વેક્સિનની કમીથી કેમ ઝઝુમી રહ્યું છે ભારત, નિષ્ણાંતોએ જણાવ્યા કારણ

કોવેક્સ કાર્યક્રમમાં ભારતની પ્રતિબદ્ધતાથી વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને વિશ્વભરમાં વખાણ મળ્યા. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ડબ્લ્યુએચઓ) ના વડા ટેડ્રોસ ઘેબ્રેઝથી ક્રિકેટ સ્ટાર ક્રિસ ગેલે પણ વિશ્વભરમાં ચાલી રહેલા રસીકરણમાં ભારતની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવવા બદલ ભારતની પ્રશંસા કરી હતી. બ્રાઝિલના વડાપ્રધાને પણ પીએમ મોદીની તુલના હનુમાન જી સાથે કરી હતી, જે પોતાના દેશવાસીઓના જીવન બચાવવા માટે રસી મોકલી રહ્યા છે. પરંતુ હવે ભારતે રસી નિકાસ બંધ કરી દીધી છે કારણ કે ભારત પોતે રસીની અછતનો સામનો કરી રહ્યું છે. આખરે ભારતમાં આવી સ્થિતિ કેમ આવી જાણો કારણ

એપ્રિલમાં કોરોના કેસોમાં તીવ્ર વધારો થયો

એપ્રિલમાં ભારતમાં કોરોના કેસોમાં ઝડપથી વધારો થયો હતો અને રસીઓની ખૂબ જરૂર હોવાથી, કોવેક્સ પ્રોગ્રામ ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થયો હતો. હવે કદાચ 2021 ના ​​અંત સુધીમાં આફ્રિકન યુનિયન તેની 30% લોકોની રસીકરણના લક્ષ્યાંકને પૂર્ણ કરી શકશે નહીં. હવે ભારતે કોરોના વાયરસ રસીનો નિકાસ કરવાનું બંધ કરી દીધું છે કારણ કે આ ક્ષણે ઘરેલું જરૂરિયાત પૂરી થઈ નથી. જો કે, નિષ્ણાતો હવે ભારપૂર્વક જણાવી રહ્યા છે કે રસીની સ્થાનિક જરૂરિયાત પૂરી કરવા તેમજ તેની નિકાસ જાળવવા માટે વધુ યોજનાઓ બનાવવાની જરૂર છે.

દેશમાં કેમ રસીની કમી વર્તાઇ

વાઇરોલોજિસ્ટ શાહિદ જમીલે કહ્યું કે રસી ઉત્પાદકો સાથે રસીની આગોતરી ખરીદી માટે અગાઉના કરાર થયા ન હતા અને રસી ઉત્પાદકોને રસીના ઉત્પાદનમાં વધારો કરવા માટે પ્રવાહી આપવામાં આવતું ન હતું, જેના લીધે રસીની અછત સર્જાઈ હતી. તેમણે કહ્યું કે રસીની સ્થાનિક જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા, તેની નિકાસ જાળવવા માટે વિચારણા કરવાની જરૂર છે.
તેમણે કહ્યું કે ડિસેમ્બર 2020 સુધીમાં, સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઇન્ડિયાએ ઘરેલું વપરાશ માટે સબસિડી આપેલા 10 મિલિયન ડોઝની ઓફર કરી હતી, પરંતુ સરકાર રસીનો ઓર્ડર આપવામાં નિષ્ફળ ગઈ હતી, જ્યારે સરકારે જુલાઈ 2021 સુધીમાં દેશની 30 કરોડની વસ્તીને રસીકરણ કરવાનું લક્ષ્ય રાખ્યુ હતુ.

જુલાઇ સુધી 30 કરોડ લોકોને અપાઇ વેક્સિન

સરકારે રસીના ઓર્ડર નહીં આપવાના કારણે સીરમે રસીનું ઉત્પાદન ઘટાડ્યું હતું. અગાઉ સીરમે માર્ચ 2021 સુધીમાં 10 કરોડ રસી બનાવવાનું લક્ષ્યાંક બનાવ્યું હતું. આરોગ્ય નિષ્ણાંતે જણાવ્યું હતું કે દેશની 30 કરોડ વસ્તીને આ રસી લાગુ કરવા માટે લગભગ 65 કરોડ રસીની જરૂર પડશે. રસી નિકાસનો કોઈ સવાલ જ નથી થતો, ઈન્ડિયા વાયોટેક તરફથી આવતી 15 કરોડ રસી અને સીરમ દર મહિને રસી ઉત્પન્ન કરતી ગતિને જોતાં રસીના નિકાસનો કોઈ પ્રશ્ન નથી.
માર્ચ સુધીમાં, ભારત સરકારે વિદેશમાં વધુ રસી મોકલતી વખતે તેના લોકોને ઓછા રસીકરણ કરાવ્યું હતું. મળતી માહિતી મુજબ જાન્યુઆરીના પહેલા અઠવાડિયાથી જાન્યુઆરીના અંત સુધીમાં ભારતે 39 લાખ ફ્રન્ટલાઈન કામદારોને રસી આપી હતી અને 1.6 કરોડ રસી બહાર મોકલી હતી. જ્યારે 1 એપ્રિલ સુધીમાં, જ્યારે ભારત 45 વર્ષથી વધુ વયના તમામ નાગરિકોને રસી અપાવતું હતું, ત્યાં સુધીમાં ભારતે 6.5 કરોડ વેક્સિનના ડોઝ નિકાસ કરી હતી.
જુલાઈ 2021 સુધીમાં, અત્યાર સુધીના રસીકરણના લક્ષ્યાંકિત કુલ લોકોમાંથી, ફક્ત 25 ટકા રસી આપવામાં આવી છે અને હવે 2 મહિનાથી ઓછા સમય બાકી છે. લક્ષ્યાંક મુજબ, દરરોજ 35 લાખ લોકોને એપ્રિલના પહેલા અઠવાડિયાથી રસી અપાય છે, જ્યારે એપ્રિલના બીજા મહિનાથી આ સંખ્યા વધીને 21 થઈ ગઈ છે. મેની વાત કરીએ તો લક્ષ્યાંક પ્રમાણે 16 લાખ ઓછા લોકો રસી લઈ રહ્યા છે.
રસી સ્ટોકના કરવામાં સમય લાગશે. જોકે કોવેક્સિને તેના ઉત્પાદનમાં વધારો કર્યો છે. એપ્રિલમાં તેણે 2 કરોડ રસીનો ડોઝ બનાવ્યો. કંપની જૂન સુધીમાં 3.5 કરોડ રસી બનાવવાની યોજના ધરાવે છે. કોવિશિલ્ડ જુલાઈ સુધીમાં દર મહિને 10 કરોડ ડોઝ બનાવશે તેવી સંભાવના છે. જોકે રશિયાની એક ખેલ રસી ભારતમાં પહોંચ્યો છે, પરંતુ તે જૂન સુધી ઉપયોગ માટે ઉપલબ્ધ રહેશે નહીં.

આ પણ વાંચો: વેક્સીન પોલિસી પર SCમાં બોલી મોદી સરકાર-

English summary

Why India is suffering from vaccine shortage, experts say