ભારતે રશિયા પાસેથી ખરીદ્યુ ક્રુડ, પરંતુ કેમ દેશમાં નથી લાવી શક્યું?, મુશ્કેલીમાં મુકાઇ ઓઇલ કંપનીઓ

અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશોની ટીકા છતાં ભારતે રશિયા પાસેથી જંગી માત્રામાં કાચા તેલની આયાત કરી છે, પરંતુ ભારતીય કંપનીઓ માટે મોટી સમસ્યા ઊભી થઈ છે. સમસ્યા એ છે કે ભારતીય ઓઈલ કંપનીઓ રશિયાથી ભારતમાં ક્રૂડ ઓઈલ કેવી રીતે લાવી? ભારતની મોટી ઓઈલ કંપની ONGC સહિત અન્ય ઘણી ઓઈલ કંપનીઓ રશિયાથી તેલ લાવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહી છે.

ભારતીય તેલ કંપનીઓની સમસ્યાઓ

હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ સૂત્રોનું કહેવું છે કે ભારતીય ઓઈલ કંપની ONGCએ રશિયન ફાર ઈસ્ટમાંથી 7 લાખ બેરલ ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદી કરી છે, પરંતુ ONGCને ભારતમાં તેલ લાવવા માટેનું જહાજ મળી શક્યું નથી. એવા સંકેતો મળી રહ્યા છે કે ભારત , મોસ્કોના સૌથી મોટા ભાગીદારોમાંના એક, જટિલ પશ્ચિમી વેપાર પ્રતિબંધોને કારણે રશિયા સાથે વેપાર કરવામાં મુશ્કેલી અનુભવી રહી છે, અને સૂત્રોએ તેની પુષ્ટિ કરી છે.

રશિયાની તેલ કંપનીમાં હિસ્સો

ONGC સહિતની ઘણી ભારતીય કંપનીઓ રશિયન તેલ અને ગેસની સંપત્તિમાં હિસ્સો ધરાવે છે, અને મોસ્કોએ યુક્રેન પર આક્રમણ કર્યું ત્યારથી, ભારત રશિયા પાસેથી વધુ ક્રૂડ ખરીદી રહ્યું છે અને લોકપ્રિય યુરલ ક્રૂડ ગ્રેડને રદ કરી રહ્યું છે, જ્યારે અન્ય ખરીદદારોએ કાં તો નોંધપાત્ર રીતે ટેક્સ વસૂલ્યો છે અથવા બંધ કરી દીધો છે. રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવું. જ્યારે, ભારતીય તેલ કંપની ONGC રશિયન તેલ પ્રોજેક્ટ સખાલિન-1માં 20 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જે રશિયન ગ્રેડનું ઉત્પાદન કરે છે, જેને સોકોલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જે ONGC ટેન્ડરો દ્વારા નિકાસ કરે છે. સોકોલ મોટે ભાગે ઉત્તર એશિયાના ખરીદદારો દ્વારા ખરીદવામાં આવે છે અને દક્ષિણ કોરિયાથી લોડ કરવામાં આવે છે.

ટ્રાંસપોર્ટેશન મોટી સમસ્યા

રશિયાથી તેલના શિપિંગમાં ઘણી સમસ્યાઓ છે અને સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે જો જહાજોમાં તેલ લાવવું હોય, તો આવા જહાજોની જરૂર છે, જે બરફના વિશાળ ખડકોથી તૂટી ન જાય. તે બરફીલા પાણીની અંદર જાય તો વહાણના માર્ગમાં આવતી નાની બરફની ભેખડો તોડતુ ચાલે. આ માર્ગ ખૂબ જ જોખમી છે અને શિપ કંપનીઓ માટે એક મોટો માથાનો દુખાવો છે અને શિપ કંપનીઓ તેમના જહાજોને સુરક્ષિત રાખવા માટે વીમા કવચ શોધે છે, જે તેમને ખૂબ જ મુશ્કેલથી મળે છે, કારણ કે વીમા કંપનીઓ પણ તે દરિયાઈ માર્ગને આવરી લેવા માંગતી નથી. સામાન્ય રીતે, સોકોલ તેલના માલવાહક જહાજો રશિયાના દૂર પૂર્વના ડી-કેસ્ટ્રી ટર્મિનલથી બરફ વર્ગના જહાજોનો ઉપયોગ કરીને સૌપ્રથમ દક્ષિણ કોરિયામાં મોકલવામાં આવે છે, જ્યાં તેને પરંપરાગત ટેન્કર પર ફરીથી લોડ કરવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિમાં સમયની સાથે માનવ શ્રમ પણ વેડફાય છે.

બર્ફીલા પાણીના જહાજો ઓછા છે

તમને જણાવી દઈએ કે ભારતીય રિફાઈનર્સ ભાગ્યે જ સોકોલ ગ્રેડ ખરીદે છે, કારણ કે મુશ્કેલ લોજિસ્ટિક્સ ક્રૂડ ઓઈલને ખૂબ મોંઘું બનાવે છે. વૈશ્વિક વેપારી કાફલા પાસે મર્યાદિત સંખ્યામાં 'આઈસ ક્લાસ' જહાજો છે જે કોઈપણ સમયે તૈનાત કરી શકાય છે. ONGC દક્ષિણ કોરિયાના યોસુ બંદરે ક્રૂડના પરિવહન માટે રશિયન સરકારની માલિકીની સોવકોમફ્લોટ (SCF) દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવતા આઇસ-ક્લાસ જહાજો પર આધાર રાખે છે અને ત્યાંથી ભારતીય કંપની ખરીદદારોને નિકાસ કરે છે અને મોટાભાગે ઉત્તર એશિયામાં વેપાર કરે છે. જો કે, યુક્રેન પર મોસ્કોના આક્રમણ પછી, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, બ્રિટન, યુરોપિયન યુનિયન અને કેનેડાએ રશિયા પર પ્રતિબંધો લાદ્યા, શિપ કંપનીઓને કોઈ વીમો અને અન્ય કોઈ સુવિધાઓ વિના છોડી દીધી. તેથી, શિપિંગ સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે, શિપિંગ કંપનીઓ પણ ચાર્ટર સાથે સંકળાયેલ સંભવિત પ્રતિષ્ઠાના જોખમોના ડરથી એશિયામાં રશિયન તેલ ટ્રાન્સફર કરવા માટે ઓછી તૈયાર છે.

ગયા મહિને બિડ કરી ન હતી

ગયા મહિને, ONGCને સોકોલની નિકાસ માટેના તેના ટેન્ડરમાં કોઈ બિડ મળી ન હતી કારણ કે લગભગ તમામ ખરીદદારોએ પશ્ચિમી દેશો દ્વારા લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધોના ડરથી રશિયન તેલ ખરીદવાનું સમર્થન કર્યું હતું. આનાથી ONGCએ ભારતીય રાજ્ય રિફાઇનર્સ, હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પ અને ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન (BPCL) ને ક્રૂડ ઓઇલ કાર્ગોનું વેચાણ કર્યું. શિપિંગ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, BPCLનો કાર્ગો આવતા મહિનાની શરૂઆતમાં દક્ષિણ કોરિયાના યેઓસુ પોર્ટ પરથી ઉપાડવાનો હતો, જ્યારે HPCLને મેના અંત સુધીમાં કાર્ગો ઉપાડવાનું કહેવામાં આવશે. BPCL એ દક્ષિણ કોરિયાના પોર્ટ પરથી જહાજ ભાડે આપવા માટે તપાસ શરૂ કરી હતી અને મેના પ્રારંભમાં જહાજ એટલાન્ટિસને શિપમેન્ટ માટે બુક કરવાની માંગ કરી હતી, પરંતુ સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે, યેઓસુ પોર્ટ પર જહાજની વ્યવસ્થા થઈ શકી ન હતી.

હવે તેલ કંપનીઓ શું કરશે?

ઓએનજીસી, એચપીસીએલ અને બીપીસીએલએ રોઇટર્સ તરફથી ટિપ્પણી કરવા માટેના ઇમેઇલનો જવાબ આપ્યો ન હતો. તમને જણાવી દઈએ કે, આ વર્ષે ભારતે યુક્રેન પર આક્રમણ કર્યા પછીના બે મહિનામાં રશિયા પાસેથી બમણાથી વધુ ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદી કરી છે. એટલે કે ભારતે 2021માં જેટલું તેલ ખરીદ્યું હતું એટલું જ તેલ માત્ર 2 મહિનામાં ખરીદ્યું છે. તે જ સમયે, રશિયાનું દરિયાઈ ક્ષેત્ર બ્રિટનના એલઆર અને નોર્વેના ડીએનવી જેવા મોટા વિદેશી પ્રદાતાઓ દ્વારા જહાજોના પ્રમાણપત્ર માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે. તે જ સમયે, આ બાબતની જાણકારી ધરાવતા સૂત્રોએ ન્યૂઝ એજન્સી રોઇટર્સને જણાવ્યું કે દરિયાઇ ઇંધણ વિક્રેતાઓએ સ્પેન અને માલ્ટા સહિતના મોટા યુરોપીયન કેન્દ્રોમાં રશિયન ધ્વજ લહેરાવતા જહાજોની સેવા બંધ કરી દીધી છે. યુરોપિયન યુનિયનએ માર્ચમાં SCFને રશિયન રાજ્ય-માલિકીની કંપનીઓમાં સૂચિબદ્ધ કર્યું કે જેની સાથે વિન્ડ-ડાઉન સમયગાળો 15 મેના રોજ સમાપ્ત થાય પછી "પ્રત્યક્ષ અથવા પરોક્ષ રીતે કોઈપણ વ્યવહારોમાં સામેલ થવા" પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, ભારતીય તેલ શું કરશે? કંપનીઓ હવે શું કરે છે, તે જોવાનું રહેશે.

English summary

India bought crude from Russia, but could not bring it into the country?