રુબિયોએ ક્યુબા પરના નવા યુએસ પ્રતિબંધોનો બચાવ કર્યો, સૈન્ય દ્વારા સંચાલિત જૂથ GAESA ને બનાવ્યું નિશાન

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે ક્યુબા સામેના આર્થિક પગલાં વધુ તીવ્ર બનાવ્યા છે, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ક્યુબન રિવોલ્યુશનરી આર્મ્ડ ફોર્સિસ દ્વારા સંચાલિત GAESA ને લક્ષ્ય બનાવીને નવા પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. ગુરુવારે જાહેર કરાયેલા આ પ્રતિબંધો કેનેડાના શેરિટ ઇન્ટરનેશનલ સાથેના સંયુક્ત સાહસ, મોઆ નિકલને પણ અસર કરે છે, જેણે 32 વર્ષ પછી ક્યુબામાંથી ખસી જવાનો નિર્ણય લીધો છે.

આ પગલાં અમેરિકા માટે ત્રીજા દેશના નાગરિકો અને કંપનીઓ પર પ્રતિબંધો લાદવા માટેના કાનૂની માળખાને વિસ્તૃત કરે છે. ક્વિન્સી ઇન્સ્ટિટ્યૂટના ગ્લોબલ સાઉથ પ્રોગ્રામના લી શ્લેન્કરે સમજાવ્યું કે આ સંસ્થાઓને સંપત્તિ ફ્રીઝ અને યુએસમાં મુસાફરી પ્રતિબંધોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આ પગલાથી ક્યુબામાં કાર્યરત વિદેશી કંપનીઓ પર નોંધપાત્ર અસર થવાની ધારણા છે.

પોન્ટિફિયા યુનિવર્સિડેડ જાવેરિયાનાના અર્થશાસ્ત્રી પાવેલ વિડાલે ક્યુબાના પહેલાથી જ સંઘર્ષ કરી રહેલા અર્થતંત્ર પર પ્રતિબંધોની સંભવિત અસરો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. અમેરિકાએ જાન્યુઆરીથી ક્યુબામાં ઇંધણના શિપમેન્ટને અવરોધિત કર્યા છે, જેનાથી ટાપુના આર્થિક સંકટમાં વધારો થયો છે. વિડાલે નોંધ્યું હતું કે GAESA ના ભાગીદારો આ નવા પગલાંથી નિરાશ થઈ શકે છે, જેના કારણે ક્યુબાની અર્થવ્યવસ્થા વધુ અલગ થઈ શકે છે.

GAESA ક્યુબાના અર્થતંત્રમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે, જે દેશના GDP ના લગભગ 40% ને નિયંત્રિત કરે છે. 2024 ની શરૂઆતમાં, તેની પાસે $14.5 બિલિયન પ્રવાહી અનામત હતું અને ક્યુબાના રાજ્ય બજેટ કરતા ત્રણ ગણી વધુ વાર્ષિક આવક ઉત્પન્ન કરતું હતું. 1990 ના દાયકામાં લશ્કરી નિયંત્રણ હેઠળ સ્થાપિત, GAESA સોવિયેત યુનિયનના પતન પછી આર્થિક પડકારોનો વ્યૂહાત્મક પ્રતિભાવ હતો.

આ સમૂહના ખાતાઓનું ઓડિટ કંટ્રોલર જનરલના કાર્યાલય દ્વારા કરવામાં આવતું નથી, જેમ કે તેના ભૂતપૂર્વ ડિરેક્ટર ગ્લેડીસ બેજેરાનોએ 2024 માં તેમની નિવૃત્તિ પહેલા સ્વીકાર્યું હતું. લુઈસ આલ્બર્ટો રોડ્રિગ્ઝ લોપેઝ-કાલેજા, જેમનું જુલાઈ 2022 માં અવસાન થયું હતું, તેઓ અગાઉ GAESAનું સંચાલન કરતા હતા અને ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ રાઉલ કાસ્ટ્રો સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલા હતા.

લોપેઝ-કાલેજાના પુત્ર રાઉલ ગિલેર્મો રોડ્રિગ્ઝ કાસ્ટ્રો, યુએસ સાથેની ચર્ચામાં એક મુખ્ય વ્યક્તિ તરીકે ઉભરી આવ્યા છે. લોપેઝ-કાલેજાના અનુગામી, અનિયા ગિલેર્મિના લાસ્ટ્રેસ, હવે GAESA ના કાર્યકારી પ્રમુખ તરીકે સેવા આપે છે, જે તેના વ્યાપક આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય હિતોનું સંચાલન કરે છે.

GAESA ક્યુબામાં અસંખ્ય રિટેલ આઉટલેટ્સ અને સેવાઓનું સંચાલન કરે છે, જેમાં કાર ભાડા અને ટ્રાવેલ એજન્સીઓનો સમાવેશ થાય છે. તે દેશભરમાં નાણાકીય સંસ્થાઓ અને મુખ્ય હોટલોનું પણ સંચાલન કરે છે. યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયોએ જણાવ્યું હતું કે પ્રતિબંધો GAESA ને કથિત રીતે ક્યુબાના લોકોને લાભ આપવાને બદલે શાસનના આંતરિક લોકોના હાથમાં નફો વાળવા બદલ લક્ષ્ય બનાવે છે.

ક્યુબાના સત્તાવાળાઓનો દાવો છે કે આ પ્રતિબંધો રાજકીય લાભ માટે ટાપુના અર્થતંત્રને લકવાગ્રસ્ત કરવાના હેતુથી સામૂહિક સજા સમાન છે. યુએસ દ્વારા લાદવામાં આવેલા ઉર્જા નાકાબંધીના કારણે વ્યાપક પાણી અને વીજળીનો પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો છે, સાથે સાથે ગેસ અને પાણીની પણ તીવ્ર અછત સર્જાઈ છે.

With inputs from PTI