Stock Matket : કંપનીઓ કેમ લાવે છે IPO? જાણો તેનાથી તમને શું ફાયદો થાય?

By Desk

Published: Friday, August 2, 2024, 20:41 [IST]

Stock Matket : શેર બજારમાં રોકાણ કરનારા લોકો નવી કંપનીના આઈપીઓ પર ખાસ નજર રાખે છે. આઈપીઓમાં ઘણી વખત ફાયદો તો ઘણી વખત નુકસાન પણ થઈ શકે છે.

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં માર્કેટમાં રેકોર્ડ આઈપીઓ આવ્યા છે, જેમાં ઘણામાં લોકોએ રોકાણ કરીને શરૂઆતી નફો કર્યો છે, જ્યારે કેટલીક કંપનીઓના આઈપીઓમાં લોકોને નુકસાન થયું છે.

ઓલા ઈલેક્ટ્રિક પણ તેનો આઈપીઓ લઈને આવી છે. આ સ્થિતિમાં ફરી એકવાર આ શબ્દ ચર્ચામાં છે અને લોકો જાણવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે કે IPO શું છે. અમે તમને IPO વિશે ખૂબ જ સરળ ભાષામાં માહિતી આપીશું.

ભંડોળ ઊભું કરવાના માધ્યમ
પ્રારંભિક જાહેર ઓફરિંગ એટલે કે IPO જેને પ્રારંભિક જાહેર ઓફરિંગ પણ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે કોઈ ખાનગી કંપની ભંડોળ ઊભું કરવા માટે પ્રથમ વખત જાહેર જનતાને તેના શેર વેચે ત્યારે તે બજારમાં IPO લાવે છે.

બે પ્રકારના IPO
IPO મુખ્યત્વે બે પ્રકારના હોય છે. ફિક્સ્ડ પ્રાઈસ આઈપીઓ અને બુક બિલ્ડીંગ આઈપીઓ. ફિક્સ્ડ પ્રાઈસ આઈપીઓ શેર દીઠ એક નિશ્ચિત કિંમત ધરાવે છે, જ્યારે બુક બિલ્ડીંગ રોકાણકારોને નિશ્ચિત રેન્જમાં બિડ કરવાની મંજૂરી આપે છે.

IPO પ્રક્રિયા પ્રાઈમરી માર્કેટમાં આવે તે પહેલા ઘણા પગલાઓનો સમાવેશ કરે છે. જેમાં તેની તૈયારી, ડ્રાફ્ટ રેડ હેરિંગ પ્રોસ્પેક્ટસ (DRHP) ફાઇલ કરવી, સ્ટોક એક્સચેન્જની પસંદગી કરવી, રોડ શોનું આયોજન કરવું વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

તેમાં શેરની કિંમત નક્કી કરવી, રોકાણકારોને શેર ફાળવવા, તેમને સ્ટોક એક્સચેન્જમાં સૂચિબદ્ધ કરવા અને ટ્રેડિંગ શરૂ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. IPOમાં ઘણીવાર લોક-અપ સમયગાળો હોય છે જે દરમિયાન કેટલાક શેરધારકો તેમના શેર વેચી શકતા નથી.

નુકસાન અને નફો
IPO માં રોકાણ ઉચ્ચ વળતરની સંભાવના ધરાવતી કંપનીઓમાં વહેલા પ્રવેશ મેળવવામાં મદદ કરે છે. પરંતુ અસ્થિરતા અને નુકસાનનો ભય પણ છે. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે કંપની વિશે કોઈ વિગતવાર માહિતી કે ડેટા નથી હોતા.

IPO સંબંધિત મહત્વના શબ્દો
IPO જારી કરતી વખતે પ્રાઇસ બેન્ડ નક્કી કરવામાં આવે છે, તે તે શ્રેણી છે જેમાં રોકાણકારો IPOમાં શેર માટે બિડ કરી શકે છે. અંડરસબ્સ્ક્રિપ્શન ત્યારે થાય છે જ્યારે શેરની માંગ ઓફર કરેલા શેર કરતાં ઓછી હોય છે, જ્યારે ઓવરસબ્સ્ક્રિપ્શન ત્યારે થાય છે જ્યારે માંગ ઉપલબ્ધ શેર કરતાં વધી જાય છે.

Published On August 2, 2024