FPO શું છે? અદાણીનો FPO કેમ છે ચર્ચામાં?

અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝે તેનો એફપીઓ પાછો ખેંચી લીધો છે, તે સંપૂર્ણ સબ્સ્ક્રાઇબ હોવા છતાં, કંપનીએ તેને પાછો લીધો છે.

અદાણી એન્ટરપ્રાઈઝનો એફપીઓ જે રીતે ચર્ચામાં છે, તે પછી દરેકના મનમાં એક પ્રશ્ન ચોક્કસ છે કે આખરે આ એફપીઓ શું છે. તમે IPO વિશે તો સાંભળ્યું જ હશે, ઘણા લોકો આ શબ્દથી પરિચિત હશે, પરંતુ FPO વિશે બહુ ઓછા લોકો જાણે છે. વાસ્તવમાં IPO અને FPO વચ્ચે મૂળભૂત તફાવત છે, જેને સમજ્યા પછી તમને તમારા પ્રશ્નોના જવાબ સરળતાથી મળી જશે.

કેમ લાવવામાં આવે છે IPO-FPO

FPO ને સમજતા પહેલા, તમારા માટે IPO શું છે તે સમજવું જરૂરી છે. IPO વિશે વાત કરીએ તો, જ્યારે પણ કોઈ કંપની શરૂઆતના તબક્કામાં સારું પ્રદર્શન કરે છે અને તે તે કંપનીના બિઝનેસને આગળ વધારવા માંગે છે, ત્યારે કંપનીને તેના માટે વધુ પૈસાની જરૂર હોય છે. આ નાણાંની વ્યવસ્થા કરવા માટે બે મુખ્ય વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે, પહેલો એ કે કંપની લોન લે અને બીજી રીત એ છે કે કંપની તેના શેરને સાર્વજનિક કરીને નાણાં એકત્ર કરે. પ્રથમ વિકલ્પ એટલે કે દેવું મુશ્કેલ પડકાર છે, કંપનીએ વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે, પરંતુ આ પડકાર શેરોને સાર્વજનિક કરીને નાણાં એકત્ર કરવામાં નથી. આ જ કારણ છે કે કંપનીઓ શેરબજારમાં IPO દ્વારા રોકાણકારો પાસેથી નાણાં એકત્ર કરે છે.

IPO શું છે?

જ્યારે પણ કંપની શેરબજારમાં પ્રથમ વખત તેના શેર ઓફર કરે છે, ત્યારે તેને IPO કહેવામાં આવે છે. પ્રારંભિક જાહેર ઓફરમાં રોકાણ કરનારાઓને કંપનીમાં હિસ્સો મળે છે. જ્યારે પણ કંપની IPO લાવે છે, તેની પાછળનું મુખ્ય કારણ એ છે કે કંપની તેના બિઝનેસને મોટા સ્તરે લઈ જવા માંગે છે. અથવા કંપની તેના બિઝનેસને વધુ મજબૂત કરવા IPO લાવી શકે છે. કેટલીક કંપનીઓ તેમના વ્યવસાયના દેવાની ચૂકવણી કરવા માટે IPO પણ બહાર પાડે છે. IPOની સમગ્ર પ્રક્રિયા સેબીની દેખરેખ હેઠળ છે. કંપનીએ સેબીના નિયમોનું પાલન કરવું પડશે.

FPO કેમ લવાય છે?

બીજી બાજુ, જો આપણે FPO વિશે વાત કરીએ, તો જ્યારે કોઈ કંપની પહેલેથી જ શેરબજારમાં લિસ્ટેડ હોય છે, એટલે કે, તે પહેલાથી જ શેરબજારમાં હાજર હોય છે અને તે કંપની ફરીથી લોકો પાસેથી પૈસા લેવા માંગે છે, ત્યારે તે FPO લાવે છે. એટલે કે ફોલોન પબ્લિક ઓફર લાવે છે આવી સ્થિતિમાં, જો આપણે અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝની વાત કરીએ, તો આ કંપની પહેલેથી જ બજારમાં લિસ્ટેડ છે. અદાણી એન્ટરપ્રાઈઝ રૂ. 20,000 કરોડ એકત્ર કરવા માટે તેની કંપનીના નવા શેર રોકાણકારોને ઓફર કરવા માંગે છે.

અદાણી એન્ટરપપ્રાઇઝે કેમ લાવ્યો FPO

અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસે FPO લાવવાનું મુખ્ય કારણ એ છે કે કંપની તેની કેટલીક કંપનીઓ માટે મૂડી ખર્ચનું ભંડોળ લાવવા માંગે છે. આ કંપનીઓને આગળ લઈ જવા માટે અદાણી FPO લાવી છે. બીજા કારણ વિશે વાત કરીએ તો, અદાણી ગ્રૂપ પર કેટલાક દેવાં છે, જેને ચૂકવવા માટે કંપની FPO લાવી છે. કંપનીને તેની ઓફિસ વગેરેમાં અમુક ખર્ચ (સામાન્ય કોર્પોરેટ હેતુ)ની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા પૈસાની જરૂર હોય છે, આ માટે કંપનીને પૈસા જોઈએ છે. પરંતુ બજારની અસ્થિરતાને કારણે ગૌતમ અદાણીએ FPO સંપૂર્ણ સબસ્ક્રાઇબ થયા બાદ પણ FPO પાછી ખેંચી લેવાનો નિર્ણય લીધો છે.

English summary

What is FPO? Why is Adani's FPO in discussion?