૂધ વિક્રેતા તરીકે શરૂઆત કરી અને પછી કુલ્ફી ઉત્પાદનમાં લાગી ગયા છે.
લંગરિયા કહે છે કે, હવે અમારી 12 શાખાઓ છે. આખા અમદાવાદમાં, અસલ માટલા કુલ્ફી ફક્ત અહીં જ ઉપલબ્ધ છે. અમે શુદ્ધ દૂધમાંથી વસ્તુઓ બનાવીએ છીએ અને તેના બદલે દૂધના પાવડરનો ઉપયોગ કરતા નથી. આખો માણેક ચોક 365 દિવસ માટે ખુલ્લો રહે છે, પરંતુ વેકેશન અને તહેવારોની સિઝનમાં બજારની રોનક અલગ જ હોય છે.
ફૂડ કોર્ટ માણેક, જેનો શાબ્દિક અર્થ રત્ન થાય છે, તે અમદાવાદના ઈતિહાસની સાક્ષી છે. કારણ કે, તે 104 વર્ષ જૂની બ્રિટિશ શૈલીની અમદાવાદ સ્ટોક એક્સચેન્જ બિલ્ડિંગની સામે ખુલે છે, જ્યાં વેપારીઓના શ્વાસ હંમેશા અદ્ધર રહેતા હતા, જ્યાં સુધી તે નવા સ્થાને ન જાય ત્યાં સુધી. પશ્ચિમ બાજુએ નદી પાર કરો. લાંબા સમયથી રહેવાસીઓ તમને કહેશે કે, જ્યારે કાપડની મિલો ચાલતી હતી, ત્યારે લોકો મૂવી જોવા જતા હતા - અહીં આસપાસ 20 મૂવી થિયેટર હતા - અને પછી તેઓ માણેક ચોકમાં કુલ્ફી લેવા આવતા હતા. લંગરિયા કહે છે કે, દિવસ દરમિયાન શેરબજારની ઇમારતની નીચે ભારે ભીડ જોવા મળશે, અને ટ્રેડિંગ થશે.
તરુણ ગુપ્તા દ્વારા આ માર્કેટમાં એક મૃત વ્યવસાય ચાલે છે, જેઓ છેલ્લા 28 વર્ષથી ફાટેલી અને ક્ષતિગ્રસ્ત ચલણી નોટો બદલી રહ્યા છે.
અમે મોટી કિંમતની નોટો માટે ચેન્જ બંડલ પણ પ્રદાન કરીએ છીએ. કેટલીકવાર, તહેવારોને કારણે વિનિમય દર ઊંચો હોય છે, જોકે, દસ રૂપિયા અને 100 રૂપિયાના બંડલની વધુ માંગ હોય છે. તેમનો ધંધો રાત્રે 8 કલાક સુધી ચાલે છે, ત્યારબાદ તહેવારના દિવસોમાં ફૂડ કોર્ટ સવારે 5 વાગ્યા સુધી ખુલ્લી રહે છે.
50 વર્ષથી પ્રખ્યાત મહાલક્ષ્મી ઢોસાનું સંચાલન કરતા પ્રહલાદભાઈ મોદી કહે છે કે, નવરાત્રી અને દિવાળી દરમિયાન અહીંનું વાતાવરણ સાવ અલગ હોય છે. માણેક ચોક ફૂડ માર્કેટ લગભગ 80 વર્ષ જૂનું છે. અહીં લગભગ દરેક ખાદ્યપદાર્થ શ્રેષ્ઠ છે, પરંતુ ગોટાડો ઢોસા એ અમારી ખાસ વાનગી છે. છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં નવો ઉમેરો થયો છે, જેમાં જામુન શોટ છે, જે ચંદુભાઈ અન્ય ફળોના રસ ઉપરાંત વેચે છે.
ચંદુભાઇ કહે છે કે, જામુન શોટ્સ માણેક ચોકમાં ફૂડ કોર્ટમાં સૌથી વધુ પ્રખ્યાત છે, જે ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં લોકપ્રિય છે. અમારી પાસે ઘણા સ્વાદ છે: જામફળ, સ્ટ્રોબેરી, કીવી, કેરી, પાન, કસ્ટર્ડ એપલ - આમાંથી શુદ્ધ કુદરતી ફળોમાંથી બનાવવામાં આવે છે. આ ધંધામાં અમે લગભગ સાત વર્ષથી માણેક ચોકમાં છીએ. જામુનના શોટ્સ લોકપ્રિય છે.
ઓક્સિડાઇઝ્ડ જ્વેલરી શોપના માલિક મુકેશ દરજી તમને કહેશે કે, તમે માણેક ચોકમાં જે કંઈ પણ વેચશો તે તમે કેવી રીતે કમાશો. તે આ બજારમાં પ્રખ્યાત દંતકથા વર્ણવે છે કે, કેવી રીતે દેવી લક્ષ્મી અચાનક અહેમદ શાહ સમક્ષ હાજર થયા અને તેમની ધીરજની કસોટી કરવા માટે તે પાછા ન આવે ત્યાં સુધી રાહ જોવાનું કહ્યું હતું.
દેવી લક્ષ્મીએ જોયું કે, રાજા તેની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યો હતો, અને તેને આશીર્વાદ આપતાં કહ્યું કે, તેના રાજ્યમાંથી કોઈ ખાલી હાથે પાછો નહીં આવે, અને આ રીતે આ સોના અને ચાંદીનું બજાર બની ગયું છે.
જાપાનના પ્રવાસી ક્ષિપ્રા સેને નોંધ્યું છે કે, મને સૌથી વધુ ગમે છે, તે ઓપન એર જમવાનો અનુભવ છે. ઉત્સવની સજાવટ અને ઝગમગતી રોશની વચ્ચે ભોજનનો આનંદ માણવો એક જાદુઈ અનુભવ જેવો અનુભવ થાય છે. તે દિવાળીની ઉજવણીમાં વિશેષ આકર્ષણ ઉમેરે છે. મેં આ માર્કેટમાંથી પરંપરાગત કપડાં અને કેટલીક એસેસરીઝ ખરીદી અને પછી અહીંના ભોજનનો આનંદ માણ્યો હતો. એક માત્ર અસુવિધા એ હતી કે, જેઓ બેઠકની રાહ જોઈ રહ્યા છે, તેઓ તમને એકીટશે જોતા રહેશે.
નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ડિઝાઇન (NID)માં મુંબઈ સ્થિત ડિઝાઇન સ્ટુડન્ટ રિતુ પટેલ પહેલીવાર માણેક ચોકની મુલાકાતે આવી હતી.
રિતુ પટેલ જણાવે છે કે, બજારમાં વાતાવરણ ઉન્મત્ત છે. દરેક વ્યક્તિ પરફેક્ટ દિવાળી આઉટફિટ શોધવાના મિશન પર છે. તે માત્ર ખરીદી વિશે નથી; તે આનંદ અને ઉત્તેજનાનો સહિયારો અનુભવ છે. મેં પ્રખ્યાત ચોકલેટ-પાઈનેપલ આઈસ્ક્રીમ સેન્ડવિચ ટેસ્ટ કરી છે, અને તે શ્રેષ્ઠ છે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
