વૈજ્ઞાનિકો પ્રયોગો માટે ઉંદરોને જ કેમ પસંદ કરે છે? જાણો શું છે કારણ?

દુનિયાભરના વૈજ્ઞાનિકો દવાઓથી લઈને વિવિધ કેમિકલોના પરિક્ષણો કરતા રહે છે. આ પરિક્ષણો માનવજાત માટે મદદરૂપ થાય છે.

તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે વૈજ્ઞાનિકો આવા પરિક્ષણો માણસ પર કરતા પહેલા ઉંદરો પર કરે છે. ઉંદરોના આધારે જ સફળ કે નિષ્ફળ પરિક્ષણો નક્કી થાય છે અને માણસ પર ટેસ્ટ કરાય છે.

અહીં એક સવાલ એ છે કે પૃથ્વી પરના હજારો જીવોમાંથી વૈજ્ઞાનિકો તેમના પરિક્ષણો માટે ઉંદરોને જ કેમ પસંદ કરે છે? તેનામાં એવુ શું ખાસ છે?

ઉંદર અને માણસો એકબીજાથી અલગ છે પરંતુ બન્નેના જીનોમમાં ઘણી સમાનતાઓ છે. ઉંદરો અને મનુષ્યો બંને અદ્ભુત કૃત્રિમ જીવ છે અને ડીએનએ ઘણી સમાનતા છે. ઉંદર અને માણસના શરીરમાં ઘણી જૈવિક પ્રક્રિયાઓ અને પ્રણાલીઓ સમાન જોવા મળે છે.

ઉંદરો અને માણસો બંનેની રોગપ્રતિકારક શક્તિ, મગજનું માળખું, હોર્મોનલ સિસ્ટમ અને અંગના કાર્યો મળતા આવે છે. આ જ કારણ છે કે મનુષ્યો પર પ્રયોગ કરતા પહેલા ઉંદરો પર પ્રયોગ કરવામાં આવે છે. આનાથી વૈજ્ઞાનિકોને ખબર પડે છે કે તે માણસો પર કેવી અસર કરશે.

ઉંદરો અને માણસો વચ્ચેની સમાનતા સિવાય લેબમાં ઉંદરોનો ઉપયોગ કરવા માટેનું બીજું કારણ તેમના પર કોઈપણ પ્રયોગની અસર ખૂબ જ ઝડપથી થાય તે છે. આનાથી વૈજ્ઞાનિકોને દવાઓની અસર ઝડપથી માપવાની તક મળે છે.

ઉંદર એવા જીવો છે જેને લેબમાં નિયંત્રિત વાતાવરણમાં રાખી શકાય છે. અહીં તેમના આહાર, જીવનશૈલી અને વર્તનના તમામ પાસાઓ પર સરળતાથી નજર રાખી શકાય છે. આ વૈજ્ઞાનિકોને એ સમજવામાં મદદ કરે છે કે આહાર, હવામાન અને હવાની ગુણવત્તા પણ પ્રયોગને કેવી રીતે અસર કરે છે.

આ ઉપરાંત, ઉંદરોનો ઉપયોગ પ્રયોગો માટે પણ થાય છે. તેમની આયુષ્ય ટૂંકી છે અને તેઓ ઝડપથી પ્રજનન કરે છે. આ ઉપરાંત ઉંદરો પર પ્રયોગ કરવાથી કોઈ નૈતિક સમસ્યા ઊભી થતી નથી.

English summary

Why do scientists choose rats for experiments? Know what is the reason?