Lumpy Skin Disease : ગાયોના શબના ઢગલા, પશુઓની હેરફેર કરવા પર પ્રતિબંધ

હાલમાં રાજકોટ જિલ્લામાં પશુઓમાં "લમ્પી સ્કીન ડીસીઝ" જોવા મળેલા છે. આ રોગ એક પશુના બીજા પશુ સાથેના સંપર્ક દ્વારા કે પશુઓના શરીર પર ચોંટેલી ઈતરડી, માખી, મચ્છર વગેરેથી ફેલાતો હોય છે.

રાજકોટ : હાલમાં રાજકોટ જિલ્લામાં પશુઓમાં "લમ્પી સ્કીન ડીસીઝ" જોવા મળેલા છે. આ રોગ એક પશુના બીજા પશુ સાથેના સંપર્ક દ્વારા કે પશુઓના શરીર પર ચોંટેલી ઈતરડી, માખી, મચ્છર વગેરેથી ફેલાતો હોય છે. આ રોગના સંક્રમણને અટકાવવા માટે રાજકોટના કલેક્ટર અને જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ અરુણ મહેશ બાબુ દ્વારા જાહેરનામું બહાર પાડવામાં આવ્યું છે.

જે અંતર્ગત અન્ય રાજ્યો/જિલ્લા/તાલુકાઓમાંથી એક ગામમાંથી બીજા ગામમાં પશુઓની હેરફેર કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. પશુઓના વેપાર, પશુમેળા, પશુ પ્રદર્શન, પશુઓ સાથેની રમતો અને પશુઓને એકઠા કરવાના થતા હોય તેવા આયોજનો ઉપર મનાઈ ફરમાવવામાં આવી છે.

કોઈ રસ્તામાં કે જાહેર જગ્યાએ સંક્રમક રોગવાળા જાનવરો તથા રોગવાળા મરેલા જાનવરોના મૃતદેહ અથવા તેના કોઈ ભાગને ખુલ્લા/છુટા છોડી દેવાની અથવા તેમને લાવવા લઇ જવા નહીં. લમ્પી સ્કીન ડીસીઝથી સંક્રમિત જાનવરો જે જગ્યાએ હોય તે જગ્યાનો ભોગવટો કરનારે અથવા રહેવાસીઓએ તે જગ્યાને સ્વચ્છ રાખવા તથા તેમાંથી રોગ બીજનો નાશ કરવા જણાવ્યું છે.

આ ઉપરાંત જે પશુ લમ્પી સ્કીન ડીસીઝ થયો છે, તેમ જણાતું હોય તેવા જાનવરોને એકમેકથી છુટા રાખવા તે મુજબની વ્યવસ્થા કરવા જણાવાયું છે. આ જાહેરનામું રાજકોટ ગ્રામ્ય જિલ્લાના સમગ્ર વિસ્તારમાં 21 ઓગસ્ટ સુધી લાગુ રહેશે. આ જાહેરનામાનો ભંગ કરનાર દંડ તેમજ શિક્ષાને પાત્ર થશે.

સડી ગયેલા શબની અસહ્ય દુર્ગંધ અને રોગ ફાટી નીકળવાના ગંભીર ખતરાથી અત્યંત સંક્રમક લમ્પી સ્કિન ડિસીઝ (એલએસડી) થી પ્રભાવિત જિલ્લાઓમાં ગ્રામજનોની મુશ્કેલીમાં વધારો થયો છે, જેના કારણે હજારો ગાયોના મોત થયા છે.

રાજ્યમાં પશુધનની સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું કચ્છ મૃતદેહોના નિકાલ માટે ઝઝૂમી રહ્યું છે. જિલ્લા મથક ભુજ નજીક ખુલ્લામાં પડેલી સેંકડો મૃત ગાયોના વીડિયો શનિવારે સામે આવ્યા હતા, જ્યારે પાલિકા નિકાલના માર્ગો શોધવા માટે સંઘર્ષ કરી રહી હતી.

રાજકોટ અને જામનગરના અસરગ્રસ્ત ગામોમાં દ્રશ્ય બહુ અલગ નથી, જ્યાં દરરોજ પસાર થતા ગાયોના મૃતદેહોના ઢગલા થઈ રહ્યા છે.

સૂત્રોએ જણાવ્યું કે, ત્રણેય જિલ્લામાં મોટાભાગના શબ 24 કલાકથી વધુ સમયથી દફનાવ્યા વિના પડેલા છે. ભુજ નગરપાલિકાની મૃતદેહની ડમ્પિંગ સાઈટ નગરથી માત્ર એક કિમીના અંતરે આવેલી હોવાથી લોકો માટે દુર્ગંધ અસહ્ય બની છે.

ભુજ નગરપાલિકાના પ્રમુખ ઘનશ્યામ ઠક્કરે જણાવ્યું હતું કે, સામાન્ય રીતે, અમે મૃતદેહોનો ઝડપથી નિકાલ કરીએ છીએ, પરંતુ જ્યારે વરસાદ પડે છે, ત્યારે ધરતી પર ચાલનારાઓ કામ કરી શકતા નથી અને ખાડાઓ ખોદી શકતા નથી. આથી અમારે કામ સ્થગિત કરવું પડ્યું હતું.

સત્તાવાર આંકડાઓ અનુસાર, કચ્છમાં કુલ 37,000 પ્રાણીઓ એલએસડીથી સંક્રમિત થયા હતા અને 1,010 મૃત્યુ પામ્યા હતા. સરકારે 1.65 લાખ પશુઓને રસી આપી છે.

એલએસડી ફાટી નીકળ્યા પછી, રાજ્ય સરકારે 14 જિલ્લાઓને નિયંત્રિત વિસ્તારમાં મૂક્યા અને પ્રાણીઓના વિનિમય અને વેપાર પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. સંબંધિત જિલ્લા કલેક્ટરે એક જાહેરનામામાં સંક્રમણગ્રસ્ત પ્રાણીઓના શબને ખુલ્લામાં ફેંકવા પર પણ પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. કારણ એ છે કે આ રોગ અત્યંત સંક્રમક છે અને તે પ્રાણીઓમાં જંતુઓ, માખીઓ અને મચ્છરો દ્વારા ફેલાય છે. જોકે, મોટાભાગની નાગરિક સંસ્થાઓ નિર્ધારિત સમય મર્યાદામાં નિકાલ માટે સંઘર્ષ કરી રહી છે.

રાજકોટમાં માલિયાસણ અને શહેરની આજુબાજુના ગામડાઓમાં પણ રાજકોટ મહાનગરપાલિકાની ડમ્પિંગ સાઈટ પર ખુલ્લામાં પડેલા મૃતદેહોની દુર્ગંધથી લોકોમાં ફફડાટ ફેલાયો છે. લોકોએ પોતાનો ગુસ્સો વ્યક્ત કરવા સ્થાનિક કાઉન્સિલરોનો સંપર્ક કર્યા પછી RMCએ રાત્રે એક ટીમ મોકલી હતી.

RMCના પર્યાવરણ ઇજનેર નિલેશ પરમારે જણાવ્યું હતું કે, આ મહિને નિકાલ માટે આવેલા શબની સંખ્યા લગભગ બમણી છે. ખાડો ખોદીને મૃતદેહને દફનાવવામાં અર્થ મૂવરને સમય લાગે છે, પરંતુ અમારી ટીમ સતત કામ કરી રહી છે અને અમે શક્ય તેટલું વહેલું કામ પૂર્ણ કરીશું. આવી જ ફરિયાદો જામનગરના કાલાવડ નગરમાં સત્તાધીશોને પુરાઈ રહી છે.

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, નાગરિક સંસ્થાઓના તંત્ર મૃત્યુની વધતી સંખ્યાનો સામનો કરવામાં અસમર્થ છે. કામ વધુ મુશ્કેલ બન્યું છે. કારણ કે, જે લોકો ચામડી માટે પાંજરાના થાંભલાઓમાંથી મૃતદેહો એકઠા કરતા હતા, તેઓએ પણ સંક્રમક ગાયોના મૃતદેહ લેવાનો ઇન્કાર કર્યો છે.

English summary

Lumpy Skin Disease : Cow carcass piles, ban on cattle handling