Historty of plastic surgery: કોણે કરી હતી દુનિયાની પહેલી પ્લાસ્ટિક સર્જરી, જાણો પ્લાસ્ટિક સર્જરીનો ઇતિહાસ

Historty of plastic surgery: મહર્ષિ સુશ્રુતને સર્જરીના પિતા માનવામાં આવે છે. તેઓ પ્રાચીન ભારતના જાણીતા સર્જન હતા. તેમના દ્વારા લખાયેલી સુશ્રુત સંહિતામાં નાકની પ્લાસ્ટિક સર્જરીનો ઉલ્લેખ છે.

તેની પાછળનું કારણ પણ ખૂબ જ રસપ્રદ છે, જેને જાણીને તમે પણ ચોંકી જશો. ચાલો આ અહેવાલમાં આપણે જાણીશું કે, પ્લાસ્ટિક સર્જરી કેવી રીતે શરૂ થઈ અને તે પ્રાચીન ભારતમાં કેવી રીતે કરવામાં આવતી હતી.

ભારતમાંથી થઈ હતી પ્લાસ્ટિક સર્જરીની શરૂઆત - શું તમે પણ અત્યાર સુધી માનતા હતા કે, પ્લાસ્ટિક સર્જરી એ વિદેશની ભેટ છે, તો આજે અમે તમને એક એવી વાત જણાવીશું જે જાણીને તમે પણ ચોંકી જશો.

ઉલ્લેખનીય છે કે, લગભગ 3 હજાર વર્ષ પહેલા પ્રાચીન ભારતીય ડૉક્ટર સુશ્રુતે પ્રથમ વખત નાકની સર્જરી કરી હતી. સ્કિન ગ્રાફ્ટિંગ શું છે અને તે કેવી રીતે કરવામાં આવે છે તેનો પણ તેમણે તેમના પુસ્તકમાં ઉલ્લેખ કર્યો છે.

પ્રાચીન ભારતમાં ગંભીર ગુનાઓ માટે નાક અને કાન કાપી નાખવામાં આવતા હતા. સજાની આ જોગવાઈને કારણે ગુનેગારોએ બાદમાં મેડિકલ સાયન્સની મદદથી આ અંગો પરત લાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

આવી સ્થિતિમાં મહર્ષિ સુશ્રુતને પ્લાસ્ટિક સર્જરીની જરૂરિયાત અનુભવાઈ અને તેમણે નાકની પુનઃનિર્માણ સર્જરી પણ સફળતાપૂર્વક કરવાનું શરૂ કર્યું હતું.

સુશ્રુત સંહિતામાં લગભગ 300 પ્રકારની સર્જિકલ પ્રક્રિયાઓ વિશે માહિતી છે. તેમાં મૂત્રાશયની પથરી, મોતિયા, હર્નીયા અને સર્જરી દ્વારા ડિલિવરીનો પણ ઉલ્લેખ છે.

શસ્ત્રક્રિયા પછી ચેપ અટકાવવાની રીતો - સુશ્રુત સંહિતામાં ઉલ્લેખ છે કે, પ્રાચીન ભારતમાં સુશ્રુત નાકની શસ્ત્રક્રિયા દરમિયાન વ્યક્તિના ગાલ અથવા કપાળની ચામડી લેતા હતા અને શસ્ત્રક્રિયા દરમિયાન તેનો ઉપયોગ કરતા હતા.

આટલું જ નહીં, સર્જરી બાદ પણ સુશ્રુત પાસે વિવિધ પ્રકારના ઈન્ફેક્શનથી બચવા માટે અનેક પ્રકારની દવાઓ હતી, જેને કોટનની મદદથી શરીરના ભાગ પર લપેટીને આવરી લેવામાં આવી હતી.

સુશ્રુત સંહિતા પશ્ચિમી દેશોમાં પહોંચી - 8મી સદીમાં સુશ્રુત સંહિતાના અરબી ભાષામાં અનુવાદ પછી તે પશ્ચિમી દેશોમાં પણ પહોંચી. એટલું જ નહીં, મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, 1793માં ભારતમાં તેમના રોકાણ દરમિયાન બે અંગ્રેજ સર્જનોએ પોતાની આંખોથી નાકની સર્જરી પણ જોઈ હતી. તેનો ઉલ્લેખ લંડનના જેન્ટલમેન મેગેઝીનમાં પણ જોઈ શકાય છે.

માહિતી અનુસાર, આ પ્રક્રિયાને જાણ્યા અને સમજ્યા પછી, એક બ્રિટિશ સર્જન જોસેફ કોન્સ્ટેન્ટિને લગભગ 20 વર્ષ સુધી મૃતદેહો સાથે તેની પ્રેક્ટિસ કરી અને ત્યારબાદ 1814માં તેમના દ્વારા કરવામાં આવેલ ઓપરેશન પણ સફળ રહ્યું હતું.

સુશ્રુત સંહિતામાં 1100 રોગોનો ઉલ્લેખ - સુશ્રુત સંહિતામાં શસ્ત્રક્રિયા સંબંધિત અગિયારસો રોગોનો પણ ઉલ્લેખ છે અને તેમની સારવાર માટે 650 પ્રકારની દવાઓનો પણ ઉલ્લેખ છે. ઈજા પછી લોહીનો પ્રવાહ બંધ કરવાનો મામલો હોય કે તૂટેલા હાડકાં જોડવાની વાત હોય.

નોંધનીય છે કે, પ્રાચીન ભારતમાં, કાપેલા ભાગોને ટાંકવા માટે ટાંકાઓની જગ્યાએ કીડીઓનો ઉપયોગ કરવાનો પણ ઉલ્લેખ છે, તેમના જડબા ઘાને ક્લિપ કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા હતા.

English summary

Maharishi Sushruta performed the world's first plastic surgery, know History of plastic surgery