Science News : વાદળો વચ્ચે કેવી રીતે ચમકે વીજળી, જાણો વીજળી સાથે જોડાયેલા તથ્યો

Science News : વરસાદના મોસમમાં ઘણીવાર વીજળી જોવા મળે છે. જેમાં ઘણીવાર આ વીજળી જમીન પર ત્રાટકે છે. વાદળોમાં ગડગડાટ થાય છે. ઉત્તર ભારતમાં વીજળી પડવાને કારણે ઘણા લોકોના મોત થયા છે. વાદળો વચ્ચે ઘણા લોકોએ પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો છે.

શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે, વાદળો વચ્ચે આ વીજળી કેવી રીતે બને છે? તે જ્યાં પડે છે, ત્યાં પાયમાલી સર્જે છે. વરસાદ દરમિયાન વાદળો વચ્ચે વીજળી ઘણીવાર ગર્જના સાથે આવે છે. ક્યારેક તેના પડવાથી વ્યક્તિ ઘાયલ થાય છે, તો ક્યારેક તેની પકડને કારણે મૃત્યુ પણ થાય છે. વરસાદી ઋતુમાં વીજળી પડવાની ઘટનાઓ વધુ જોવા મળે છે.

વાદળો વચ્ચે વીજળી શા માટે ચમકે છે? - વર્ષ 1872 માં વૈજ્ઞાનિક બેન્જામિન ફ્રેન્કલીને પ્રથમ વખત વાદળો વચ્ચે વીજળીનું ચોક્કસ કારણ આપ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, વાદળોમાં પાણીના નાના-નાના કણો હોય છે, જે હવાને ઘસવાથી ચાર્જ થઈ જાય છે. કેટલાક વાદળો હકારાત્મક ચાર્જ મેળવે છે, જ્યારે કેટલાક નકારાત્મક ચાર્જ મેળવે છે.

જ્યારે બંને પ્રકારના ચાર્જના વાદળો આકાશમાં એકબીજા સાથે અથડાય છે, ત્યારે લાખો વોલ્ટની વીજળી ઉત્પન્ન થાય છે. ક્યારેક આ રીતે ઉત્પન્ન થતી વીજળી એટલી બધી હોય છે કે, તે પૃથ્વી સુધી પહોંચી જાય છે. આ ઘટનાને લાઈટનિંગ સ્ટ્રાઈક કહેવામાં આવે છે.

વાદળો શા માટે ગર્જના કરે છે? - જ્યારે આ રીતે આકાશમાં વીજળી ઉત્પન્ન થાય છે, ત્યારે વાદળોની વચ્ચે રહેતી જગ્યાએ વીજળીનો પ્રવાહ વહેવા લાગે છે. આનાથી મોટી માત્રામાં તેજ ઉત્પન્ન થાય છે, જેના કારણે આકાશમાં વાદળોની વચ્ચે ચમક જોવા મળે છે.

વિદ્યુત પ્રવાહના પ્રવાહને કારણે, ઘણી ગરમી ઉત્પન્ન થાય છે, જેના કારણે હવા વિસ્તરે છે, અને તેના કારણે લાખો કણો એકબીજા સાથે અથડાય છે. આ વાદળોની વચ્ચે ગર્જના બનાવે છે, જેનો અવાજ પૃથ્વી પર સંભળાય છે.

પહેલા પ્રકાશ અને પછી ગર્જનાનો અવાજ કેમ આવે છે? - વીજળી અને ગર્જના એકસાથે થાય છે. જોકે, વીજળીના ચમકારા પહેલા જોવા મળે છે. આનું સૌથી મોટું કારણ એ છે કે, પ્રકાશની ગતિ ધ્વનિ કરતાં ઘણી વધુ ઝડપી છે. પ્રકાશની ઝડપ 30,0000 કિલોમીટર પ્રતિ સેકન્ડ છે, જ્યારે અવાજની ઝડપ 332 મીટર પ્રતિ સેકન્ડ હોય છે.

English summary

Science News : How know the facts related to lightning