Lok Sabha Election 2024 : ચોથા ચરણમાં રાષ્ટ્રીય અને પ્રાદેશિક પક્ષોની પ્રતિષ્ઠા દાવ પર

13 મેના રોજ ચોથા તબક્કામાં 10 રાજ્યોની કુલ 96 બેઠકો પર મતદાન થવા જઈ રહ્યું છે. ચોથા તબક્કામાં બિહારની 5, ઝારખંડની 4, મધ્યપ્રદેશની 8, મહારાષ્ટ્રની 11, ઓડિશાની 4, ઉત્તર પ્રદેશની 13, પશ્ચિમની 8 બેઠકો સાથે આંધ્રપ્રદેશ અને તેલંગાણાની તમામ બેઠકો પર મતદાન થશે. બંગાળ અને જમ્મુ-કાશ્મીરની 1 બેઠક પર પણ મતદાન થશે.

લોકસભા ચૂંટણી સાથે આંધ્રપ્રદેશમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી પણ યોજાઈ રહી છે. જેમાં એક તરફ તેલુગુ દેશમ પાર્ટી, ભાજપ અને પવન કલ્યાણની જનસેનાનું ગઠબંધન છે તો બીજી તરફ કોંગ્રેસ, સીપીએમ અને સીપીઆઈનું ગઠબંધન છે. આ બંને ગઠબંધનનો પડકાર શાસક વાયએસઆર કોંગ્રેસના વડા અને આંધ્રપ્રદેશના સીએમ જગનમોહન રેડ્ડી સામે છે.

જગનમોહન રેડ્ડી તેમની 9 રત્ન કલ્યાણ યોજનાઓ પર નિર્ભર છે, જ્યારે ચંદ્રબાબુ નાયડુ સુપર સિક્સ કલ્યાણ યોજનાઓ અને મોદી મેજિકના આધારે સત્તામાં આવવાની આશા રાખી રહ્યા છે. વાયએસઆર કોંગ્રેસ પાર્ટીને 13થી 15 બેઠકો મળી શકે છે અને ટીડીપી અને બીજેપી ગઠબંધનને લોકસભાની બેઠકોમાં 10થી 11 બેઠકો મળી શકે છે. જગન મોહનની બહેન વાયએસ શર્મિલા પ્રદેશ અધ્યક્ષ બન્યા પછી પણ કોંગ્રેસ માટે ખાતું ખોલવું મુશ્કેલ છે.
આંધ્રપ્રદેશથી અલગ થઈને બનેલા તેલંગાણામાં મુખ્ય મુકાબલો ભાજપ અને કોંગ્રેસ વચ્ચે છે. જો કે વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ખરાબ રીતે હાર્યા બાદ સત્તા પરથી હાંકી કાઢવામાં આવેલા બીઆરએસના વડા ચંદ્રશેખર રાવ ચૂંટણીને ત્રિકોણીય બનાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, પરંતુ તેમની એક કે બેથી વધુ બેઠકો જીતવાની કોઈ શક્યતા નથી. બીજેપીનો વોટ શેર 18 થી વધીને 38 ટકા થઈ શકે છે જેની સાથે તે 7 થી 8 સીટો જીતી શકે છે. વિધાનસભામાં 40 ટકા વોટ મેળવનારી કોંગ્રેસ પણ 7 થી 8 સીટો જીતી શકે છે. BRSને એક સીટ મળી શકે છે.
બિહારની દરભંગા, ઉજિયારપુર, સમસ્તીપુર (SC), બેગુસરાય અને મુંગેરની સીટો ચોથા તબક્કામાં સામેલ છે. ઉજિયારપુર સીટ પર એનડીએ તરફથી નિત્યાનંદ રાય મહાગઠબંધનમાંથી આલોક મહેતા સામે ચૂંટણી લડી રહ્યા છે, જે યાદવ જાતિના છે. ચિરાગ પાસવાનની પાર્ટી સમસ્તીપુર સીટ ગુમાવી શકે છે. દરભંગાથી બીજેપીના ગોપાલ જી ઠાકુરની સતત બીજી વખત જીત નિશ્ચિત છે.
મુંગેર સીટ પરથી અશોક મહતોની પત્ની અનિતા નીતિશના નજીકના સહયોગી અને પૂર્વ પ્રમુખ લલ્લન સિંહને આકરો પડકાર આપી રહી છે. અશોક મહતો જેલમાંથી છૂટ્યા પછી લાલુ પ્રસાદે કહ્યું હતું કે જા અને લગ્ન કરી લે, તમારી પત્નીને ટિકિટ આપી દઈશું. અશોક મહતોએ ઝડપથી લગ્ન કરી લીધા અને લાલુએ તેમની પત્નીને મુંગેરથી ટિકિટ પણ આપી. મુંગેર એ ભૂમિહાર પ્રભુત્વવાળી બેઠક છે. લલન પણ ભૂમિહાર છે. આરજેડીના ઉમેદવાર અનિતા દેવી ધાનુક છે અને તેમના પતિ અશોક મહતો કુર્મી છે. બંને જ્ઞાતિના મતો પણ ખૂબ સારા છે. જ્યાં સુધી બેગુસરાય બેઠકનો સવાલ છે, હાલમાં ભાજપના ગિરિરાજ સિંહને ત્યાં કોઈ પડકાર દેખાતો નથી.
ઝારખંડમાં ચોથા તબક્કાથી ચૂંટણી શરૂ થઈ રહી છે. ચોથા તબક્કામાં ઝારખંડની 4 સીટો સિંહભૂમ, ખુંટી, લોહરદગા અને પલામુ પર મતદાન થશે. પલામુ સીટ પરથી ભાજપના બીડી રામ ફરી સાંસદ બને તેવી શક્યતા દેખાઈ રહી છે. ભાજપે વર્તમાન સાંસદ સુદર્શન ભગતની ટિકિટ રદ કરીને લોહરદગા બેઠક પરથી સમીર ઉરાંવને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે.
કેન્દ્રીય મંત્રી અર્જુન મુંડા અને કોંગ્રેસના કાલીચરણ મુંડા ફરી એકવાર ખુંટી લોકસભા સીટ પરથી ચૂંટણી લડી રહ્યા છે. 2019માં કોંગ્રેસ આ સીટ માત્ર 1445 વોટથી હારી હતી. સિંહભૂમના સાંસદ ગીતા કોડા 2019માં ઝારખંડમાંથી કોંગ્રેસે જીતેલી એકમાત્ર બેઠક હવે ભાજપ તરફથી મેદાનમાં છે.
કોંગ્રેસે અહીંથી મંત્રી જોબા માંઝીને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે. સીએમ ચંપાઈ સોરેનની પ્રતિષ્ઠા આ સીટ સાથે જોડાયેલી છે, કારણ કે સરાઈકેલા વિધાનસભા સીટ જેમાંથી સીએમ ચંપાઈ સોરેન ધારાસભ્ય છે તે જ સિંઘભુમ લોકસભા સીટમાં આવે છે.
ચોથા તબક્કામાં મધ્યપ્રદેશની 8 સીટો દેવાસ, ઉજ્જૈન, મંદસૌર, રતલામ, ધાર, ઈન્દોર, ખરગોન, ખંડવા પર પણ મતદાન થવાનું છે. માલવા ક્ષેત્રમાંથી આવતી આ બેઠકો પર ભાજપની મજબૂત પકડ છે. ઈન્દોરથી કોંગ્રેસના ઉમેદવારે પોતાનું નામ પાછું ખેંચીને ભાજપને વોકઓવર આપી દીધો છે. રતલામ સીટ પર કોંગ્રેસ મેદાનમાં જોવા મળી રહી છે. બાકીની બેઠકો પર એકતરફી ચૂંટણી છે.
ચોથા તબક્કામાં મહારાષ્ટ્રની ઔરંગાબાદ, નંદુરબાર, જલગાંવ, રાવેર, જાલના, માવલ, પુણે, શિરુર, અહમદનગર, શિરડી અને બીડ એમ 11 બેઠકો પર મતદાન થશે. અહીં ભાજપ અને એકનાથ શિંદેની શિવસેના ઉદ્ધવ ઠાકરેની શિવસેના અને કોંગ્રેસ સામે ટક્કર આપી રહી છે. અહીં ઉદ્ધવનો હાથ ઉપર જણાય છે.
મરાઠા આરક્ષણની અસર આ બેઠકો પર જોવા મળવાની ખાતરી છે. આ બેઠકો પર ઓબીસીનો પણ પ્રભાવ છે. આવી સ્થિતિમાં ભાજપને મરાઠા અને ઓબીસી બંનેને આકર્ષવાના પડકારનો સામનો કરવો પડશે.
ઓરિસ્સામાં ચોથા તબક્કામાં પ્રથમ વખત મતદાન થઈ રહ્યું છે. ઓરિસ્સાની 4 બેઠકોમાં કાલાન્હાડી, નવરંગપુર, બહેરામપુર અને કોરાપુટનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ નવીન પટનાયકની મજબૂત પકડ ધરાવતી બેઠકો છે પરંતુ આ વખતે ભાજપ પટનાયકની પાર્ટીને સખત પડકાર આપી રહી છે. નવીન પટનાયકના કેટલાક નેતાઓના બદલાવથી ભાજપને ફાયદો થઈ રહ્યો છે પરંતુ હજુ પણ નવીનનો જ હાથ છે. ઓરિસ્સામાં લોકસભાની સાથે વિધાનસભાની ચૂંટણી પણ યોજાઈ રહી છે. નવીન પટનાયકની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ફરી વાપસી નિશ્ચિત છે.
ચોથા તબક્કાની ચૂંટણીમાં ઉત્તર પ્રદેશની 13 સીટો સામેલ છે. આ છે શાહજહાંપુર, ખેરી, ધૌરહરા, સીતાપુર, હરદોઈ, મિસરીખ, ઉન્નાવ, ફરુખાબાદ, ઈટાવા, કન્નૌજ, કાનપુર, અકબરપુર અને બહરાઈચ. કન્નૌજથી અખિલેશ યાદવ પોતે મેદાનમાં છે. અહીં ભાજપને કેટલીક બેઠકો પર બસપા અને સપા તરફથી પડકારનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, પરંતુ મોદી અને યોગીની લોકપ્રિયતા બધાને ઢાંકી રહી છે.
કન્નૌજ, શાહજંહાપુર, ખેરી અને હરદોઈમાં સપા પડકાર આપી રહી છે. બસપાના ઉમેદવારોને મેદાનમાં ઉતાર્યા પછી પણ આ વખતે ભાજપ માટે જીતનો માર્ગ 2019 જેટલો સરળ નથી. કેટલીક સીટો પર જીત કે હારનું માર્જીન 5 ટકાથી ઓછું હોઈ શકે છે.
પશ્ચિમ બંગાળની જે આઠ બેઠકો પર મતદાન થવાનું છે તેમાં આસનસોલ, કૃષ્ણનગર અને બહેરામપુર મહત્વની છે. બાબુલ સુપ્રિયોએ બીજેપી અને અરણાસોલ સીટ છોડ્યા બાદ આ સીટ જીતવા માટે બીજેપી તમામ પ્રયાસ કરી રહી છે. ટીમએસીની ટિકિટ પર ચૂંટણી લડી રહેલા યુસુફ પઠાણ બહેરામપુર સીટ પર કોંગ્રેસના પ્રદેશ અધ્યક્ષ અને દિગ્ગજ નેતા અધીર રંજન ચૌધરીને સખત પડકાર આપી રહ્યા છે.
ભાજપે કૃષ્ણનગરથી મહુઆ મોઇત્રાને હરાવવા માટે રાજવી અમૃતા રાયને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે. બર્ધમાન દુર્ગાપુર સીટ પર ભાજપના પૂર્વ અધ્યક્ષ દિલીપ ઘોષ વચ્ચે ટક્કર છે. બીરભૂમમાંથી ટીએમસીની શતાબ્દી રોયની જીત નિશ્ચિત છે. ભાજપે 2019 માં મટુઆ પ્રભુત્વવાળી સીટ રાણાઘાટ જીતી હતી, જો કે આ વખતે ટીએમસીએ અહીં ભાજપને સખત પડકાર આપ્યો છે.
રાષ્ટ્રીય પક્ષો તેમજ પ્રાદેશિક પક્ષો માટે સ્ટેજ અત્યંત મહત્ત્વનું છે. કોંગ્રેસને તેલંગાણામાંથી આશા છે, જ્યારે ભાજપને વિશ્વાસ છે કે તે ઓરિસ્સા વિધાનસભા ચૂંટણીમાં સરકાર બનાવી શકે છે. જો કે, ઓછા મતદાન વચ્ચે ચોથો તબક્કો તમામ પક્ષો માટે કરો યા મરોનો સંઘર્ષ છે.

English summary

Lok Sabha Election 2024: Reputation of national and regional parties at stake in fourth phase