Holi 2024 : રંગોનો તહેવાર છે ધૂળેટી, આવી રીતે થઇ હતી શરૂઆત

Published: Friday, March 22, 2024, 18:05 [IST]

Holi 2024: હોળી-ધૂળેટી હિન્દુ ધર્મના મુખ્ય તહેવારમાંથી એક છે. આ વર્ષે હોળી 24 માર્ચના રોજ ઉજવવામાં આવશે. હોળીનો તહેવાર ફાગણ સુદ પૂર્ણિમાની તિથિ પર ઉજવવામાં આવે છે, જેના બીજા દિવસે ધૂળેટી ઉજવાય છે. ધૂળેટીના દિવસે લોકો એકબીજા સાથે રંગથી હોળી રમે છે. હોળીની રાત્રે હોલિકા દહન કરવામાં આવે છે.

જ્યારે ધૂળેટીના દિવસે હિન્દુ ધર્મના લોકો સાથે મળીને ઉજવણી કરે છે, અને એકબીજાને પ્રેમના રંગોમાં તરબોળ કરીને ખુશી વ્યક્ત કરે છે. દરેક વ્યક્તિ જાણે છે કે, હોલિકા દહનની કથા ભગવાન વિષ્ણુના ભક્ત પ્રહલાદ અને હોલિકા સાથે સંબંધિત છે, પરંતુ હોળી શા માટે ઉજવવામાં આવે છે, તે વિશે ઘણા ઓછા લોકો જાણતા હશે. આ અહેવાલમાં આપણે જાણીશું કે, ધૂળેટી શા માટે ઉજવવામાં આવે છે અને તેની શરૂઆત કેવી રીતે થાય છે.

કામદેવ અને શિવની સાથે જોડાયેલી છે કથા - દંતકથા અનુસાર, દેવી પાર્વતી ભગવાન શિવ સાથે લગ્ન કરવા માંગતા હતા, પરંતુ તપસ્યામાં મગ્ન શિવે તેમની તરફ ધ્યાન આપ્યું નહીં. પાર્વતીના આ પ્રયાસોને જોઈને પ્રેમના દેવતા કામદેવે આગળ આવીને શિવ પર ફૂલનું તીર ચલાવ્યું, જેના કારણે શિવની તપસ્યા તૂટી ગઈ. તપસ્યા ભંગ થવાને કારણે શિવ ક્રોધિત થયા અને તેમનું ત્રીજું નેત્ર ખોલ્યું અને તેમના ક્રોધની અગ્નિમાં કામદેવ બળીને રાખ થઈ ગયા હતા.

આ પછી ભગવાન શિવે પાર્વતી તરફ જોયું. હિમાવનની પુત્રી પાર્વતીની પૂજા સફળ થઈ અને શિવે તેને પોતાની પત્ની તરીકે સ્વીકારી હતી, પરંતુ કામદેવ બળીને રાખ થઈ ગયા પછી, તેમની પત્ની રતિને અકાળ વૈધવ્ય સહન કરવું પડ્યું. પછી રતિએ શિવની પૂજા કરી. જ્યારે તે તેના નિવાસસ્થાને પાછા ફર્યા, ત્યારે એવું કહેવાય છે કે, રતિએ તેમને પોતાની વ્યથા જણાવી.

પાર્વતીના પાછલા જન્મને યાદ કરીને, ભગવાન શિવને સમજાયું કે, કામદેવ નિર્દોષ હતા. તેમના પાછલા જન્મમાં દક્ષના પ્રસંગમાં તેમને અપમાનિત થવું પડ્યું હતું. તેમના અપમાનથી પરેશાન થઈને દક્ષની પુત્રી સતીએ આત્મહત્યા કરી લીધી હતી. એ જ સતીએ પાર્વતીના રૂપમાં જન્મ લીધો અને આ જન્મમાં પણ તેમણે શિવને પસંદ કર્યા. કામદેવે તેમને ચોક્કસ મદદ કરી. કામદેવ શિવની નજરમાં હજુ પણ દોષિત છે, કારણ કે તે પ્રેમને શરીરના આધાર સુધી સીમિત રાખે છે, અને તેને વાસનામાં પડવા દે છે.

આ પછી ભગવાન શિવે કામદેવને ફરીથી જીવિત કર્યા. તેને નવું નામ માનસીજ આપ્યું, અને કહ્યું કે, હવે તમે અશરીર છો. એ દિવસે ફાગણની પૂર્ણિમા હતી. લોકોએ મધરાતે હોળી સળગાવી હતી. સવાર સુધીમાં તેની અગ્નિમાં વાસનાની મલિનતા બળી ગઈ અને પ્રેમના રૂપમાં પ્રગટ થઈ. કામદેવે નવનિર્માણની પ્રેરણા આપતાં અશરીરી રીતે વિજયની ઉજવણી શરૂ કરી. આ દિવસ ધૂળેટીનો દિવસ છે. આજે પણ ઘણી જગ્યાએ રતિનો વિલાપ લોક ધૂન અને સંગીતમાં વ્યક્ત થાય છે.

Published On March 22, 2024