Jawaharlal nehru death anniversary : જાણો જવાહરલાલ નહેરુ વિશે રસપ્રદ તથ્યો

આજે દેશના પ્રથમ વડાપ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નહેરુની પુણ્યતિથિ છે. જવાહરલાલ નહેરુનું 58 વર્ષ પહેલા હાર્ટ એટેકને કારણે અવસાન થયું હતું. જવાહરલાલ નહેરુએ 27 મે, 1964ના રોજ અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા.

Jawaharlal nehru death anniversary : આજે દેશના પ્રથમ વડાપ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નહેરુની પુણ્યતિથિ છે. જવાહરલાલ નહેરુનું 58 વર્ષ પહેલા હાર્ટ એટેકને કારણે અવસાન થયું હતું. જવાહરલાલ નહેરુએ 27 મે, 1964ના રોજ અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા. તેમની પુણ્યતિથિ પર દેશ તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપી રહ્યું છે. નહેરુની તબિયત તેમના છેલ્લા દિવસોમાં બહુ સારી ન હતી, પરંતુ તેઓ એક મહેનતુ વ્યક્તિ હતા અને તેમણે પૂરો પ્રયાસ કર્યો હતો કે, સ્વાસ્થ્ય તેમના કામમાં અડચણ ન બને, પરંતુ ધીમે ધીમે તેમના સ્વાસ્થ્ય પર અસર દેખાવા લાગી હતી.

1964ની શરૂઆતમાં તબિયત બગડી હતી

1964નું વર્ષ નહેરુ માટે સારું રહ્યું ન હતું. જાન્યુઆરીમાં જ તેમને ભુવનેશ્વર ખાતે હાર્ટ એટેક આવ્યો હતો, ત્યારબાદ તેમની તબિયત સતત બગડતી રહી હતી. તેમની દિનચર્યાને ખૂબ અસર થઈ હતી, તેમનું મોટા ભાગનું કામ લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીને જોવાનું હતું. આ હાર્ટ એટેક બાદ તેમને ચાલવામાં પણ તકલીફ પડતી હતી.

ચીનની છેતરપિંડીને કારણે લાગ્યો આંચકો?

અલબત્ત, નહેરુ ચીનની છેતરપિંડીથી નિરાશ થઈ ગયા હતા, પરંતુ પછીના બે વર્ષ સુધી તેમની તબિયત એટલી બગડી ગઈ હતી કે નહેરુ જેવા વ્યક્તિત્વ માટે વિશ્વાસ કરવો મુશ્કેલ હતો. છતાં, કહેવાય છે તેમ, 1962 પછી નહેરુમાં એ ઉત્સાહ રહ્યો ન હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેમને માત્ર ચીનથી જ નહીં, પરંતુ સોવિયત સંઘ અને કેટલાક અન્ય વૈશ્વિક નેતાઓ તરફથી પણ નિરાશા મળી હતી. તેમને થોડા વધુ શાંત થવા લાગ્યા હતા. એક સમયે તેમણે રાજીનામું આપવાની ઓફર પણ કરી હતી. ચહેરા પર હંમેશા સ્મિત ધરાવતા અને તેમના સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખનારા નહેરુ ચીનના યુદ્ધ બાદ શાંત અને ગંભીર બની ગયા હતા.

છેલ્લા દોઢ વર્ષમાં કોઇ ગંભીર બીમારી ન હોતી

નહેરુના સ્વાસ્થ્યને લઈને આવી કોઈ મોટી કે ગંભીર ઘટનાનો ઉલ્લેખ નથી. તે દરમિયાન તેમની નજીક રહેતા લોકો જણાવે છે કે, તેમણે ભારતની સેનાની તાકાત માટે ઘણું કામ કર્યું અને વૈશ્વિક સ્તરે પણ તેનો મજબૂતીથી સામનો કર્યો હતો, પરંતુ તેઓ અગાઉ જે ઉત્સાહ દેખાડતા હતા તે ચોક્કસપણે જોવા મળ્યો ન હતો.

મે 1964 માં સ્થિતિ

મે 1964 પહેલા પણ તેમની સ્થિતિ બહુ ગંભીર ન હતી, પરંતુ તેમની તબિયતને જોતા તેમને પોતાને આરામ આપવાની જરૂર હતી, તેથી તેઓ દેહરાદૂનમાં ચાર દિવસ આરામ કરવા માટે રજા પર ગયા હતા, પરંતુ અહીં તેમની તબિયતમાં ઘણો સુધારો જોવા મળ્યો છે, એવું કંઈ જોવા મળ્યું નથી. તે 26 મે ના રોજ પાછા ફર્યા હતા પરંતુ તેમના નજીકના અને પ્રિયજનોને તેમની તબિયતમાં ખાસ સુધારો જોવા મળ્યો ન હતો.

26 મે ની છેલ્લી સાંજ

26 મે ના રોજ નહેરુ સાંજે 04.00-05.00 વાગ્યાની આસપાસ દેહરાદૂનથી હેલિકોપ્ટર દ્વારા દિલ્હી જવા રવાના થયા હતા. એક નાનકડી ભીડ તેમને જોવા માટે આવી હતી. તે સાંજ છેલ્લી સાંજ હતી, જ્યારે નહેરુ છેલ્લે જાહેરમાં જોવા મળ્યા હતા. તેમણે હેલિકોપ્ટરના દરવાજે ઉભા રહીને હાથ મિલાવ્યા. ત્યારે ત્યાં હાજર રહેલા પત્રકાર રાજ કંવરને લાગ્યું કે, ડાબો હાથ ઊંચો કરતી વખતે નહેરુના ચહેરા પર થોડી પીડા ઉભરી આવી હતી. તેમની પુત્રી ઈન્દિરા તેમને સહારો આપવા ઊભી હતી. તેમને ડાબા પગને ખસેડવામાં પણ સમસ્યા થઇ રહી હતી.

26 મેની રાત્રે શું થયું હતું?

તે રાત્રે તેઓ થાકેલા દેખાતા હતા. તે સામાન્ય કરતાં વહેલા સૂઈ ગયા અને પછી તેમની રાત બેચેનીમાં પસાર થઈ હતી. તેઓ ઘણી વખત ઉઠ્યો હતા. તેઓ આખી રાત પડખા ફેરવતા રહ્યા અને પીઠની સાથે ખભામાં દુઃખાવાની ફરિયાદ કરતા રહ્યા. વિશ્વાસુ નોકર નાથુરામ તેમને દવાઓ આપીને અને પેઇન કિલર આપીને સૂવડાવવાનો પ્રયત્ન કરતા રહ્યા હતા.

27 મે ની સવાર

27 મે ના રોજ સવારે 06.30 કલાકે નહેરુને લકવો અને પછી હાર્ટ એટેક આવ્યો હતો. જે બાદ તેઓ બેભાન થઈ ગયા હતા. ઈન્દિરા ગાંધીએ તરત જ તેમના ડૉક્ટરોને બોલાવ્યા. ત્રણ ડૉક્ટરોએ ત્યાં પહોંચવાનો પૂરો પ્રયાસ કર્યો પણ નહેરુનું શરીર કોમામાં પહોંચી ગયું હતું. શરીર તરફથી કોઈ પ્રતિસાદ મળ્યો ન હતો, જેથી જાણી શકાય કે, સારવારની થોડી અસર થઈ રહી છે કે નહીં. ઘણા કલાકોની મહેનત બાદ તબીબોએ જવાબ આપ્યો અને બપોરે બે વાગે તેનું મોત નીપજ્યું હતું.

જવાહરલાલ નહેરુએ તેમની રાજકીય કારકિર્દીના વ્યસ્ત અને સંઘર્ષપૂર્ણ દિવસોમાં લખવા માટે સમય કાઢ્યો અને એકવિધ જેલવાસને પણ સર્જનાત્મક બનાવ્યો હતો. તેમની કૃતિઓ તેમને એક સંવેદનશીલ સાહિત્યકાર અને વિદ્વાન ઈતિહાસકાર તરીકે રજૂ કરે છે.

'પિતાના પત્રો'ના રૂપમાં સંકલિત પુત્રી ઈન્દિરા ગાંધીને લખેલા તેમના પત્રોમાં, વ્યક્તિ કુદરત પ્રત્યેની લગાવ અને દેશ અને વિશ્વની ચિંતાઓ પ્રત્યે દ્રષ્ટિ વિકસાવવાની ચિંતા જોઈ શકે છે.

તેમના પુસ્તક 'ડિસ્કવરી ઑફ ઈન્ડિયા'એ સફળતાના નવા માપદંડો સ્થાપિત કર્યા અને તેના પર આધારિત સિરિયલ 'ભારત એક ખોજ' તેને દરેક ઘરના ઘર સુધી લઈ ગઈ હતી. તેમની આત્મકથા 'એન ઓટોબાયોગ્રાફી'માં તેમણે સુંદર શબ્દોમાં તેમના જીવનચરીત્ર વર્ણવ્યું છે. આ પુસ્તકો ઉપરાંત, 'જવાહરલાલ નહેરુ મેમોરિયલ ફંડ' એ તેમના પ્રવચનો, લેખો અને પત્રો એકત્રિત કરીને હિન્દી અને અંગ્રેજીમાં 'જવાહરલાલ નહેરુ વાંગમય' પ્રકાશિત કર્યું છે.

English summary

Jawaharlal nehru death anniversary : know interesting facts about jawaharlal nehru.