દિલ્હીમાં કોંગ્રેસ માટે શરૂથી શરૂઆત કરવાનો પડકાર

કેન્દ્રીય ચૂંટણી પંચે દિલ્હીની વિધાનસભાની ચૂંટણી જાહેર કરી દીધી છે અને આ સાથે જ ત્યાંની ચૂંટણીમાં પોતાનું નસીબ અજમાવવા માંગતા રાજકીય પક્ષોના ચૂંટણી પ્રચારને વેગ આપ્યો છે.

આ પક્ષોમાં આમ આદમી પાર્ટી અને ભાજપ આગળ છે જ્યારે ભૂતકાળમાં 15 વર્ષ સુધી સત્તામાં રહેલી કોંગ્રેસ પાર્ટી આ બંને પક્ષોથી ઘણી પાછળ છે.

ગંભીર ભ્રષ્ટાચારના આરોપોથી ઘેરાયેલી શાસક આમ આદમી પાર્ટી એવું માની રહી છે કે દિલ્હીના લોકોએ ત્રીજી વખત સત્તાની ચાવીઓ તેમને સોંપવાનો નિર્ણય લીધો છે, જ્યારે ભાજપને વિશ્વાસ છે કે તે જનતાને આપેલા તમામ વચનો પૂરા કરશે.

દિલ્હીના લોકો. દિલ્હીના મતદારો હવે આમ આદમી પાર્ટીથી મોહભંગ થઈ ગયા છે જે 2014 માં ખરાબ રીતે નિષ્ફળ ગઈ અને આ ચૂંટણીઓમાં લોકો તેને ગૃહમાં વિપક્ષની ભૂમિકા ભજવવા માટે મજબુર કરશે.

કોઈ શંકા નથી કે ભાજપ અને આમ આદમી પાર્ટી બંનેના કાર્યકરો ઉત્સાહ અને જોશથી ભરેલા છે, બંને પક્ષોનું નેતૃત્વ તેમના કાર્યકરોનું મનોબળ ઊંચું રાખવા માટે કોઈ કસર છોડી રહ્યું નથી.

બીજી તરફ દિલ્હીમાં કોંગ્રેસ નેતૃત્વએ પોતે સ્વીકાર્યું છે કે આ ચૂંટણીઓમાં તેણે શૂન્યથી શરૂઆત કરવી પડશે. જે પક્ષના નેતાઓ એટલા નિરાશ થઈ ગયા છે કે તેઓ શરૂઆતથી શરૂઆત કરવાની નિરાશા જાહેરમાં વ્યક્ત કરવામાં અચકાતા નથી, તેવા પક્ષના કાર્યકરોની માનસિક સ્થિતિનો અંદાજ લગાવવો મુશ્કેલ નથી.

વાસ્તવિકતા એ પણ છે કે દિલ્હીની છેલ્લી બે વિધાનસભા ચૂંટણીઓમાં કોંગ્રેસ પાર્ટીને એક પણ બેઠક પર જીતી શકી નથી. તેથી તેને શૂન્યથી શરૂઆત કરવી પડે છે.

2013 ની દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસે આમ આદમી પાર્ટી સાથે ગઠબંધન કરીને ચૂંટણી લડી હતી. ત્યારબાદની બંને વિધાનસભા ચૂંટણીઓમાં આમ આદમી પાર્ટીએ કોંગ્રેસ સાથે ગઠબંધન કરવાનું ટાળ્યું હતું, જેના પરિણામો કોંગ્રેસને મળ્યા હતા અને મોટી કિંમત ચૂકવવી પડી. હવે દેખાતી સંભાવનાઓ પરથી એવું લાગે છે કે આ ચૂંટણીઓમાં પણ તેના માટે નિરાશાની આ સ્થિતિને દૂર કરવી શક્ય નહીં બને.

દિલ્હીમાં કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતાઓ જે રીતે આમ આદમી પાર્ટી અને અરવિંદ કેજરીવાલ વિરુદ્ધ નિવેદનો આપી રહ્યા છે તે ઈન્ડિયા એલાયન્સના અન્ય ઘટક પક્ષોને પસંદ નથી આવી રહ્યું. તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને સમાજવાદી પાર્ટીએ તો અરવિંદ કેજરીવાલના સમર્થનમાં નિવેદનો પણ જારી કર્યા છે.

સમાજવાદી પાર્ટીના પ્રમુખ અખિલેશ યાદવે પણ જાહેરાત કરી છે કે તેઓ દિલ્હીમાં તેમની ચૂંટણી રેલીઓમાં અરવિંદ કેજરીવાલ સાથે સ્ટેજ શેર કરશે. એ સ્પષ્ટ છે કે ઈન્ડિયા ગઠબંધનનો મુખ્ય ઘટક હોવા છતાં કોંગ્રેસ પાર્ટી દિલ્હી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં અલગ પડી ગઈ હોય તેવું લાગે છે.

કોંગ્રેસના રાષ્ટ્રીય નેતાઓ સામે એ મૂંઝવણ ઊભી થઈ છે કે તેઓ તેમના પક્ષના ઉમેદવારોના સમર્થનમાં દિલ્હીમાં યોજાઈ રહેલી ચૂંટણી રેલીઓમાં હાજરી આપવામાં ખચકાઈ રહ્યા છે.

દિલ્હીમાં કોંગ્રેસ પાર્ટીના નેતાઓના નિવેદનો દર્શાવે છે કે કોંગ્રેસ આ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં આમ આદમી પાર્ટીને સત્તા પરથી દૂર કરવા માંગે છે, ભલે સત્તાની બાગડોર ભાજપના હાથમાં આવે.

કદાચ આ જ કારણ છે કે આમ આદમી પાર્ટીએ કોંગ્રેસ પર ભાજપના ઈશારે કામ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. આમ આદમી પાર્ટીએ તો ધમકી પણ આપી છે કે જો કોંગ્રેસ પોતાનું વલણ નહીં બદલે તો તે ઓલ ઈન્ડિયા એલાયન્સના નેતૃત્વમાં કોંગ્રેસની હકાલપટ્ટીની માંગણી કરવાથી અચકાશે નહીં.

એમાં કોઈ શંકા નથી કે કોંગ્રેસ પાર્ટી દિલ્હી વિધાનસભા બેઠકો પર ત્રિકોણીય સ્પર્ધા બનાવવા માટે તમામ પ્રયાસો કરશે જ્યાં તેણે તેના ઉમેદવારોના નામ જાહેર કર્યા છે. પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે કોંગ્રેસ પાર્ટી કોના મત કાપવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે?

એ વાત સરળ છે કે જે રીતે તે આમ આદમી પાર્ટી પર લોકોને આપેલા વચનો તોડવા અને ભ્રષ્ટાચારને પ્રોત્સાહન આપવાનો આરોપ લગાવી રહી છે તેનાથી આમ આદમી પાર્ટીને નુકસાન થશે તે નિશ્ચિત છે, પરંતુ કોંગ્રેસ પાર્ટી કદાચ એ હકીકતથી વાકેફ નથી કે તે આમ આદમી પાર્ટી પર વચનો તોડવાનો આરોપ લગાવી રહી છે.

તેનાથી કોંગ્રેસને જેટલું નુકસાન થશે તેટલો જ ભાજપને ફાયદો થશે કારણ કે દિલ્હીના મતદારો સારી રીતે જાણે છે કે કોંગ્રેસ આ ચૂંટણીઓમાં પણ કોઈ પ્રગતિ કરી શકશે નહીં. મતદારો માટે જે લોકો આમ આદમી પાર્ટીની સરકારથી નારાજ છે તેમના માટે ભાજપથી સારો કોઈ વિકલ્પ નથી.

English summary

The challenge for Congress in Delhi is to start from scratch.