કુતુબ મિનારમાં ભગવાન ગણેશની પ્રતિમાંઓને લઇ કેમ સર્જાયો વિવાદ?, જાણો શું છે મામલો

ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) એ કહ્યું છે કે કુતુબ મિનાર સંકુલમાં સ્થિત ભગવાન ગણેશની મૂર્તિઓને હટાવવાની તેની કોઈ યોજના નથી. દરમિયાન, કોર્ટે આ મામલે યથાસ્થિતિ જાળવી રાખવા જણાવ્યું છે. વાસ્તવમાં, 12મી સદીના કુતુબમિનાર સં

Updated: Wednesday, November 9, 2022, 14:47 [IST]

ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI) એ કહ્યું છે કે કુતુબ મિનાર સંકુલમાં સ્થિત ભગવાન ગણેશની મૂર્તિઓને હટાવવાની તેની કોઈ યોજના નથી. દરમિયાન, કોર્ટે આ મામલે યથાસ્થિતિ જાળવી રાખવા જણાવ્યું છે. વાસ્તવમાં, 12મી સદીના કુતુબમિનાર સંકુલમાં ભગવાન ગણેશની બે પ્રતિમાઓ હાજર છે, અને ધાર્મિક લાગણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને તેમને પરિસરમાં યોગ્ય સ્થાન પર સ્થાપિત કરવા માટે અરજી કરવામાં આવી છે. આના પર સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે યથાસ્થિતિ જાળવવાનું કહ્યું છે અને ASIએ મૂર્તિઓને પરિસરની બહાર ખસેડવાની કોઈપણ યોજનાને નકારી કાઢી છે.

કોર્ટે યથાસ્થિતિ જાળવી રાખવા જણાવ્યું હતું

દિલ્હીની એક અદાલતે ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ (ASI)ને કુતુબ મિનાર સંકુલમાં ભગવાન ગણેશ સાથે સંબંધિત એક કેસમાં યથાસ્થિતિ જાળવી રાખવા જણાવ્યું છે. અદાલતે શોધી કાઢ્યું કે તે આ કેસમાં અરજદારની અવગણના કરી શકતી નથી, જેમણે ASIને કુતુબ મિનાર સંકુલમાંથી ગણેશ મૂર્તિઓ બહાર કાઢવા પર રોક લગાવવા માટે અરજી દાખલ કરી હતી. અગાઉ, ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસે અહેવાલ આપ્યો હતો કે નેશનલ મોન્યુમેન્ટ્સ ઓથોરિટીએ ASIને કુતુબ મિનાર સંકુલમાંથી બંને ગણેશ મૂર્તિઓ કાઢવા કહ્યું હતું. ઓથોરિટીના ચેરમેનના કહેવા પ્રમાણે, "મૂર્તિઓને ત્યાં રાખવી શરમજનક છે" અને તેને નેશનલ મ્યુઝિયમમાં લઈ જવી જોઈએ.

ભગવાન ઋષભ દેવ વતી અરજી દાખલ કરાઇ

આ અરજીલ પ્રમુખ દેવતા ભગવાન ઋષભ દેવ વતી દાખલ કરવામાં આવી હતી, જેમાં કોર્ટને એએસઆઈને ગણેશ મૂર્તિ બહાર કાઢવા અને તેને "યોગ્ય આદર સાથે, તે જ મિલકતની અંદર એક આદરણીય સ્થાન પર સ્થાપિત કરવા" પર રોક લગાવવા જણાવ્યું હતું. સાકેત કોર્ટમાં એડિશનલ ડિસ્ટ્રિક્ટ જજ નિખિલ ચોપરાએ કહ્યું હતું કે તેમનો અભિપ્રાય છે કે અપીલકર્તાની ચિંતાને અવગણી શકાય નહીં. કોર્ટે પ્રતિવાદીઓને સુનાવણીની આગામી તારીખ સુધી યથાસ્થિતિ જાળવી રાખવા જણાવ્યું છે. તે દિવસે અરજી સાથે જોડાયેલા તથ્યો પરની દલીલો પણ સાંભળવામાં આવશે.

પરિસરમાં સન્માનિત જગ્યાએ સ્થાપિત કરવાની માંગ

આ કેસ લડી રહેલા વકીલ હરિ શંકર જૈને એએસઆઈને આ પ્રતિમાઓને હટાવીને નેશનલ મ્યુઝિયમ કે અન્ય કોઈ જગ્યાએ સ્થાપિત કરતા રોકવાની અપીલ કરી છે. મુકદ્દમામાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તે રાષ્ટ્રીય શરમજનક બાબત છે કે કરોડો હિંદુઓ દ્વારા પૂજવામાં આવતા ભગવાન ગણેશ એવી જગ્યાએ પડેલા છે, જે "ભગવાન ગણેશના કરોડો ભક્તોની ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચાડનારી અત્યંત દયનીય સ્થિતિ છે". દાવામાં કહેવામાં આવ્યું છે કે હિંદુઓની ધાર્મિક લાગણીઓને માન આપતા તમામ દેવી-દેવતાઓ અને મૂર્તિઓની જાળવણી કરવાની જવાબદારી ASI ડાયરેક્ટરની છે. આ મુજબ, એનએમઆઈના અધ્યક્ષના સૂચન મુજબ એએસઆઈને ભગવાન ગણેશની મૂર્તિઓને મિલકતની બહાર લઈ જવાનો કોઈ અધિકાર નથી.

બંને પવિત્ર મૂર્તિઓ કુવ્વત ઉલ ઈસ્લામ મસ્જિદનો ભાગ છે

ગણેશની આ બંને મૂર્તિઓ 'ઉલ્ટા ગણેશ' અને 'પાંજરામાંના ગણેશ' તરીકે ઓળખાય છે અને તે 12મી સદીથી કુતુબ મિનાર સંકુલમાં હાજર છે, જેને 1993માં યુનેસ્કો દ્વારા વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ જાહેર કરવામાં આવી હતી. 'ઉલ્ટા ગણેશ' એ સંકુલમાં આવેલી કુવ્વત-ઉલ-ઈસ્લામ મસ્જિદની દક્ષિણ-મુખી દિવાલનો એક ભાગ છે, જ્યારે 'પાંજરામાંના ગણેશ' એ જ મસ્જિદના ભોંયતળિયે લોખંડના પાંજરામાં બંધ છે.