વિશ્વ બેંકે ભારતના જીડીપી અનુમાન ઘટાડ્યું, જાણો 3 કારણો

વિશ્વ બેંક નાણાકીય વર્ષ 2023/24 (એપ્રિલથી માર્ચ)માં ભારતમાં વૃદ્ધિ ધીમી થઇને 6.3 ટકા થવાની આશા રાખે છે. આ અગાઉના 6.6 ટકાના અનુમાન કરતાં 0.3 ટકા પોઇન્ટ ડાઉનવર્ડ રિવિઝન છે. વિશ્વ બેંકે આગાહીને સુવ્યવસ્થિત કરવાના મુખ્ય કારણોમાંનું એક ઉચ્ચ ફુગાવાને કારણે છે, જે ખાનગી વપરાશમાં મંદી તરફ દોરી જાય છે.

જ્યારે પણ ફુગાવો ઊંચો હોય છે, ત્યારે નિકાલજોગ આવક ઓછી રહે છે, જેનો અર્થ થાય છે કે, વપરાશ ઓછો છે અને તેથી વૃદ્ધિ થાય છે.

ઊંચા ફુગાવાનો અર્થ પણ ઊંચા વ્યાજ દરો થાય છે, જે આખરે વ્યક્તિઓ અને કોર્પોરેટ દ્વારા ઓછા ઉધાર તરફ દોરી જાય છે, જે વૃદ્ધિને સીધી અસર કરે છે.

અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, એપ્રિલ 2023માં ભારતમાં CPI ફુગાવો ઝડપથી ઘટીને 4.7 ટકા થઈ ગયો છે, જે RBIની 6 ટકાની ઉપલી સહિષ્ણુતા મર્યાદાથી નીચે આવે છે. હવે આશા છે કે, આરબીઆઈ આ વર્ષના અંતમાં વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો કરવાનું શરૂ કરશે, જે વૃદ્ધિ માટે સારું હોવું જોઈએ.

ભારતના જીડીપી અનુમાનને ટ્રિમ કરવાનું આ બીજું કારણ હોઈ શકે છે. ચાલો રાજકોષીય એકત્રીકરણને થોડું સમજાવીએ. સરકાર હાલમાં રાજકોષીય ખાધ ચલાવે છે, જે કંઈ નથી, પરંતુ સરકારનો ખર્ચ તેની આવક કરતાં વધુ છે. રાજકોષીય ખાધ ઘટાડવા માટે સરકાર ખર્ચમાં ઘટાડો કરે છે.

કેન્દ્રીય બજેટમાં નાણાકીય વર્ષ 2023-24 માટે સરકારનું ગ્રોસ માર્કેટ બોરોઇંગ રૂપિયા 15.43 લાખ કરોડ રહેવાનો અંદાજ છે. વ્યાજદરમાં વધારો થયો હોવાથી, સરકારના ઉધાર ખર્ચમાં પણ વધારો થાય છે, જેના કારણે રાજકોષીય ખાધના ઊંચા સ્તરની ચિંતાઓને કારણે ખર્ચમાં અવરોધો આવે છે.

માર્ચ 2023 ના રોજ પૂરા થયેલા છેલ્લા નાણાકીય વર્ષ માટે ભારતની 6.4 ટકાની રાજકોષીય ખાધ એક વર્ષ અગાઉની સરખામણીએ સંકુચિત થઈ હતી અને સરકારના લક્ષ્યાંકને પણ પૂરો કર્યો હતો, જે ઉમળકાભેર કરવેરા રસીદ અને ઓછી ચૂકવણીઓમાંથી કેટલીક નાણાકીય હેડરૂમ દ્વારા સહાયિત હતી.

નિષ્કર્ષમાં ઉચ્ચ ફુગાવાના કારણે ખાનગી વપરાશમાં મંદી, રાજકોષીય એકત્રીકરણ અને ઋણ ખર્ચમાં વધારો એ આગાહીને કાપવાના કેટલાક કારણો છે.

English summary

World Bank Lowers India's GDP Forecast, Know 3 Reasons