ઈઝરાયલ માટે સૌથી મોટી કસૌટી

Updated: Sunday, October 15, 2023, 20:17 [IST]

ઇઝરાયેલ માટે યુદ્ધ અને સંઘર્ષ કંઈ નવું નથી. 1940ના મધ્યમાં હંગેરી, પોલેન્ડ, જર્મની અને ઑસ્ટ્રિયાના યહૂદીઓએ કેવા યાતનાઓમાંથી પસાર થવું પડ્યું હતું, 1948માં આઝાદી મળી ત્યારથી લઈને આજ સુધી તેઓએ કેવા સંઘર્ષોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો, તેનું પુનરાવર્તન કરવાની જરૂર નથી. આખી દુનિયા જોઈ રહી છે કે ઈઝરાયેલ અને પેલેસ્ટાઈન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધ દરમિયાન વર્તમાન વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ અને વિપક્ષી પાર્ટીના તમામ નેતાઓ એ વાત પર એકમત છે કે તેમની પહેલી અને સૌથી મોટી જવાબદારી તેમના રાષ્ટ્ર સામે આવી રહેલી કટોકટીનો હિંમતભેર સામનો કરવાની છે.

હમાસના તાજેતરના હુમલા સામે તેના રાજકારણીઓ અને નાગરિકો એક થયા છે. તે દરેક પરિસ્થિતિમાં પોતાના દેશ અને તેની સરકાર સાથે દ્રઢતા અને મક્કમતાથી ઉભા છે. પુરુષો, સ્ત્રીઓ, બાળકો અને વૃદ્ધો - બધા રાષ્ટ્ર માટે પોતાનો જીવ જોખમમાં મૂકવા તૈયાર છે. જેઓ નિવૃત્ત થઈ ગયા હતા, જેઓ પ્રવાસ કે નોકરી વગેરે માટે દેશની બહાર હતા તેઓ પણ દેશમાં પાછા આવીને હમાસના આતંકવાદીઓ સામે સ્ટેન્ડ લઈ રહ્યા છે અથવા સ્ટેન્ડ લેવાનો ઈરાદો અને સંકલ્પ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. પૂર્વ વડાપ્રધાન નફતાલીએ પણ એક સૈનિક તરીકે દેશની સરહદોની રક્ષા કરી છે. ઇઝરાયલના સંરક્ષણ પ્રધાન યોવ ગેલન્ટના તેમના સૈનિકોનું મનોબળ વધારતા, તેમને જરૂરી સૂચનાઓ આપતા - એક નહીં પણ સેંકડો તસવીરો વાયરલ થઈ રહી છે.

જ્યારે રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની અતૂટ વફાદારીની આવી લાગણીઓ જન્મ લે છે, ત્યારે રાષ્ટ્ર સુરક્ષિત રહે છે અને તેના દુશ્મનોની હિંમત અને ઇરાદાઓ પરાસ્ત થાય છે. 7 ઓક્ટોબરે હમાસ દ્વારા કરવામાં આવેલા તાજેતરના હુમલામાં ઈઝરાયેલની અભેદ્ય અને મજબૂત સુરક્ષા વ્યવસ્થાનો લાંબા સમય બાદ ભંગ થયો છે. ત્યાંની ગુપ્તચર સંસ્થા મોસાદ હુમલાની શક્યતાનો અંદાજ કાઢવામાં નિષ્ફળ રહી છે. નેતન્યાહુની સરકાર પર પણ સવાલો ઉઠાવી શકાય છે, પરંતુ ત્યાંનો કોઈ નાગરિક, પત્રકાર કે વિરોધ પક્ષનો નેતા સંકટની આ ઘડીમાં તેમની સરકાર પર સવાલોનો વરસાદ નથી કરી રહ્યો. તેનાથી વિપરિત, જાણે પત્રકારો, વકીલો, શિક્ષકો, રાજકારણીઓ - બધા પોતપોતાના દેશની અનામત સૈન્યમાં સેવા આપવા અથવા લશ્કરને મદદ કરવા માટે એકબીજા સાથે સ્પર્ધા કરી રહ્યા છે.

જરા વિચારો, ઈઝરાયલ તેની સ્વતંત્રતાના શરૂઆતના વર્ષો એટલે કે 1948થી ઘેરાયેલો સંઘર્ષમય પરિસ્થિતિઓમાં શું અન્ય કોઈ દેશે પ્રગતિની નવી વાર્તાઓ લખી હશે? પ્રગતિ એક બાજુએ, શું તે સંજોગોમાં સરળ અને સામાન્ય જીવન શક્ય હતું? એક સમય હતો જ્યારે સમગ્ર આરબ વિશ્વ અને આજે પણ લગભગ મોટાભાગના મુસ્લિમ દેશો ધાર્મિક કારણોસર તેની વિરુદ્ધ હતા.

1948-49, 1956, 1967, 1973, 1982 અને 2006ના વર્ષોમાં, ઈઝરાયલે ઘણા મુસ્લિમ દેશો - ઇજિપ્ત, જોર્ડન, ઇરાક, સીરિયા, લેબનોન વગેરે સાથે લશ્કરી સંઘર્ષનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. થોડા વર્ષોના નિયમિત અંતરાલમાં તેને પેલેસ્ટાઇનમાં સતત બળવોનો સામનો કરવો પડ્યો. આ બધું હોવા છતાં, ઇઝરાયલે પ્રગતિની અવિશ્વસનીય અને સંપૂર્ણ વાર્તાઓ લખી અને એવી રીતે લખી કે તેને જોઈને અને સાંભળીને દુનિયા ચોંકી જાય.

એવું કહેવાય છે કે જ્યારે યહૂદીઓ બેબીલોનમાં નિર્વાસિત જીવન જીવતા હતા, ત્યારે તેઓ જેરુસલેમની યાદમાં રડતા હતા અને શોકના ગીતો ગાતા હતા. વિશ્વના અન્ય દેશોમાં શરણાર્થીઓ અને દલિત લોકો તરીકે જીવતા, જ્યારે પણ તેઓ એકબીજાને મળ્યા ત્યારે તેઓ અભિવાદન રૂપે કહેવાનું ક્યારેય ભૂલ્યા નહીં કે "આપણે ફરીથી જેરુસલેમમાં મળીશું."

લાંબી યાતનાઓ અને સંઘર્ષોમાંથી પસાર થયા પછી, સંયુક્ત રાષ્ટ્રની પહેલ પર 1948 માં ઇઝરાયેલ તરીકે તેમને મળેલી લગભગ 60 થી 65 ટકા જમીન રણ હતી. પરંતુ ત્યાંના નાગરિકોએ પોતાના લોહી અને પરસેવાથી તે રણ વિસ્તારને હરિયાળો બનાવ્યો હતો. તેનું પરિણામ એ છે કે આજે ઇઝરાયેલ તેની જરૂરિયાતનો 95 ટકા ખોરાક પોતે જ ઉત્પન્ન કરે છે. સિંચાઈની નવી તકનીકો વિકસાવવા અને પાણીના દરેક ટીપાને બચાવવાના સંદર્ભમાં ત્યાંના નાગરિકોની સરખામણી કોઈ સાથે થઇ ન શકે. છેલ્લા 25 વર્ષમાં ત્યાંનું ઉત્પાદન લગભગ 7 ગણું વધ્યું છે, પરંતુ પાણીના ઉપયોગમાં કોઈ વધારો થયો નથી.

સિદ્ધિઓ હાંસલ કરવાની સાથે, તેઓ પર્યાવરણ પ્રત્યે અત્યંત સંવેદનશીલ, સતર્ક અને સાવધ પણ છે. વિશ્વનો આ એકમાત્ર દેશ છે જ્યાં વીસમી સદી કરતા એકવીસમી સદીમાં વૃક્ષોની સંખ્યા વધુ છે.

આજે પણ, બ્રિટિશ ગુલામીમાંથી મુક્ત થયેલા ઘણા દેશોમાં ભાષાકીય ગુલામી અથવા સંસ્થાનવાદી માનસિકતાના ઘણા વલણો અને સંકેતો દેખાય છે. પરંતુ ઇઝરાયેલ અને તેના નાગરિકોએ તેની રાષ્ટ્રીય ભાષા તરીકે હિબ્રુ, એક લુપ્ત અને પ્રમાણમાં જટિલ ભાષાની સ્થાપના કરીને તેને વૈશ્વિક માન્યતા આપી. તે નોંધનીય છે કે મધ્યયુગીન સમયગાળામાં હિબ્રુ ભાષા લગભગ સમાપ્ત થઈ ગઈ હતી. પરંતુ માતૃભૂમિ અને માતૃભાષા માટેના મહાન આદરથી હિબ્રુને પુનર્જીવિત કરવામાં મદદ મળી. ઈઝરાયેલની જાહેર કરાયેલી નીતિ એવી છે કે જો કોઈ યહૂદી દુનિયામાં ક્યાંય પણ રહે છે તો તેને ઈઝરાયેલનો નાગરિક ગણવામાં આવશે.

યાદ રાખો કે કોઈપણ રાષ્ટ્રનો મજબૂત પાયો, ઇચ્છિત પ્રગતિ અને વૈશ્વિક ઓળખ નક્કર અને વાસ્તવિક નીતિઓના પાયા પર રહે છે. જો ઇઝરાયેલને આ ધોરણ પર નક્કી કરવામાં આવે તો તે એક રાષ્ટ્ર તરીકે સો ટકા પાસ છે.