ગુજરાતમાં 13-15 વય જૂથના 5.4 ટકા શાળાના બાળકો કરે છે તમાકુનો ઉપયોગ

ગુજરાતમાં કિશોરોની તમાકુના ઉપયોગની આદતો અંગેના સર્વેક્ષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે, તમાકુનો ઉપયોગ કરતા છોકરાઓમાંથી 1.6 ટકા લોકોએ ધૂમ્રપાન રહિત તમાકુ (જરદા, ગુટખા વગેરેના સ્વરૂપમાં)નો ઉપયોગ કર્યો હતો.

અમદાવાદ : ગુજરાતમાં કિશોરોની તમાકુના ઉપયોગની આદતો અંગેના સર્વેક્ષણમાં જાણવા મળ્યું છે કે, તમાકુનો ઉપયોગ કરતા છોકરાઓમાંથી 1.6 ટકા લોકોએ ધૂમ્રપાન રહિત તમાકુ (જરદા, ગુટખા વગેરેના સ્વરૂપમાં)નો ઉપયોગ કર્યો હતો, જ્યારે છોકરીઓ માટે આ સંખ્યા 2.3 ટકા હતી, જે 43 ટકા વધારે હતી. તેઓ ધૂમ્રપાન કરે છે, તેમાંથી 11.5 ટકા લોકોએ જણાવ્યું હતું કે, તેઓ શાળા સમયથી ધૂમ્રપાન કરે છે. તેમના વ્યસનની શરૂઆત કરવાની સરેરાશ ઉંમર 10.8 વર્ષ હતી.

વિદ્યાર્થીઓમાં તમાકુના સેવનનો એકંદર વ્યાપ 5.4 ટકા જોવા મળ્યો હતો, જેમાં 6.3 ટકા છોકરાઓ અને 4.2 ટકા છોકરીઓએ જણાવ્યું હતું કે, તેઓએ તમાકુનું સેવન કર્યું છે. લગભગ 3.3 ટકા વિદ્યાર્થીઓ - 4.4 ટકા છોકરાઓ અને 1.9 ટકા છોકરીઓ - સિગારેટ પીતા હોવાનું નોંધ્યું હતું.

ગ્લોબલ યુથ ટોબેકો સર્વે (GYTS) 2019 ના ગુજરાત લેગના પરિણામો ગુરુવારના રોજ રાજ્યના આરોગ્ય મંત્રી રૂષિકેશ પટેલ દ્વારા મહેસાણામાં એક કાર્યક્રમમાં બહાર પાડવામાં આવ્યા હતા.

13 થી 15 વર્ષની વયના 3,720 વિદ્યાર્થીઓનો સર્વે કરાયો

આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય હેઠળના ઇન્ટરનેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ પોપ્યુલેશન સાયન્સ દ્વારા 2019 માં વૈશ્વિક સર્વેક્ષણનો ચોથો રાઉન્ડ હાથ ધરવામાં આવ્યોહતો, જેમાં ગુજરાતની 32 શાળાઓ (11 જાહેર અને 23 ખાનગી) ના 13 થી 15 વર્ષની વયના 3,720 વિદ્યાર્થીઓનો સર્વે કરવામાં આવ્યો હતો.

સર્વેના આંકડા દર્શાવે છે કે, ફક્ત 17.6 ટકા લોકો ઘરે ધૂમ્રપાન કરે છે, જ્યારે 33 ટકા અથવા એક તૃતીયાંશ જાહેર સ્થળોએ ધૂમ્રપાન કરે છે. મિત્રોના ઘરે ધૂમ્રપાનનોવ્યાપ (5.3 ટકા) અને સામાજિક કાર્યક્રમો (4.1 ટકા) રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા ઓછો હતો.

નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે, આંકડા દર્શાવે છે કે, ધૂમ્રપાન કરનારાઓ ઠપકો ટાળવા માટે ઘરે ધૂમ્રપાન ન કરવાનું પસંદ કરે છે. આમ, 38.7 ટકાની રાષ્ટ્રીય સરેરાશસામે, દર 10 માંથી સાત (68.4 ટકા) એ એક સમયે માત્ર એક જ સિગરેટ કે બીડી ખરીદે છે.

ધૂમ્રપાનનું મુખ્ય કારણ દેખાદેખી છે

કનોરિયા સેન્ટર ફોર ડેડિક્શનના ડાયરેક્ટર ડૉ. રાજેન્દ્ર આનંદે જણાવ્યું હતું કે, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી તમાકુનું સેવન, ખાસ કરીને ધૂમ્રપાન કરનારા કિશોરવયની વસ્તીમાંવધારો થઈ રહ્યો છે, જેનું મુખ્ય કારણ દેખાદેખી છે. તે ઘણીવાર અન્ય વ્યસનોના પ્રવેશદ્વાર તરીકે કામ કરે છે અને છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ધૂમ્રપાન કરતા કિશોરોનીસંખ્યામાં સતત વધારો જોવા મળ્યો છે.

વ્યસન છોડાવવા માટે જાગૃતિ અને સમયસર હસ્તક્ષેપ જરૂરી

અમદાવાદ શહેર સ્થિત મનોચિકિત્સક અને વ્યસન મુક્તિ નિષ્ણાત ડૉ. પ્રદિપ વઘાસિયાએ જણાવ્યું હતું કે, બટ્ટને લાત મારવી મુશ્કેલ છે. તે (તમાકુનું સેવન) ઘણાકિશોરો માટે એક પ્રયોગ તરીકે શરૂ થાય છે, પરંતુ સમય જતાં તે વ્યસનનું રૂપ લઇ શકે છે. આ વ્યસન છોડાવવા માટે સમયની જરૂરિયાત જાગૃતિ અને સમયસરહસ્તક્ષેપ જરૂરી છે.

English summary

5.4 per cent school children in the age group of 13-15 use tobacco In Gujarat