Loksabha Election : જાણો કેવી રીતે નક્કી થાય છે લોકસભા ચૂંટણીની તારીખો?

દેશમાં લોકસભા ચૂંટણી યોજાવા જઈ રહી છે. તમામ પાર્ટીઓએ કમર કસી લીધી છે ત્યારે તમે એ નહીં જાણતા હોય કે લોકસભા ચૂંટણીની તારીખો કેવી રીતે નક્કી થાય છે?

17મી લોકસભાનો કાર્યકાળ 16 જૂન 2024ના રોજ સમાપ્ત થશે. 2019ની લોકસભા ચૂંટણી એપ્રિલ-મે દરમિયાન યોજાઈ હતી. હવે 18મી લોકસભાના સભ્યોની ચૂંટણી થવાની છે.

સવાલ એ છે કે 2024ની લોકસભા ચૂંટણી ક્યારે યોજાશે. જો કે ચૂંટણી પંચ દ્વારા હજુ સુધી ચૂંટણીની તારીખો સત્તાવાર રીતે જાહેર કરવામાં આવી નથી. ભૂતકાળની ચૂંટણીઓના આધારે સંભવિત સમય મર્યાદાનો અંદાજ લગાવી શકાય છે.

કેવી રીતે નક્કી થાય છે લોકસભા ચૂંટણીની તારીખો?
ભારતીય ચૂંટણી પંચ લોકસભા, વિધાનસભા અને રાજ્યસભાની ચૂંટણીઓનું આયોજન કરવાનું કામ કરે છે. નિર્ધારિત સમય મર્યાદામાં ચૂંટણી પૂર્ણ કરવાની ચૂંટણી પંચની ફરજ છે.

લોકસભા ચૂંટણીની તારીખ નક્કી કરવામાં આયોગની મુખ્ય ભૂમિકા હોય છે. લોકસભાનો કાર્યકાળ પાંચ વર્ષનો હોય છે. મુદતની મર્યાદા પુરી થાય તે પહેલા ચૂંટણી પૂર્ણ થવી જોઈએ.

ચૂંટણીની તારીખો નક્કી કરતી વખતે પંચે ઘણી બાબતોને ધ્યાનમાં રાખવાની હોય છે. ચૂંટણી માટે એવી તારીખ પસંદ કરવાની હોય છે જે દરમિયાન હવામાન અનુકૂળ હોય. વધુ પડતી ગરમી કે અતિશય વરસાદની શક્યતાને ધ્યાનમાં લીધા બાદ જ તારીખ નક્કી કરવામાં આવે છે.

આ સિવાય તારીખો પસંદ કરતી વખતે એ વાતનું પણ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે કે તેનાથી કોઈ રાજકીય પક્ષને ફાયદો ન થાય અને ચૂંટણી નિષ્પક્ષ રીતે થાય. આ બધી બાબતો ઉપરાંત એ સુનિશ્ચિત કરવું પણ જરૂરી છે કે તે સમયગાળા દરમિયાન કોઈ ધાર્મિક તહેવાર, રાષ્ટ્રીય રજા અથવા પરીક્ષાના પેપરની તારીખ ન હોય. ચૂંટણીની તારીખ નક્કી કરતી વખતે સુરક્ષા દળોની હાજરીને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.

ચૂંટણીની તારીખો ક્યારે જાહેર થાય છે?
છેલ્લી બે લોકસભા ચૂંટણીની તારીખોની જાહેરાત પર નજર કરીએ તો ચૂંટણીની તારીખોની જાહેરાત અને મતદાન વચ્ચે લગભગ 40 થી 50 દિવસનું અંતર હતું. 2019ની લોકસભા ચૂંટણી 11 એપ્રિલથી 19 મે વચ્ચે સાત તબક્કામાં યોજાઈ હતી પરંતુ ચૂંટણી પંચે માર્ચની શરૂઆતમાં તારીખોની જાહેરાત કરી હતી.

પંચ દ્વારા 5 માર્ચે 2014ની લોકસભા ચૂંટણીની તારીખો જાહેર કરવામાં આવી હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન 9 તબક્કામાં ચૂંટણી યોજાઈ હતી. છેલ્લી બે લોકસભા ચૂંટણીના આધારે અનુમાન લગાવવામાં આવી રહ્યું છે કે આ વર્ષે પણ માર્ચના પહેલા સપ્તાહમાં ચૂંટણીની તારીખોની જાહેરાત થઈ શકે છે.

English summary

Loksabha Election : Know how the Loksabha election dates are decided?