World Elephant Day 2023: વિશ્વ હાથી દિવસનુ મહત્વ, ઉદ્દેશ, ઈતિહાસ અને રસપ્રદ વાતો

Published: Saturday, August 12, 2023, 12:59 [IST]

World Elephant Day 2023: દર વર્ષે 12 ઓગસ્ટના દિવસે વિશ્વ હાથી દિવસ મનાવવામાં આવે છે. દુનિયાનુ સૌથી વિશાળ અને દુર્લભ પ્રાણી હાથી લાખો વર્ષ જૂનુ સજીવ છે.

હાલમાં સમયમાં ગેરકાયદે શિકાર, દાણચોરી અને નિવાસની દુર્વ્યવસ્થાના કારણે હાથીઓની સંખ્યામાં ઝડપથી ઘટાડો થઈ રહ્યો છે. હાથીની સુરક્ષાને પ્રોત્સાહન આપવા અને તેની સામે આવતા પડકારો વિશે જાગૃતિ ફેલાવવા 12 ઓગસ્ટે વિશ્વ હાથી દિવસ મનાવવામાં આવે છે.

વિશ્વ હાથી દિવસનુ મહત્વ

વિશ્વ હાથી દિવસ એ જંગલી હાથીઓની સુરક્ષા અને સંરક્ષણ અંગે જાગૃતિ લાવવાનો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ દિવસ છે. આ દિવસ તેમના કિંમતી દાંડીનો શિકાર અને દાણચોરીને કારણે હાથીઓ માટે વધી રહેલા જોખમો વિશે શિક્ષિત કરવામાં મદદ કરે છે. વિશ્વ હાથી દિવસ માત્ર હાથીઓ વિશે જાગૃતિ જ નથી વધારતો, પરંતુ તેમની સુરક્ષા વ્યવસ્થાને મજબૂત કરવા તરફ પણ ધ્યાન દોરે છે. હાથી એક જાજરમાન અને વિસ્મયકારક પ્રાણી છે.

વિશ્વ હાથી દિવસનો ઈતિહાસ

તેની શરૂઆત સિમ એન્ડ એલિફન્ટ્સ ઇન્ટ્રોડક્શન ફાઉન્ડેશન દ્વારા વર્ષ 2011માં કરવામાં આવી હતી, પરંતુ 12 ઓગસ્ટ, 2012ના રોજ વિશ્વ હાથી દિવસની ઉજવણી કરવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. વિશ્વ હાથી દિવસની ઉજવણીનો મુખ્ય હેતુ સમગ્ર વિશ્વમાંથી હાથીઓની અદૃશ્ય થઈ રહેલી સંખ્યા તરફ વિશ્વભરનું ધ્યાન આકર્ષિત કરવાનો, તેમના સંરક્ષણ માટે જાગૃતિ ફેલાવવાનો અને સંરક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. તેનો હેતુ હાથીઓના પુનર્વસન, વધુ સારા સ્વાસ્થ્ય માટે, હાથીઓની ગેરકાયદેસર દાણચોરીને રોકવા માટે જરૂરી પગલાં લેવાનો છે.

હાથી વિશે રસપ્રદ વાતો

હાથીનું બચ્ચું જન્મની 20 મિનિટ પછી જ પોતાના પગ પર ઊભું રહે છે.
હાથીઓનો જીવનકાળ બહુ મોટો હોય છે. તે વન્યજીવોમાં સૌથી લાંબા સમય સુધી જીવિત રહે છે.
હાથીઓની શ્રવણ શક્તિ બહુ સારી હોય છે જેનાથી તે દૂરથી આવતા અવાજને પણ સાંભળી શકે છે.
હાથી સૌથી બુદ્ધિશાળી પ્રાણી છે. તે દરિયાઈ ભૂમિનો ઉપયોગ કરીને સફળતાપૂર્વક સિક્કા શોધવામાં સક્ષમ હોય છે.
હાથીઓમાં માતૃત્વનુ ખાસ મહત્વ છે. એક માદા હાથી ગર્ભધારણ કાળનના લગભગ 22 મહિના સુધી ગર્ભમાં રહે છે અને પછી તેનુ બચ્ચુ જન્મે છે.
દક્ષિણ આફ્રિકામાં હાથીઓનું મહત્તમ વજન 5 હજાર કિલો જેટલું હોવાનું કહેવાય છે.
એક સ્વસ્થ હાથી એક દિવસમાં 150 કિલો ખોરાક ખાય છે અને લગભગ 80 ગેલન પાણી પીવે છે.
હાથીને વિશ્વ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ પ્રાણી માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે જંગલમાં રહેતા અન્ય જંગલી પ્રાણીઓની ઇકોસિસ્ટમને જાળવવામાં વિશેષ ભૂમિકા ભજવે છે.
હાલમાં, ભારતના 14 રાજ્યોમાં લગભગ 65 હજાર ચોરસ કિલોમીટરમાં હાથીઓ માટેના કુલ 30 જંગલ વિસ્તારો સરકાર દ્વારા સુરક્ષિત અને સંરક્ષિત છે.
હાથીઓ હંમેશા ટોળામાં ચાલે છે, જેના કારણે ગાઢ જંગલોમાં રસ્તો આપોઆપ બની જાય છે, જેનાથી જંગલના અન્ય પ્રાણીઓને ફાયદો થાય છે.
એશિયન હાથીઓની કુલ વૈશ્વિક વસ્તીના 60 ટકાથી વધુ ભારતમાં છે.
સનાતન ધર્મમાં હાથીને ભગવાન ગણેશનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.