Diwali Ritual: દિવાળીની રાતે કેમ બનાવાય છે સૂરણનુ શાક? જાણો કારણ

Published: Wednesday, November 8, 2023, 10:48 [IST]

Suran on Diwali: આપણા ઘરોમાં સામાન્ય દિવસોમાં સુરણનું શાક ભાગ્યે જ બનતુ હોય છે, પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે દિવાળીના દિવસે મોટાભાગના ઘરોમાં આ શાક કેમ બનાવવામાં આવે છે? ખાસ કરીને ઉત્તર પ્રદેશના મોટાભાગના ઘરોમાં દિવાળીના દિવસે સુરણનું શાક બનાવવું ફરજિયાત છે.

દિવાળીની આ પરંપરા પાછળ એક કારણ છુપાયેલું છે. ચાલો જાણીએ કે સુરણ આપણા શરીર માટે કેવી રીતે ફાયદાકારક છે અને માતા લક્ષ્મી સાથે આ શાકભાજીનું શું કનેક્શન છે?

બનારસની પરંપરા

હિન્દુ ધર્મમાં દિવાળી પર સુરણનુ શાક બનાવવાની અને ખાવાની પરંપરા કાશી એટલે કે બનારસની ભેટ છે. આ શાક ત્યાં દિવાળી પર ચોક્કસપણે તૈયાર કરવામાં આવે છે. તે એક એવી શાકભાજી છે જે બટાકાની જેમ જમીનની નીચે ઉગાડવામાં આવે છે અને મૂળ ખોદીને કાઢવામાં આવે છે. કહેવાય છે કે તેને બહાર કાઢ્યા પછી પણ તેના મૂળ જમીનમાં જ રહે છે અને આગામી દિવાળી સુધીમાં ફરીથી એ જ મૂળમાંથી સુરણ તૈયાર થઈ જાય છે. તેની આ જ વિશેષતા તેને દિવાળીના તહેવારની પ્રગતિ અને સમૃદ્ધિ સાથે જોડે છે, જેના કારણે દિવાળીના દિવસે તેને ઘરે બનાવવું અને ખાવું બંને ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે દિવાળી પર તેને ખાવાથી પરિવારમાં સુખ અને સમૃદ્ધિ આવે છે કારણ કે આ કંદની અંદર ધનની દેવી લક્ષ્મીનો વાસ છે. છેવટે, આ માન્યતા પાછળનું કારણ શું હોઈ શકે? માન્યતાઓ અનુસાર, સૂરણ અથવા રતાળુ જમીનમાં સરળતાથી ઉગે છે. તેને વધારે પાણીની જરૂર પડતી નથી. કંદ પણ સરળતાથી વિસ્તરે છે, તેથી તે ફળદ્રુપતા અને સમૃદ્ધિ સાથે સંકળાયેલ છે. એકવાર ઉગાડ્યા પછી, આ શાકભાજીની ક્યારેય કોઈ કમી નથી હોતી અને તે તમારી બધી જરૂરિયાતો પૂરી કરે છે.

કાપવું, બનાવવું અને ખાવું એ ત્રણ અઘરુ

સુરણનું શાક દેખાવમાં ગોળ હોય છે. તેને કાપવું અને રાંધવું સરળ નથી, તેને કાપતી વખતે હાથમાં ખંજવાળ આવવા લાગે છે, તે બટાકા કે અન્ય શાકભાજીની જેમ ઝડપથી રંધાતા નથી. તેનું સેવન કરવાથી ગળામાં ખરાશ પણ થાય છે. તેને કાપવા માટે ખાસ પદ્ધતિઓ અને સાધનોની જરૂર પડે છે, તેને તેલવાળા હાથથી કાપવું જોઈએ અને ખારાશ દૂર કરવા માટે લીંબુનો રસ નાખવો જોઈએ.

ડાયાબિટીસના દર્દીઓ પણ ખાઈ શકે સુરણ

સુરણ શુગર ઘટાડવામાં ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. સુરણમાં ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે. ખાંડની ગેરહાજરીને કારણે, ડાયાબિટીસના દર્દીઓ તેને આરામથી ખાઈ શકે છે અને દર અઠવાડિયે તેનું સેવન કરવાથી ઘણા લોકોની બ્લડ સુગર સુધરે છે. સુરણના ઘણા ફાયદા છે, તેથી તેને તહેવાર સાથે જોડવામાં આવ્યો. તેને પરંપરા બનાવીને, દરેકે તેનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કર્યું છે અને બાળકો પણ તેને ખાઈ શકશે. એવું માનવામાં આવે છે કે શાકભાજીની આ ગુણવત્તાને કારણે તેને દિવાળી દરમિયાન ખાવાનું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે.

ઘાનામાં સુરણનુ મહત્વ

ઉત્તર ભારતના ઘણા ભાગોમાં દેવી લક્ષ્મીનું ફળ માનીને સુરણ ખાવાને દિવાળીના દિવસે શુભ માનવામાં આવે છે. ઘાનામાં આદિવાસીઓના તહેવારમાં કંદને ખોરાક તરીકે પૂજવામાં આવે છે. જે સુખ અને સમૃદ્ધિ આપે છે. લોકકથા અનુસાર, દુકાળ દરમિયાન એક શિકારીએ જંગલમાં એક કંદ ઉગતો જોયો. પોતાની ભૂખ સંતોષવાના લોભથી, તેણે તેને આદિજાતિમાં લઈ જવાને બદલે જમીનમાં છુપાવી દીધું.

થોડા દિવસો પછી, જ્યારે તે તેને એકત્રિત કરવા માટે પાછો આવ્યો, ત્યારે તેણે જોયું કે કંદનો છોડ ઉગ્યો હતો અને તેમાંથી ઘણા કંદ નીકળ્યા હતા, જે દુષ્કાળના ક્રોધનો સામનો કરી રહેલી સમગ્ર જાતિની ભૂખ સંતોષવા માટે પૂરતા હતા. ત્યારથી, ત્યાંના આદિવાસીઓ તેને એક ફળ તરીકે પૂજે છે જે સુખ અને સમૃદ્ધિ લાવે છે. તો આ દિવાળીએ, રિચ ગ્રેવીમાં સુરણ રાંધીને ધરતી માતાથી મળેલી આ ભેટ માટે આભારી બનો અને પ્રાર્થના કરો કે આવનારું વર્ષ દરેકના જીવનમાં સમૃદ્ધિ લાવે.

Published On November 8, 2023