Electoral Bonds : ઈલેક્ટોરલ બોન્ડના નામે પાર્ટીઓએ 16 હજાર કરોડ મેળવ્યા, બે નંબરી રૂપિયામાં બીજેપી સૌથી આગળ
બીજેપી સરકારની લોકશાહી વિરોધી નીતિઓનો સૌથી મોટા પુરાવા એવા ઈલેક્ટોરલ બોન્ડને સુપ્રીમ કોર્ટે અસંવિધાનિક ગણાવ્યા છે. તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે ઈલેક્ટોરલ બોન્ડનો સૌથી મોટો ફાયદો બીજેપીને થયો છે.
ઐતિહાસિક ચુકાદો સંભળાવતા સુપ્રીમ કોર્ટે ગુરુવારે વિવાદાસ્પદ ચૂંટણી બોન્ડને ગેરબંધારણીય જાહેર કરી દીધા છે. આ બોન્ડ ભારતમાં રાજકીય પક્ષો માટે ભંડોળનો મુખ્ય સ્ત્રોત બન્યા હતા.
જણાવી દઈએ કે, આ યોજનાએ 2018 થી રાજકીય પક્ષોના ખજાનામાં 16,000 કરોડથી વધુનું યોગદાન આપ્યું છે. લાભાર્થીઓમાં શાસક ભારતીય જનતા પાર્ટી પ્રથમ સ્થાને રહી છે.
બીજેપીના ખાતામાં બોન્ડનો લગભગ 55 ટકાનો મોટો હિસ્સો આવ્યો છે. આ અંદાજે 6,565 કરોડ હોવાનો અંદાજ છે. ચૂંટણી પંચ અને એસોસિએશન ફોર ડેમોક્રેટિક રિફોર્મ્સના ડેટામાં આ માહિતી આપવામાં આવી છે.
આ બોન્ડ અનામી દાનને મંજૂરી આપતા હતા અને રાજકીય ભંડોળનો મુખ્ય સ્ત્રોત હતા. કેટલાક પ્રાદેશિક પક્ષો નાણાકીય સહાય માટે તેના પર ભારે નિર્ભર છે. ભાજપ માટે ચૂંટણી બોન્ડ તેની કુલ આવકના અડધાથી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે, જે રાજકીય ઝુંબેશને ટકાવી રાખવામાં તેમની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા દર્શાવે છે.
હવે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયે આવા ભંડોળના ભાવિને અનિશ્ચિત કરી દીધું છે. રાજકીય ભંડોળમાં પારદર્શિતા અને જવાબદારી અંગેની ચિંતાઓને ટાંકીને કોર્ટે આ યોજનાને ગેરબંધારણીય જાહેર કરી છે.
ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડીવાય ચંદ્રચુડે મૂળભૂત અધિકારોને જાળવી રાખવાના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો અને રાજકારણમાં કહેવાતા કાળા નાણાને કાબૂમાં લેવા માટે ચૂંટણી બોન્ડની અસરકારકતા વિશે વાંધો વ્યક્ત કર્યો.
રાજકીય પક્ષોને બોન્ડથી કેટલા રૂપિયા મળ્યા?
- ચૂંટણી બોન્ડની રજૂઆતથી ભાજપની આવકમાં વધારો થયો છે અને તે તેના પ્રતિસ્પર્ધી ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસને પછાડીને ભારતની સૌથી ધનિક પાર્ટી બની છે.
- નાણાકીય વર્ષ 2018-19માં ચૂંટણી બોન્ડની રજૂઆત પછી ભાજપની આવક 1,027 કરોડથી બમણીથી વધીને 2,410 કરોડ થઈ છે જ્યારે કોંગ્રેસની આવક પણ 199 કરોડથી વધીને 918 કરોડ થઈ છે.
- વર્ષ 2021-22માં ચૂંટણી બોન્ડ દ્વારા ભાજપને મળતું ભંડોળ વધીને 1,033 કરોડ થયું જ્યારે કોંગ્રેસને મળેલું ભંડોળ 236 કરોડથી ઘટી ગયું.
- નાણાકીય વર્ષ 2022-23 દરમિયાન ભાજપની કુલ આવક 2,360 કરોડ હતી, જેમાંથી લગભગ 1,300 કરોડ ચૂંટણી બોન્ડમાંથી આવ્યા. તેનાથી વિપરીત કોંગ્રેસની કુલ આવક ઘટીને 452 કરોડ થઈ, જેમાં ચૂંટણી બોન્ડમાંથી 171 કરોડનો સમાવેશ થાય છે.
- અન્ય પક્ષોને ગત નાણાકીય વર્ષમાં ઇલેક્ટોરલ બોન્ડ દ્વારા અલગ-અલગ રકમ મળી હતી. TMCને 325 કરોડ, BRSને 529 કરોડ, DMKને 185 કરોડ, BJDને 152 કરોડ અને TDPને 34 કરોડ મળ્યા.
- આ સમયગાળા દરમિયાન સમાજવાદી પાર્ટી અને શિરોમણી અકાલી દળને ચૂંટણી બોન્ડ દ્વારા કોઈ યોગદાન મળ્યું નથી. ઈલેક્ટોરલ બોન્ડમાં લગભગ 50 ટકા ફંડ કોર્પોરેટમાંથી આવે છે, જ્યારે બાકીનું ભંડોળ અન્ય સ્ત્રોતોમાંથી આવે છે.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google
