આઝાદી કા અમૃત મહોત્સવ: ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામની મહાન મહિલા અરૂણા અસફ અલીને યાદ કરીએ

ભારતનો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ તેના નેતાઓ અને જાણીતા સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓના ઉલ્લેખ વિના અધૂરો છે. જો કે, એવા ઘણા સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓ છે જેઓ જાહેર સ્મૃતિમાં ખોવાઈ ગયા છે. સ્વતંત્રતા ચળવળની 'ગ્રાન્ડ ઓલ્ડ લેડી' તરીકે જાણીતી અરૂણ

Updated: Saturday, July 23, 2022, 14:42 [IST]

ભારતનો સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ તેના નેતાઓ અને જાણીતા સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓના ઉલ્લેખ વિના અધૂરો છે. જો કે, એવા ઘણા સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓ છે જેઓ જાહેર સ્મૃતિમાં ખોવાઈ ગયા છે. સ્વતંત્રતા ચળવળની 'ગ્રાન્ડ ઓલ્ડ લેડી' તરીકે જાણીતી અરૂણા આસફ અલી સ્વતંત્રતા સંગ્રામના અગણિત હીરોમાંથી એક છે.

અરુણા આસફ અલી એક ભારતીય કેળવણીકાર, રાજકીય કાર્યકર અને પ્રકાશક હતા. 1942 માં ભારત છોડો ચળવળ દરમિયાન ગોવાલિયા ટાંકી મેદાન, બોમ્બે ખાતે ભારતીય રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવા માટે તેણીને વ્યાપકપણે યાદ કરવામાં આવે છે, જે ચળવળને તેની સૌથી લાંબા સમયની છબીઓમાંથી એક આપે છે.

અરુણા અસફ અલીનો જન્મ 16 જુલાઈ 1909ના રોજ કાલકા, પંજાબ, બ્રિટિશ ભારત (હવે હરિયાણા, ભારતમાં)માં એક બંગાળી બ્રાહ્મણ પરિવારમાં થયો હતો. તે ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના સભ્ય બન્યા અને મીઠાના સત્યાગ્રહ દરમિયાન જાહેર સરઘસોમાં ભાગ લીધો. તેણીની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, અને 1931 માં ગાંધી-ઇર્વિન કરાર હેઠળ છોડવામાં આવી ન હતી જેમાં તમામ રાજકીય કેદીઓને મુક્ત કરવાની જોગવાઈ હતી. અન્ય મહિલા સહ-કેદીઓએ પરિસર છોડવાનો ઇનકાર કર્યો સિવાય કે તેણીને પણ મુક્ત કરવામાં આવે અને મહાત્મા ગાંધીની દરમિયાનગીરી પછી જ સ્વીકારવામાં આવે.

1932 માં તમને તિહાર જેલમાં કેદી તરીકે રાખવામાં આવી હતી જ્યાં તેણે ભૂખ હડતાલ શરૂ કરીને રાજકીય કેદીઓ સાથેના ઉદાસીન વર્તનનો વિરોધ કર્યો હતો. તેમની મુક્તિ પછી, 1942 સુધી તે રાજકીય રીતે ખૂબ સક્રિય ન હતી. તેમની સ્વતંત્ર દોર માટે જાણીતી 1946 માં પોતાને આત્મસમર્પણ કરવાની ગાંધીની વિનંતીનો પણ અનાદર કર્યો હતો. સ્વતંત્રતા પછી તેઓ રાજનીતિમાં સક્રિય રહી દિલ્હીની પ્રથમ મેયર બની. તેમને 1992 માં પદ્મ વિભૂષણ અને 1997 માં મરણોત્તર ભારત રત્નથી પણ નવાજવામાં આવ્યા હતા.

જ્યારે આપણે આઝાદી કા અમૃત મહોત્સવ ઉજવીએ છીએ ત્યારે ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં તેમના મહત્વપૂર્ણ યોગદાનને યાદ રાખવું યોગ્ય છે.