ભારતમાં વોટ્સએપ ફિશિંગ સ્કેમ વધતા ગૃહ મંત્રાલય એક્શનમાં

વોટ્સએપ પર ફિશિંગ સ્કેમ ડિજિટલ છેતરપિંડીના સૌથી સામાન્ય સ્વરૂપોમાંના એક તરીકે ઉભરી રહ્યુ છે ત્યારે કેન્દ્ર સરકારે નાગરિકોના રક્ષણ માટે કાર્યવાહી વધુ તીવ્ર બનાવી છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ રાજ્યમંત્રી બુંદી સંજય કુમારના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષે સાયબર ક્રાઇમ સાથે જોડાયેલા 7.8 લાખથી વધુ સિમ કાર્ડ, 83,000 વોટ્સએપ એકાઉન્ટ અને 3,000 થી વધુ સ્કાઈપ આઈડી પહેલાથી જ બ્લોક કરવામાં આવ્યા છે.

ડિજિટલ સલામતીને વધુ મજબૂત બનાવવા ગૃહ મંત્રાલય (MHA) એ એક સમર્પિત સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇન (1930) અને www.cybercrime.gov.in પર શંકાસ્પદ વ્યક્તિને તપાસો અને રિપોર્ટ કરો પોર્ટલ શરૂ કર્યું છે, જ્યાં નાગરિકો શંકાસ્પદ કોલ્સ અને WhatsApp સંદેશાઓની તાત્કાલિક જાણ કરી શકે છે.

WhatsApp ની પેરેન્ટ કંપની મેટા અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) સાથે ભાગીદારીમાં ચલાવવામાં આવતી સ્કેમ સે બચો જેવી ઝુંબેશ વપરાશકર્તાઓને નુકસાન પહોંચાડતા પહેલા છેતરપિંડીના પ્રયાસોને ઓળખવા માટે શિક્ષિત કરી રહી છે.

આ પગલાં છતાં કિસ્સાઓ સામે આવતા રહે છે, જે દર્શાવે છે કે સાયબર ગુનેગારો કેટલા અત્યાધુનિક બની ગયા છે. હૈદરાબાદમાં તાજેતરમાં બનેલી એક ઘટનામાં આંધ્ર પ્રદેશ સચિવાલયના 72 વર્ષીય નિવૃત્ત સહાયક સચિવને હૈદરાબાદ મેટ્રોપોલિટન વોટર સપ્લાય એન્ડ સીવરેજ બોર્ડ (HMWSSB) તરફથી એક WhatsApp મેસેજ મળ્યા બાદ ₹1.85 લાખનું નુકસાન થયું.

બોર્ડનો લોગો ધરાવતા એક એકાઉન્ટમાંથી મોકલવામાં આવેલા આ મેસેજમાં તેમને તેમના પાણીના બિલને અપડેટ કરવા માટે 13 ની ટોકન ચુકવણી કરવા વિનંતી કરવામાં આવી હતી.

જ્યારે તેમણે લિંક પર ક્લિક કરીને ચુકવણી કરવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે થોડીવારમાં જ દસ અનધિકૃત વ્યવહારો તેમના ખાતામાંથી થઈ ગયા. પોલીસે ભારતીય ન્યાય સંહિતા અને આઇટી એક્ટની જોગવાઈઓ હેઠળ કેસ નોંધ્યો છે અને મની ટ્રેલ દ્વારા છેતરપિંડી કરનારાઓને શોધી રહ્યા છે.

વોટ્સએપ ફિશિંગ કૌભાંડ શું છે?

વોટ્સએપ ફિશિંગ કૌભાંડો વિશ્વાસ અને તાકીદનો દુરુપયોગ કરે છે. ગુનેગારો સરકારી એજન્સીઓ, બેંકો, કુરિયર કંપનીઓ અથવા તો વોટ્સએપનો ઢોંગ કરીને વ્યક્તિઓને સંવેદનશીલ વિગતો શેર કરવા માટે છેતરે છે.

• કૌભાંડીઓ નીચેની સામાન્ય યુક્તિઓમાં અજમાવે છે.
• સત્તાવાર લોગો અને ચકાસાયેલ-શૈલીની પ્રોફાઇલ્સ સાથે નકલ કરવી.
• બિલ ચુકવણી અથવા એકાઉન્ટ ચકાસણી માટે તાત્કાલિક માંગણીઓ.
• ચુકવણી ગેટવે અથવા સેવા અપડેટ્સ તરીકે છુપાયેલી નકલી લિંક્સ.
• સુરક્ષાના બહાના હેઠળ OTP, PIN અથવા વ્યક્તિગત વિગતો માટે વિનંતીઓ.
• સક્રિય વપરાશકર્તાઓને પકડવા માટે રચાયેલ વિદેશી નંબરો પરથી ચૂકી ગયેલા કોલ્સ.

નાગરિકો કેવી રીતે સુરક્ષિત રહી શકે?

સરકારના પગલાંએ સાયબર ક્રાઇમ નેટવર્કને નોંધપાત્ર રીતે વિક્ષેપિત કર્યા છે, અધિકારીઓ ચેતવણી આપે છે કે વ્યક્તિગત તકેદારી એ સંરક્ષણની પ્રથમ હરોળ છે. નિષ્ણાતો ભલામણ કરે છે કે અનિચ્છનીય WhatsApp સંદેશાઓમાંથી આવતી લિંક્સ પર ક્લિક કરવાનું ટાળો.

• ચુકવણી વિનંતીઓને સીધી સત્તાવાર વેબસાઇટ્સ અથવા ગ્રાહક સેવા નંબરો સાથે ક્રોસ-ચેક કરો.
• ફોન અથવા ચેટ પર ક્યારેય OTP, PIN અથવા બેંક વિગતો શેર કરશો નહીં.
• શંકાસ્પદ એકાઉન્ટ્સને ફ્લેગ કરવા માટે WhatsAppના ઇન-એપ રિપોર્ટિંગ ટૂલનો ઉપયોગ કરો.
• 1930 પર કૉલ કરીને અથવા નેશનલ CYBERCRIME રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ www.cybercrime.gov.in નો ઉપયોગ કરીને તાત્કાલિક નાણાકીય છેતરપિંડીની જાણ કરો.

વધુ સુરક્ષિત ડિજિટલ ઇન્ડિયાનું નિર્માણ
વધતી જતી કડક કાર્યવાહી અને જાગૃતિ અભિયાનો સાથે નાગરિકો માટે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ સુરક્ષિત રહે તે સુનિશ્ચિત કરવા પર સરકારના ધ્યાનને પ્રતિબિંબિત કરે છે. મોટા પાયે છેતરપિંડીવાળા એકાઉન્ટ્સને અવરોધિત કરીને ઝડપી રિપોર્ટિંગ ચેનલો બનાવીને અને ઝુંબેશ દ્વારા જાગૃતિ ફેલાવીને અધિકારીઓ લોકોને કૌભાંડોને ઓળખવા અને તેનો પ્રતિકાર કરવા માટે સજ્જ કરી રહ્યા છે.

હૈદરાબાદના તાજેતરના કિસ્સા અનુસાર, એક ક્લિક ક્યારેક મોંઘી પડી શકે છે. પરંતુ વપરાશકર્તા સ્તરે સતર્કતા અને મજબૂત સંસ્થાકીય સુરક્ષા વ્યવસ્થા સાથે ફિશિંગ છેતરપિંડી સામેની લડાઈ સતત મજબૂત થઈ રહી છે.

ગૃહ મંત્રાલય તમારી સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે સાયબર ક્રાઇમ સામે સક્રિય રીતે કાર્યવાહી કરી રહ્યું છે અને કોઈપણ સાયબર-સંબંધિત ચિંતાઓના કિસ્સામાં તમને મદદ કરવા માટે હંમેશા તૈયાર છે.

નવીનતમ ચેતવણીઓ, ટિપ્સ અને જાગૃતિ ઝુંબેશ સાથે અપડેટ રહેવા માટે, YouTube, Instagram, Facebook, X, WhatsApp અને Dailyhunt જેવા પ્લેટફોર્મ પર CyberDost ને અનુસરો.

સાયબરદોસ્ટ સાથે ઓનલાઈન માહિતગાર રહો, સતર્ક રહો અને સુરક્ષિત રહો.

YouTube - https://youtube.com/@cyberdosti4c?si=HBHnIKtygcm4dCbu
Instagram- https://www.instagram.com/cyberdosti4c?igsh=c2tteTd5Mjl2b2cw
Facebook- https://www.facebook.com/share/1KVuL1aJ9y/?mibextid=wwXIfr
X - https://x.com/cyberdost
What'sapp - https://whatsapp.com/channel/0029Va3VAOY8fewrOtXqMw1V
Daily hunt - https://m.dailyhunt.in/profile/I4C_MHA

English summary

WhatsApp Phishing Scams in India: MHA Tightens Action & Issues Guidelines