Women’s Day 2024: મહિલાઓએ આ ઐતિહાસિક સ્મારકોનું કરાવ્યું હતું નિર્માણ, તેની સુંદરતા જોઈને તમે દંગ રહી જશો

Published: Sunday, March 3, 2024, 20:20 [IST]

ભારતના ઈતિહાસમાં મહિલાઓના મહત્વપૂર્ણ યોગદાનને ભૂલી શકાય તેમ નથી. કેટલીક ઐતિહાસિક ઇમારતો તેમના યોગદાન વિશે ચીસો પાડે છે. અમે વાત કરી રહ્યા છીએ મહિલાઓ દ્વારા બનાવવામાં આવેલી ઈમારતોની. જો તમે પણ નથી જાણતા કે કઈ ઈમારતો મહિલાઓ દ્વારા બનાવવામાં આવી છે, તો જાણી લો ભારતની જાણીતી ઐતિહાસિક ઈમારતો વિશે જે મહિલાઓ દ્વારા બનાવવામાં આવી છે.

Women's Day 2024: જો તમારે ભારતની સંસ્કૃતિ અને સમૃદ્ધિ જોવી હોય, તો તમારે અહીં સ્થિત ઐતિહાસિક ઈમારતો જોવી જોઈએ. તેમની સુંદરતા જોઈને તમારા હોશ ઉડી જશે. જો કે, ઘણા લોકો માને છે કે ભારતમાં તમામ ઐતિહાસિક વારસાના સ્થળો પુરૂષ શાસકો દ્વારા બનાવવામાં આવ્યા છે. પિતૃસત્તાના મૂળ એટલા ઊંડા છે કે લોકો ઘણીવાર સ્ત્રીઓને ઓછો આંકે છે. મહિલાઓ પ્રત્યેના આ ભેદભાવને સમાપ્ત કરવા અને તેમને સમાજમાં સમાન દરજ્જો આપવા માટે, મહિલા દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે, જે દર વર્ષે 8 મી માર્ચે ઉજવવામાં આવે છે.

જો તમે રાણી લક્ષ્મી બાઈ અને રઝિયા સુલતાનના દેશમાં આપણા ઈતિહાસમાં મહિલાઓના મહત્વપૂર્ણ યોગદાનનો ખ્યાલ મેળવવા માંગતા હોવ તો તેમના દ્વારા બનાવવામાં આવેલી ઐતિહાસિક ઈમારતો જુઓ. તે વિરાસતો વિશે જણાવવા માટે, આજે અમે તમને ભારતની કેટલીક એવી ઐતિહાસિક ઇમારતો વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, જેનું નિર્માણ મહિલાઓ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે.

રાણી કી વાવ, ગુજરાત

ગુજરાતના પાટણ જિલ્લામાં આવેલી આ વાવ એટલે કે સ્ટેપ વેલનું નિર્માણ રાણી ઉદયમતીએ અગિયારમી સદીમાં કરાવ્યું હતું. તેમણે આ વાવ તેમના પતિ રાજા ભીમદેવ-1ની યાદમાં બંધાવી હતી. સાત માળમાં બનેલી આ વાવ ઊંધી મંદિરના આકારમાં છે, એટલે કે તેની ઉપરની માળા સૌથી પહોળી અને સૌથી નીચેની માળા સૌથી સાંકડી છે. સરસ્વતી નદીના કિનારે બનેલી આ વાવ યુનેસ્કોના વર્લ્ડ હેરિટેજમાં સામેલ છે.

800 થી વધુ શિલ્પો અને સ્તંભો ધરાવતી આ વાવ બનાવવા માટે મારુ ગુજરાત સ્થાપત્યનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ વાવની કોતરણીમાં ભગવાન વિષ્ણુના અનેક અવતાર અને અનેક દેવતાઓ અને અપ્સરાઓની આકૃતિઓ પણ જોઈ શકાય છે. સરસ્વતી નદીમાં આવેલા પૂરને કારણે આ વાવ સંપૂર્ણપણે ધરતીમાં ધસી ગઈ હતી, જેની શોધ ભારતીય પુરાતત્વ વિભાગે કરી હતી. તે પછી પણ આ વાવ આજદિન સુધી ખૂબ જ સારી સ્થિતિમાં છે. તેની સુંદરતા જોવા માટે દેશ-વિદેશના લોકો અહીં આવે છે. જો કે, સુરક્ષાના કારણોસર, હવે આ વાવના 4-5 માળ સુધી જ પ્રવેશ આપવામાં આવે છે.

હુમાયુનો મકબરો, દિલ્હી

દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં સ્થિત આ મકબરો મુઘલ સલ્તનતના સમ્રાટ હુમાયુની કબર છે. 1556માં સમ્રાટ હુમાયુના મૃત્યુ બાદ તેની પત્ની હમીદા બાનોએ આ સમાધિનું નિર્માણ કરાવ્યું હતું, જે વર્ષ 1569માં પૂર્ણ થયું હતું.

આ સમાધિનું નિર્માણ કરવા માટે પર્શિયન આર્કિટેક્ચરના નિષ્ણાત મિરાક મિર્ઝા ગિયાસે તેની ડિઝાઇન તૈયાર કરી હતી. આ કબરની સુંદરતાના બહુ ઓછા ઉદાહરણો છે. વર્ષ 1993માં તેને યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજની શ્રેણીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું.

વિરુપાક્ષ મંદિર, કર્ણાટક

વિરુપાક્ષ મંદિર કર્ણાટક રાજ્યના હમ્પીમાં આવેલું છે. તે તુંગભદ્રા નદીના કિનારે બનેલ છે, જે એક પવિત્ર સ્થળ માનવામાં આવે છે. તેનું નિર્માણ 14મી સદીમાં રાણી લોકમહાદેવીએ કરાવ્યું હતું. આ મંદિર બનાવવા માટે દ્રવિડિયન શૈલીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ મંદિર એટલું સુંદર છે કે તેની દિવાલો પર કોતરણીની સુંદરતાનું વર્ણન કરવું શક્ય નથી. યુનેસ્કોની વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટમાં પણ તેનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

આ મંદિર સાથે કેટલીક પૌરાણિક કથાઓ પણ જોડાયેલી છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ હમ્પી રામાયણની કિષ્કિંધા છે. આ ઉપરાંત રાવણ દ્વારા ભગવાન શિવનું હરણ કરવાની કથા પણ આ મંદિર સાથે જોડાયેલી છે. આ કથાના ચિત્રો આ મંદિરની દિવાલ પર પણ જોઈ શકાય છે.

મિરજાન કિલ્લો, કર્ણાટક

મિરજાન કિલ્લો કર્ણાટકમાં આવેલો છે. આ કિલ્લો 16મી સદીમાં રાણી ચેન્નાભૈરદેવીએ બનાવ્યો હતો. તેણીને પેપર ક્વીન ઓફ ઈન્ડિયા (Pepper Queen of India) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેણીએ 54 વર્ષ સુધી શાસન કર્યું, અને તે ભારતની સૌથી લાંબી શાસન કરનાર મહિલા શાસક છે. આ કિલ્લાના નિર્માણની પદ્ધતિ ખૂબ જ ભવ્ય છે. આ કિલ્લો ઇતિહાસમાં અનેક યુદ્ધોનો સાક્ષી રહ્યો છે.

આ કિલ્લાના નિર્માણમાં લેટેરાઈટ પથ્થરોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ કિલ્લો તેની બેવડી દીવાલો અને ઉંચી-દિવાલો અને બુર્જ માટે પ્રખ્યાત છે. આ કિલ્લાની દીવાલો પર શેવાળ છે જેના કારણે આખો કિલ્લો લીલો દેખાય છે. તે જોવાનું એટલું સુંદર છે કે તમારે પણ એક વાર અહીં અવશ્ય મુલાકાત લેવી જોઈએ.

ઇતિમાદ-ઉદ-દૌલાનો મકબરો, આગ્રા

આ મકબરો બેગમ નૂરજહાં દ્વારા તેમના પિતા મિર્ઝા ગિયાસ બેગ માટે આગ્રા, ઉત્તર પ્રદેશમાં બનાવવામાં આવ્યો હતો. આ સમાધિનું નિર્માણ 1622 માં શરૂ થયું હતું અને 1628 માં પૂર્ણ થયું હતું. તેને શ્રૃંગારદાન અથવા બચા તાજ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેની સુંદરતાને કારણે, તે ભારતના ઐતિહાસિક સ્થળોમાં ખૂબ જ વિશિષ્ટ સ્થાન ધરાવે છે.

આ મકબરો સફેદ આરસપહાણની બનેલી છે, જેના પર બારીક પથ્થરોનું ખૂબ જ જટિલ કામ છે. તેને બનાવવા માટે ફારસી આર્કિટેક્ચરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જે આ કબરની ડિઝાઇનમાં સ્પષ્ટપણે પ્રતિબિંબિત થાય છે.

Published On March 3, 2024