Rupee vs Dollar: ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધની ભારત પર સીધી અસર! ડોલર સામે રૂપિયો ગગડ્યો, શું છે આજનો રેટ?

Indian Rupee at Record Low: ભારતમાં આર્થિક મોરચે શુક્રવારનો દિવસ ભારે હલચલભર્યો રહ્યો. વિદેશી મુદ્રા બજાર (Forex Market) માં ભારતીય રૂપિયાની સ્થિતિ એટલી હદે વણસી કે તેણે પહેલીવાર 93ની મનોવૈજ્ઞાનિક સપાટી વટાવી દીધી છે. શરૂઆતી કારોબારમાં ભારે દબાણને કારણે રૂપિયો ડોલર સામે ગગડીને 93.15ના ઐતિહાસિક નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો હતો. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ચાલી રહેલો આ ઘટાડો હવે ગંભીર સંકટનું રૂપ લઈ રહ્યો હોય તેમ જણાય છે, જેના કારણે રોકાણકારોમાં ગભરાટનો માહોલ છે.

આ ભારે ઘટાડા પાછળ મુખ્યત્વે મિડલ ઈસ્ટ (પશ્ચિમ એશિયા) માં ઘેરાયેલું યુદ્ધનું સંકટ અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલની કિંમતોમાં આવેલો તોતિંગ ઉછાળો જવાબદાર માનવામાં આવે છે. આ વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓએ ઘરેલું બજારમાં અનિશ્ચિતતા પેદા કરી છે, જેનાથી ભારતીય ચલણની ચમક ફીકી પડી ગઈ છે.

કાચા તેલની કિંમતોનું ચોતરફ દબાણ

વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલ (Brent Crude) ની કિંમતો 100 ડોલર પ્રતિ બેરલ ની ઉપર યથાવત છે. ભારત પોતાની ઉર્જા જરૂરિયાતોનો લગભગ 85% હિસ્સો આયાત કરે છે. જ્યારે તેલ મોંઘું થાય છે, ત્યારે આયાત બિલ ચૂકવવા માટે ડોલરની માંગ અચાનક વધી જાય છે. ડોલરની આ વધતી માંગે રૂપિયાના મૂલ્યને રેકોર્ડ નીચલા સ્તરે ધકેલી દીધું છે.

સુરક્ષિત રોકાણની શોધમાં રોકાણકારો

વિશ્વભરમાં વધતા ભૂ-રાજકીય તણાવને કારણે રોકાણકારો હવે જોખમ લેવાનું ટાળી રહ્યા છે. તેઓ ભારતીય શેરબજાર જેવા ઊભરતા બજારોમાંથી પોતાના નાણાં પાછા ખેંચીને અમેરિકી ડોલર અને સોના જેવા સુરક્ષિત વિકલ્પો (Safe Haven) માં લગાવી રહ્યા છે. ડોલરની આ વૈશ્વિક મજબૂતીએ રૂપિયા સહિત અન્ય વિકાસશીલ દેશોના ચલણો પર ભારે દબાણ ઊભું કર્યું છે.

વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPI) ની વેચવાલી

ભારતીય શેરબજારમાંથી વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા મોટા પાયે મૂડી પાછી ખેંચવાનો (Outflow) સિલસિલો જારી છે. માર્ચ મહિનામાં અત્યાર સુધી વિદેશી રોકાણકારોએ અબજો રૂપિયાના શેર વેચ્યા છે. જ્યારે આ રોકાણકારો પોતાના નાણાં પાછા ખેંચે છે, ત્યારે તેઓ રૂપિયા વેચીને ડોલર ખરીદે છે, જેનાથી બજારમાં રૂપિયાની તરલતા વધે છે અને તેની કિંમત ઘટતી જાય છે.

અમેરિકી ફેડરલ રિઝર્વની કડક નીતિ

અમેરિકી કેન્દ્રીય બેંક 'ફેડરલ રિઝર્વ' એ વ્યાજ દરો અંગે પોતાનું વલણ કડક (Hawkish) રાખ્યું છે. ફેડએ સંકેત આપ્યા છે કે મોંઘવારી પર લગામ કસવા માટે દરો હાલ પૂરતા ઊંચા રહેશે. આનાથી વૈશ્વિક સ્તરે ડોલર વધુ શક્તિશાળી બની રહ્યો છે, જેના કારણે ભારત જેવા દેશો માટે વિદેશી ફંડ એકત્ર કરવું અને પોતાના ચલણને સંભાળવું પડકારજનક બન્યું છે.

સામાન્ય જનતા અને અર્થતંત્ર પર અસર

રૂપિયો નબળો પડવાની સીધી અસર સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર પડશે:

• મોંઘવારી: કાચું તેલ મોંઘું થવાથી પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધી શકે છે, જેનાથી માલસામાનની હેરફેર મોંઘી થશે અને ખાવા-પીવાની ચીજોના ભાવ વધશે.
• કોર્પોરેટ ખર્ચ: જે કંપનીઓ વિદેશથી કાચો માલ મંગાવે છે, તેમનો ખર્ચ વધી જશે, જેનો બોજ અંતે ગ્રાહકો પર જ આવશે.
• વિદેશી શિક્ષણ અને પ્રવાસ: વિદેશમાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ અને ત્યાં ફરવા જનારાઓએ હવે વધુ પૈસા ખર્ચવા પડશે.

આગળની રાહ અને બજારની નજર

આગામી દિવસોમાં બજારની ચાલ સંપૂર્ણપણે મિડલ ઈસ્ટની ઘટનાઓ અને કાચા તેલના સપ્લાય પર નિર્ભર રહેશે. રોકાણકારોની નજર હવે ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ના હસ્તક્ષેપ પર છે. જો આરબીઆઈ પોતાના વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાંથી ડોલરનું વેચાણ કરીને રૂપિયાને ટેકો નહીં આપે, તો ઘટાડાનો આ દોર વધુ લાંબો ખેંચાઈ શકે છે.

With AI Inputs

English summary

The Indian Rupee plummeted to a record low of 93.15 on March 20, 2026. Understand how the Middle East conflict and rising oil prices are affecting the economy and your daily expenses.